views_accordion

8 years 3 months ago

Αναλύω καρμικά ωροσκόπια και θαυμάζω με πόση σοφία ανταποκρίνεται η αστρολογία στην εξέλιξη της ψυχής του ανθρώπου δια μέσω της γνώσεως των αιτιών τα οποία μας φέρνουν και μας ξαναφέρνουν αμέτρητες φορές σε τούτη εδώ τη γη.
Αναρωτιόμαστε καμμιά φορά, μα γιατί εν' όσω είναι τόσο εμφανή κάποια πράγματα δεν τα βλέπει κάποιος. Και η απορία αυτή παραμένει άλυτη. Άλλες φορές αναρωτιόμαστε γιατί κάποιος αντιδρά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αφού εμφανώς ζημιώνει τον εαυτό του. Και πάλι ικανοποιητική απάντηση δεν παίρνουμε. Άλλες πάλι φορές βλέπουμε ανθρώπους να παίρνουν αποφάσεις ολότελα καταστροφικές για τον εαυτό τους, που δεν θα έπαιρνε ακόμα και ένα μικρό παιδί, και απορούμε πώς μπορεί να είναι τόσο ηλίθιοι και τυφλοί απέναντι στη βοώσα πραγματικότητα.
Αναρωτιόμαστε ακόμη γιατί κάποιος αναζητά τη γνώση σε λάθος δρόμους, όταν στην αναζήτησή του, του δόθηκε ένα αμυδρό φως των νόμων που διέπουν την εξέλιξη της ψυχής που υποσημαίνεται από την αστρολογία και μάλιστα την καρμική.
Αν όμως μελετήσουμε την καρμική έλευση του ατόμου αυτού, φωτίζονται όλες αυτές οι απορίες. Όταν σου προσφέρεται η γνώση, με όποιον τρόπο, με ένα βιβλίο, με ένα άκουσμα, με ένα ενύπνιο ή με έναν άνθρωπο που έρχεται στη ζωή σου, μη την αποποιείσαι. Διότι επιβραδύνεις την εξέλιξή σου παθαίνοντας ξανά και ξανά εκείνα που τώρα σε κάνουν δυστυχή.
Το να αφήσεις δυναμικά τον εαυτό σου στα χέρια ενός που έχει κάποια γνώση, είναι υπέρβαση του εγωισμού σου να απεκδυθείς την άγνοια και να ενδυθείς τη γνώση του καρμικού σου προορισμού, που δεν είναι άλλος από την εξέλιξή σου. Γι' αυτό ο θείος Ορφέας δίδασκε: «Διαλογίσθητι τὰ κατὰ σεαυτὸν διὰ νὰ ἀνυψωθῇς εἰς τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων, εἰς τὴν μεγάλην τριάδα ἡ ὁποία σπινθηροβολεῖ εἰς τὸν ἄμωμον αἰθέρα. Ἀνάλωσον τὸ σῶμα σου διὰ τοῦ πυρός της σκέψεως, ἀποσπάσθητι τῆς ὕλης, ὅπως ἡ φλὸξ ἐκ τοῦ ξύλου τὸ ὁποῖον κατατρώγει. Τότε τὸ πνεῦμα σου θὰ ὁρμήσῃ ἐλεύθερον εἰς τὸν καθαρὸν αἰθέρα τῶν αἰωνίων αἰτίων, ὅπως ὁ ἀετὸς ἐξορμᾶ πρὸς τὸν θρόνον τοῦ Διός».

Πρώτα θα πω λίγα εισαγωγικά λόγια για το πώς πρέπει να επιλέγονται οι σημαντικότεροι σημειοδότες της καρμικής ερμηνείας ενός ωροσκοπίου, και γενικώτερα κάθε αστρολογικής ερμηνείας, παρ' όλο που αυτό δεν αφορά τους πολλούς παρά μόνο εκείνους που με εμβρίθεια ασχολούνται με αυτή την επιστήμη. Εκτός τούτου όμως, μια τέτοια εισαγωγή τη θεωρώ αναγκαία διότι πρέπει να καταδεικνύεται με κάθε τρόπο ότι η αστρολογία δεν είναι μια απλή μαντική τέχνη, αλλά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη Φιλοσοφία και τη Μεταφυσική, όπως τη δίδαξε ο Πυθαγόρας, ο Αριστοτέλης, ο Πλάτωνας, ο Ηράκλειτος κ.ά.

Όπως όλα τα πράγματα στο σύμπαν συμπλέκονται μεταξύ τους και έχουν μια αρμονική συνέχεια, έτσι και η ζωή και ο θάνατος, έχουν με όμοιο τρόπο μια αρμονικά συμπλεκόμενη συνέχεια, με την κατανόηση της οποίας συντομεύουμε το μακρύ ταξίδι της εξελίξεώς μας. Όπως είναι γνωστό ο αριθμός 12, που την έκφρασή του εκτός των άλλων, βρίσκουμε στη διαίρεση του ζωδιακού και των οίκων, είναι ο αριθμός του σύμπαντος, και είναι εκείνος ο αριθμός που επιστρέφει στην τριάδα άνευ της οποίας η μονάδα είναι ακατανόητη.

Γι΄ αυτό ο Σμαράγδινος Πίνακας αποτελείται από 12 προτάσεις, η δε πρώτη προτροπή αυτού εμπεριέχει την τριάδα: «Εἶναι ἀληθέστατον, ἀψευδέστατον, βεβαιότατον». Η μελέτη λοιπόν των 12 ζωδίων είναι ο αδιάψευστος δρόμος της κατανοήσεως των νόμων που διέπουν το σύμπαν και συνεπώς την έλευσή μας στη ζωή και την αποχώρησή μας από αυτήν. Όπως είναι γνωστό όλα τα πράγματα κινούνται διαγράφοντας κύκλους, επομένως την ίδια κυκλική κίνηση ακολουθεί και η ψυχή στην μακρά εξελικτική της πορεία. Στον κύκλο, η αρχή και το τέλος συμπίπτουν. Έτσι το τέλος είναι η αρχή και αντιστρόφως, η αρχή είναι και το τέλος.

Εφ' όσον λοιπόν η ακμή του πρώτου οίκου δείχνει την αρχή της ενσαρκωθείσης ψυχής, ήτις είναι εντελέχεια η πρώτη σώματος φυσικού δυνάμει ζωήν έχοντος, κατά τον Αριστοτέλη, η πρώτη μοίρα του πρώτου οίκου είναι η τελευταία του 12ου. Άρα ο δωδέκατος οίκος σημειοδοτεί την προηγούμενη ενσάρκωση, η συνέχεια της οποίας σημειοδοτείται από τον πρώτο. Επομένως, ο δωδέκατος μας δείχνει την συσσωρευμένη εμπειρική γνώση του παρελθόντος με ό,τι αυτό συνεπάγεται, αντιπροσωπεύει δηλαδή το κάρμα, όπως αυτό είναι διαμορφωμένο ακριβώς πριν από τον Ωροσκόπο (τη γέννηση), ενώ παράλληλα δείχνει πώς αξιοποίησε το υποκείμενο τα ψυχικά και πνευματικά χαρακτηριστικά του στην προηγούμενή του ενσάρκωση.

Οι ευνοϊκές όψεις που αφορούν τον εξουσιαστή του δωδεκάτου οίκου, ή τους εν αυτώ πλανήτες αποκαλύπτουν τα οφέλη της προηγούμενης ζωής. Οι δυσμενείς όψεις υποδηλώνουν τη φύση του κάρμα που τώρα απαιτεί την προσοχή για την ανέλιξη του υποκειμένου. Οι πλανήτες που ευρίσκονται στο δωδέκατο οίκο του κάρμα, περιγράφουν την προσωπικότητα που είχε το υποκείμενο στην προηγούμενη ζωή.

Όπως παρατηρούμε στο ωροσκόπιο που εξετάζουμε, ο 12ος φιλοξενεί 4 πλανήτες, μεταξύ δε αυτών τη Σελήνη και τον Κρόνο, που σημειοδοτούν αντίστοιχα το υποσυνείδητο και το παρελθόν. Παράλληλα ο Ουρανός, εξουσιαστής του 12ου, είναι από κάθε άποψη δυσμενής, αφού σχηματίζει αντίθεση με τον Κρόνο και τον Ήλιο, τετράγωνο με το Δία και βεβαίως σύνοδο με τον Πλούτωνα που σημειδοτεί την αναγέννηση και τον μετασχηματισμό.

Ας αναλύσουμε όμως εν συντομία αυτά τα στοιχεία. Η θέση του Κρόνου, σημειοδότη του κάρμα στο γενέθλιο χάρτη, είναι από τα πλέον σημαντικά στοιχεία για την εξέταση των δυνατοτήτων που αποκτήθηκαν σε παλαιότερες ενσαρκώσεις. Η θέση του λοιπόν δείχνει τον τομέα της ζωής όπου θα βιώνεται συχνά ο πόνος και η απογοήτευση. Είναι με άλλα λόγια η θέση όπου καταγράφεται το αποθηκευμένο κάρμα και όπου καταφανώς αναφέρεται η ευθύνη των παρελθόντων πράξεων.

Ο Κρόνος σημειοδοτεί έναν ισχυρό δείκτη διπλής καρμικής αποπληρωμής όταν αυτός είναι τοποθετημένος στο δωδέκατο οίκο, διότι τόσον αυτός ο πλανήτης όσον και ο δωδέκατος οίκος, όπως προελέχθη, διέπουν το κάρμα. Αυτή η τοποθέτηση έχει την τάση να δείχνει μια βεβαρημένη ή μοναχική ύπαρξη στην προηγούμενη ζωή. Οι υποσυνείδητες πληγές του παρόντος είναι αποτέλεσμα καρμικών ενοχών.

Ο Κρόνος στο δωδέκατο οίκο σημειοδοτεί ιδιαίτερη προσοχή σε υποσυνείδητους φόβους βαθιά κρυμμένους, ειδικά αν ο Κρόνος είναι αποδέκτης αρνητικών όψεων εκ μέρους άλλων πλανητών, όπως και είναι στο προκείμενο ωροσκόπιο.

Έτσι λοιπόν ό Κρόνος στο 12ο οίκο δείχνει ότι ο πόνος θα προέλθη από μυστικούς εχθρούς, από τιμωρίες, περιορισμούς, δοκιμασίες, νοσοκομεία, μοιραίες δυσμενείς καταστάσεις, ενέδρες και συνωμοσίες που θα προκαλέσουν βλάβη είτε με φυσικά είτε με μεταφυσικά μέσα κάτι που ισχυροποιείται από το τετράγωνο που δέχεται η Σελήνη από τον Ποσειδώνα. Όλα αυτά είναι χαρακτηριστικά της αναγεννήσεως διά της δοκιμασίας. Γενικά η θέση αυτή δρα αρνητικά στη ζωή του υποκειμένου και το προετοιμάζει για μεγάλες και ασυνήθεις εντάσεις και δοκιμασίες.

Τα ίδια χαρακτηριστικά προσκτώνται και από τη θέση του Κρόνου στους Ιχθύς η οποία είναι γενικά δυσμενής, διότι προσδίδει αστάθεια χαρακτήρος, μεταβλητότητα με τρόπους ειλικρινούς ανθρώπου, δημιουργία πολλών εχθρών, ψευδών φίλων και σκληρής κριτικής. Η απομόνωση, οι καταδιώξεις και οι διαψεύσεις των ελπίδων είναι συνήθη χαρακτηριστικά. Στο γάμο παρατηρείται ατυχής εκλογή, ακολουθεί δε δυσαρμονική συμβίωση και δυστυχία, με συχνή κατάληξη τη διάζευξη, λόγω δυσαρμονίας χαρακτήρων.

Οι ευμενείς γωνίες είναι δυνατόν να αναιρέσουν τις τάσεις αυτές τα τελευταία χρόνια της ζωής, ένεκα βελτιώσεως του χαρακτήρα, πράγμα που παρέχει μια σχετική ανακούφιση στο δύσκολο και σκληρό δρόμο που διήνυσε το υποκείμενο. Η παρατήρηση αυτή ισχύει για όλα τα ζώδια, δεδομένου ότι ο Κρόνος διάκειται εχθρικώς προς τη νεότητα και γενικά σε κάθε νέο, αφού αντιπροσωπεύει τη γηραιά ηλικία. Επομένως ο Κρόνος, ως πλανήτης του κάρμα, φαίνεται να δρα με έναν σκληρό και άτεγκτο τρόπο στη ζωή του υποκειμένου. Στη συνέχεια βεβαίως θα δούμε τους λόγους. Στην περίπτωσή αυτή ο Κρόνος δεν δέχεται ευμενείς όψεις.

Όταν ο Κρόνος δέχεται αρνητικές όψεις από άλλους πλανήτες, είναι ενδεικτικό ότι οι φόβοι των παρελθόντων ζωών τείνουν να εμποδίζουν το υποκείμενο να εκφράσει την ιδιαίτερη φύση του Κρόνου με εποικοδομητικό τρόπο. Έτσι προσδίδεται αμέλεια ή κακή χρήση των δυνατοτήτων της ψυχής, και υπέρμετρος εγωισμός, χαρακτηριστικά που κυριάρχησαν στην προηγούμενη ζωή και μεταφέρονται στην παρούσα.

Πράγματι στο ωροσκόπιο αυτό, όπως προελέχθη, ο Κρόνος δέχεται πλήθος δυσμενών όψεων όπως σύνοδο με τον Ήλιο, τετράγωνο με το Δία και αντίθεση με τον Ουρανό και τον Πλούτωνα. Δέχεται μόνο ένα τρίγωνο από τον Ποσειδώνα, για το οποίο θα μιλήσουμε αργότερα.

Η σύνοδος του Κρόνου με τον Ήλιο επιτείνει την ύπαρξη κρυφών εχθρών και τις δοκιμασίες που προέρχονται από αυτούς, καθώς και τις στερήσεις στη ζωή, ιδίως στον τομέα όπου ο Ήλιος είναι σημειοδότης στο γυναικείο ωροσκόπιο, δηλαδή στον τομέα του γάμου και γενικώτερα της συναισθηματικής εκφάνσεως. Αυτή η επίδραση σκληραίνει τα ψυχικά χαρακτηριστικά στον τομέα αυτόν αφού η φύση του Κρόνου συρρικνώνει την εμπιστοσύνη και δεν επιτρέπει στο υποκείμενο να αφεθεί ελεύθερα στις σχέσεις, αφού η φοβία του παρελθόντος δημιουργεί τέτοιους περιορισμούς και ανασφάλειες, ώστε να το αναγκάζει να αποδιδράσκει από τις σχέσεις αναπτύσσοντας με τον τρόπο αυτό μια είδους άμυνα και προστασία την οποία υποστηρίζει με εξαιρετική ισχυρογνωμοσύνη (κρόνιο χαρακτηριστικό), και γενικά το κάμνει αμετάθετο στις απόψεις του και δύσκολα προσεγγίσιμο εσωτερικά, αφού αυτά τα χαρακτηριστικά κληρονομούνται από τον χαρακτήρα της προηγουμένης ενσαρκώσεως διότι ο Ήλιος του παρόντος 12ου ευρίσκεται στον 1ο της προηγουμένης ενσαρκώσεως.

Η θέση του Διός στον 3ο οίκο δείχνει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαχειριστεί το υποκείμενο τις δυσμενείς σχέσεις με την πατρική εστία και το οικογενειακό περιβάλλον που επεκράτησαν κατά την τελευταία ενσάρκωση, διότι ο Δίας του παρόντος 3ου είναι ο Δίας του παρελθόντος 4ου. Επομένως πρέπει η αποκατάσταση των ανισορροπιών αυτών να επέλθη δια μέσου της αναλύσεως, των λογικών συνειρμών και γενικώτερα με την αναζήτηση των αιτίων δια της λογικής, από την οποία πηγάζει η γνώση και η αποδοχή των ατομικών ευθυνών, χαρακτηριστικά του 3ου οίκου και των Διδύμων. Όμως, όπως καταδεικνύεται, ουδόλως ή μετά πολλής δυσκολίας μπορεί να επισυμβεί αυτό, δεδομένου ότι ό Δίας δέχεται πλήθος αρνητικών όψεων, εκτός από ένα τρίγωνο με τη Σελήνη, η οποία όπως είπαμε σημειοδοτεί το υποσυνείδητο, και είναι αυτή η όψη που δίνει ψυχική ευαισθησία και κάπως υπερκερνά τις δυσμενείς, όμως δεν αρκεί για να επιφέρει την ισορροπία τόσο στις σχέσεις όσο και στην ψυχική γαλήνη, αφού ευρίσκεται περιορισμένη στο 12ο και συγχρόνως είναι εμπεριεχομένη (intercepted). Παρ' όλο που το τετράγωνο που σχηματίζει με τον Ποσειδώνα δεν επιτρέπει την αποκατάσταση των διαταραγμένων σχέσεών του υποκειμένου στην περασμένη ενσάρκωση με το οικογενειακό περιβάλλον, διότι δείχνει τις διαζευκτικές απολήξεις του γάμου και τη διασπορά της οικογένειας στη παρούσα ενσάρκωση, εν τούτοις η θέση της Σελήνης στον Υδροχόο προσδίδει ευγένεια και ιδεαλιστικές αντιλήψεις, με τάση προς τον αποκρυφισμό, το μυστικισμό και κάθε τι το παράδοξο και ασύνηθες.

Ας εξετάσουμε τώρα την αντίθεση του Κρόνου με τον Ουρανό. Αυτή η όψη προκαλεί σοβαρές εσωτερικές διαμάχες, περιορισμούς και ατυχείς αποφάσεις, καθώς και έλλειψη περιπτώσεων στις οποίες θα μπορούσε το υποκείμενο να προοδεύσει, δείχνει ακόμα την έλλειψη της αναγκαίας δυνάμεως προς εκμετάλλευση των εκάστοτε παρουσιαζομένων περιπτώσεων.

Ειδικότερα, ο Ουρανός στον 6ο παρόντα οίκο και στον 7ο της παρελθούσης ενσαρκώσεως, έχει να μας δώσει ένα πλήθος πληροφοριών για τις τάσεις του υποκειμένου, τόσον της παρελθούσης ενσαρκώσεως όσον και της παρούσης, αλλά και για το πως μπορεί να εξισορροπηθεί το κάρμα του παρελθόντος, το οποίο, όπως στη συνέχεια θα καταδείξουμε, έρχεται για δεύτερη φορά το υποκείμενο να εκπληρώσει, αφού δεν το κατόρθωσε στο παρελθόν.

Πρώτα θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ' όψιν ότι η ακμή του 12ου, (1ου οίκου της προηγουμένης ενσαρκώσεως) ευρίσκεται στον Υδροχόο. Αυτό μας δείχνει ότι τα χαρακτηριστικά του Υδροχόου τα οποία ήταν αποτυπωμένα στο χαρακτήρα και την προσωπικότητα της παρελθούσης ενσαρκώσεως του υποκειμένου, και τα οποία δεν κατόρθωσε να διαχειριστεί, να εκλεπτύνει και να αφομοιώσει ώστε να εξελιχθεί, καλείται στην παρούσα ενσάρκωση να τα αντιμετωπίσει και να τα διδαχθεί υπό τύπον μαθημάτων, ώστε να προχωρήσει περαιτέρω στην εξελικτική πορεία της τωρινής αλλά και της επομένης ενσαρκώσεώς του.

Στην προηγούμενη ενσάρκωση, κατά την οποία ο Ουρανός ευρίσκετο στον 7ο οίκο, (6ος της παρούσης ενσαρκώσεως), έτεινε προς την ανάγκη του χαρακτήρα να αναμορφώσει το κατεστημένο, ενώ παράλληλα ο συμπληρωματικός τύπος του γάμου έμελλε να είναι τύπος Ουρανού. Όπως είναι γνωστό ο Ουρανός είναι η αρχή του αυτόνομου του άγραφου νόμου, του εκ των έσω υπαγορευομένου, του αυθορμήτου, της ελευθερίας των παραδόσεων και προκαταλήψεων, ο πλανήτης πέραν της ύλης, πέραν των ανθρωπίνων νόμων, και συνεπώς αυτά τα χαρακτηριστικά εκφράζονται με την πρωτοτυπία, τον αυθορμητισμό, την ανώτερη γνώση, τη διαίσθηση, την αναμόρφωση, την καταστροφή των πεπαλαιωμένων και την αναδημιουργία επί νέων βάσεων.

Αυτά τα χαρακτηριστικά όμως δεν αξιοποιήθηκαν στην περασμένη ενσάρκωση, διότι όπως προείπαμε, ο Ουρανός είναι ανάδρομος, βάλει με τετράγωνο τον Κρόνο, ενώ αμφότεροι οι πλανήτες είναι εμπεριεχόμενοι, και ως τέτοιοι δείχνουν μεγάλα άλυτα προβλήματα πολύ περασμένων ζωών ή των ιδιοτήτων που μεταφέρθηκαν από πολλές προηγούμενες ζωές, αφού δεν έγινε καμμία πρόοδος όχι μόνο στην περασμένη ζωή αλλά και παλαιότερα, πρόοδος η οποία καλείται τώρα να συντελεσθεί με τεράστια όμως δυσκολία και αμφίβολα αποτελέσματα, ένεκα των παραγόντων που προαναφέραμε.

Διότι η συνολική και επιτεταμένη δυσμενής τοποθέτηση του Ουρανού, εκδηλώνει και πάλι τα χαρακτηριστικά της προηγουμένης ενσαρκώσεως στους τομείς που σημειοδοτεί, όπως το πείσμα, την εκκεντρικότητα, την φιλεριστικότητα, την υπερφλυαρία, και εν πολλοίς τον αφύσικο και παράλογο χαρακτήρα, ο οποίος επί δυσμενών όψεων (όπως επί του παρόντος) προαγγέλλει μεγάλη αντιπαλότητα στη συζυγική διαβίωση, με εκρηκτικές εξάρσεις και διαζευκτικά αποτελέσματα.

Ένα άλλο σημείο, αν και αδύνατο διότι δεν πληροί κατ' απολυτότητα τον κανόνα, είναι ότι όταν ο ωροσκόπος και ο Ήλιος συμπίπτουν στο αυτό ζώδιο υποδεικνύουν ότι το υποκείμενο δεν είχε κάμει εξελικτική πρόοδο δια μέσου των ιδιοτήτων του ζωδίου αυτού κατά το παρελθόν. Τώρα είναι πλέον υποχρεωμένο να εργάζεται στην παρούσα ζωή για την αποπληρωμή διπλού κάρμα αντιμετωπίζοντας τα ίδια θέματα που εκπροσωπούνται από την ιδιαίτερη φύση του εν λόγω ζωδίου. Στην παρούσα περίπτωση όπως είναι προσανατολισμένο το ωροσκόπιο δεν συμπίπτουν μεν στο αυτό ζώδιο, όμως παρ' όλα ταύτα ή σύνοδος αυτή έχει τη σημασία της και δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Εδώ τώρα θα πρέπει να επισημάνουμε ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο που ενισχύει την ανωτέρω περιγραφή. Οι Ιχθύες και συνεπώς και η Παρθένος είναι εμπεριεχόμενα (intercepted) ζώδια, και μάλιστα στον 12ο και 6ο οίκο αντίστοιχα και συγχρόνως η Σελήνη, ο Κρόνος, ο Ήλιος, ο Ερμής, ο Ουρανός και ο Πλούτωνας είναι εμπεριεχόμενοι (intercepted) πλανήτες.

Όπως είναι γνωστό, τα εμπεριεχόμενα (intercepted) ζώδια και οι πλανήτες θεωρούνται ότι έχουν επίδραση παρόμοια με τους ανάδρομους πλανήτες, επειδή είναι και αυτά ενδεικτικά των ιδιοτήτων που έχουν παραμεληθεί σε προηγούμενες ζωές. Τα εμπεριεχόμενα (intercepted) ζώδια και οι πλανήτες είναι πιο δύσκολο να ανταπεξέλθουν διότι περιορίζονται το ένα μέσα στο άλλο. Τα πλέον σημαντικά μαθήματα της ζωής λαμβάνονται από τη φύση του εμπεριεχομένου (intercepted) ζωδίου και των πλανητών.
Ένα εμπεριεχόμενο (intercepted) ζώδιο στο δωδέκατο οίκο δείχνει μια άλλη καρμική υποχρέωση προς εκπλήρωση, ιδιαίτερα δε εάν περιέχει έναν πλανήτη. Με την αναζήτηση σε βάθος των ιδιοτήτων αυτού του παγιδευμένου ζωδίου και του πλανήτη, καθώς και με την ανάλυση του εξουσιαστού και της θέσεώς του στο ζωδιακό, λαμβάνουμε τις απαντήσεις για το πώς θα εκπληρωθούν οι καρμικές απαιτήσεις που υποδεικνύονται υπό του εξουσιαστού του δωδέκατου οίκου. Ένα εμπεριεχόμενο (intercepted) ζώδιο και πλανήτης θα μπορούσε να είναι ενδεικτικό μεγάλων άλυτων προβλημάτων πολύ περασμένων ζωών ή των ιδιοτήτων που μεταφέρθηκαν από πολλές προηγούμενες ζωές και όπως παρατηρούμε στο παγιδευμένο ζώδιο υπάρχουν 4 παγιδευμένοι πλανήτες.

Αλλά ας δούμε πώς επιδρά αυτή η διαμόρφωση του παρελθόντος επί του παρόντος. Ο Ουρανός είναι τοποθετημένος στον 6ο οίκο όπου σημειοδοτεί υπερβολική αγάπη προς την ελευθερία και την ανεξαρτησία στις σχέσεις εν γένει, αποτέλεσμα των προηγούμενων κακών εμπειριών των σχέσεων του υποκειμένου και ιδίως των σχέσεων του γάμου και εν γένει των συναισθηματικών τοιούτων. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κακώς αυτή νοούμενη ανεξαρτησία είναι εκείνη δια μέσω της οποίας θα λάβει το μάθημα του Ουρανού και του Υδροχόου στην παρούσα ενσάρκωση. Διότι ό,τι δεν επετεύχθη στο παρελθόν θα επιτευχθεί στο παρόν ή στο μέλλον, άλλως δεν επέρχεται η πρόοδος και η εξέλιξη της ψυχής. Αυτός είναι και ο λόγος που εκδηλώνονται οργανικές διαταραχές ένεκα νευρικών και ψυχικών παθήσεων.

Επομένως ο Υδροχόος και ο Ουρανός της προηγουμένης ενσαρκώσεως μαζί με τη Σελήνη η οποία αντιπροσωπεύει το σύμβολο της ψυχής, και η οποία ευρίσκεται σε περιορισμό ένεκα της θέσεώς της στο 12ο και σε σύγχυση ένεκα του τετραγώνου που σχηματίζει με τον Ποσειδώνα, θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην παρούσα ενσάρκωση. Άρα τα μέσα που αποποιήθηκε το υποκείμενο στο παρελθόν ώστε να εξελιχθεί, καλείται δια των ιδίων μέσων στην παρούσα ενσάρκωση να το πετύχει. Επομένως κατά την με άλλα λόγια ομοιοπαθητική αντίληψη, άτομα στα οποία ενέχουν σημαίνουσα θέση ο Ουρανός, ο Υδροχόος, η Σελήνη, οι Ιχθύες (ζώδιο του 12ου), ο Ποσειδών (ως ο πλανήτης ο συσκοτίζων και διασπών τη Σελήνη ήτοι την ψυχή), ο Πλούτων (ως εξουσιαστής του ζωδίου στο οποίο ευρίσκεται ο συσκοτίζων τη Σελήνη Ποσειδών), ο Κρόνος ως πλανήτης που σημειδοτεί το παρελθόν και τις ημιτελείς και αντιδραστικές διαθέσεις κατά τον χρόνο εκείνο, η Παρθένος, ως εμπεριεχόμενο ζώδιο το οποίο φιλοξενεί τους εμπεριεχόμενους πλανήτες Ουρανό και Πλούτωνα, άτομα λοιπόν με αυτά τα χαρακτηριστικά θα είναι εκείνα δια των οποίων θα ληφθεί το μάθημα και θα προχωρήσει η ψυχή στην ανοδική της πορεία. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι το τρίγωνο του Διός επί της Σελήνης είναι ενδεικτικό των νέων ευκαιριών και τα ωφελειών που κερδήθηκαν από το κάρμα του παρελθόντος, επομένως πρέπει να αξιοποιηθεί αναλόγως.

Και πράγματι αυτό επιβεβαιώνεται πλήρως θα μπορούσα να πω. Το τέκνο του υποκειμένου είναι γεννημένο στον Καρκίνο, εξουσιαστής Σελήνη, ο ωροσκόπος αυτού είναι στον Υδροχόο με εξουσιαστή τον Ουρανό ο οποίος ευρίσκεται στους Ιχθύς τόσον του ιδίου όσον και του ωροσκοπίου του υποκειμένου (μητέρας), και μάλιστα οι Ιχθύες του τέκνου είναι εμπεριεχόμενο ζώδιο και κατά συνέπειαν και ο Ουρανός, ο Ποσειδών του τέκνου ευρίσκεται στον 1ο οίκο του ανάδρομος δεικνύων την αδυναμία σωστής διακρίσεως των πραγμάτων και την ψυχική χαώδη κατάσταση ανάμεσα στις σχέσεις μητέρας-τέκνου. Αν θα θέλαμε να επεκτείνουμε την ερμηνεία πρέπει να προσθέσουμε τον Κρόνο και το Δία, πλανήτες που αναλύθηκαν ανωτέρω αναφορικά με την επίδρασή τους στο ωροσκόπιο που αναλύουμε και πλανήτες που εμπερικλείονται στον 12ο του τέκνου. Άρα εξ αυτών συμπεραίνεται ότι η σχέση τέκνου και μητέρας είναι μια κακή σχέση του παρελθόντος η οποία δεν κατανοήθηκε κατά το χρόνο εκείνον και η οποία καλείται να κατανοηθεί τώρα.

Οι ίδιες συνθήκες βρέθηκαν και στο ωροσκόπιο της πλέον σημαντικής σχέσεως του υποκειμένου, σχέση η οποία τελικά δεν επεβίωσε προκειμένου να εκπληρωθεί το τραχύ, στερητικό και αντιδραστικό κάρμα του υποκειμένου, το οποίο πεισματικά και εγωιστικά αρνείται να εξελιχθεί ταχέως. Έτσι στο ωροσκόπιο του τότε συντρόφου του υποκειμένου παρατηρήθηκε ότι ο ωροσκόπος ήταν στον Υδροχόο και στους Ιχθύς (οι Ιχθύες είναι επίσης εμπεριεχόμενο ζώδιο), Ουρανός στον 5ο και Καρκίνο, ο Πλούτων στον Λέοντα και 7ο, ο Κρόνος στην Παρθένο και 7ο, ο Δίας και η Αφροδίτη του ανδρός σε σύνοδο με τη Σελήνη του ωροσκοπίου του υποκειμένου, ο Κρόνος του ανδρός σε σύνοδο με τον Ουρανό και τον Πλούτωνα του υποκειμένου κ.ά.
Άλλωστε η συναισθηματική ευδαιμονία του υποκειμένου μπορεί να επιτευχθεί μόνο δια μέσου του Υδροχόου αφού η Αφροδίτη του ωροσκοπίου του είναι τοποθετημένη στο ζώδιο αυτό, πλην όμως ορφανή όψεων, πράγμα που δείχνει την ανάγκη της για έκφραση και ολοκλήρωση δια των χαρακτηριστικών του Υδροχόου.

Ας επανέλθουμε όμως στην επίδραση που ασκεί ο Ουρανός με την αντίθεσή του επί του Κρόνου, η οποία σημειοδοτεί σοβαρές εσωτερικές διαμάχες, περιορισμούς και ατυχείς αποφάσεις, καθώς και έλλειψη περιπτώσεων στις οποίες θα μπορούσε το υποκείμενο να προοδεύσει, όπως επίσης και την έλλειψη της αναγκαίας δυνάμεως προς εκμετάλλευση των εκάστοτε παρουσιαζομένων περιπτώσεων. Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να αρθούν μόνον με την ανώτερη πνευματική διανόηση, κάτι όμως που απαιτεί υπέρβαση των δυσμενών χαρακτηριστικών που προαναφέρθηκαν.

Ας εξετάσουμε όμως τώρα τη θέση του Ποσειδώνα η οποία χαρακτηρίζεται ιδιαιτέρως σημαντική, διότι είναι εκείνος ο πλανήτης που προσβλέπει με τρίγωνο τον Κρόνο και τον Ήλιο. Και όπως γνωρίζουμε ο μεν Κρόνος αντιπροσωπεύει το παρελθόν και κατά συνέπειαν τις δυνατότες που αποκτήθηκαν σε παλαιότερες ενσαρκώσεις, καθώς και τον τομέα της ζωής όπου θα βιώνεται συχνά ο πόνος και η απογοήτευση. Είναι με άλλα λόγια η θέση όπου καταγράφεται το αποθηκευμένο κάρμα και όπου αναφέρεται προδήλως η ευθύνη των παρελθόντων πράξεων.

Ο Ποσειδών στον 9ο οίκο της προηγουμένης ενσαρκώσεως δείχνει ότι επεκράτησε ροπή στην κατανόηση της θρησκείας και της δημιουργίας του κόσμου και γενικώτερα στην ερμηνεία κοσμοθεωρητικών και μεταφυσικών προβλημάτων, ενώ παράλληλα εξεδήλωσε τάση προς φανταστικά ταξίδια και ανάλογες επικοινωνίες, όπως αστρικά ταξίδια, υπνωτισμούς κ.τ.ό.

Η ανάδρομη θέση του όμως μας πληροφορεί ότι υπήρξε μια κατά κάποιον τρόπο χαώδης ενασχόληση με τα ζητήματα αυτά τα οποία ήταν ανώτερα των δυνάμεων του υποκειμένου, αποτέλεσμα της οποίας ήταν η γρήγορη απογοήτευση και οι διαψεύσεις, οι οποίες ενδεχομένως να οδήγησαν και σε νευρώσεις. Όμως τα τρίγωνα που σχηματίζει με τον Κρόνο και τον Ήλιο ευκρινώς καταδεικνύουν ότι οι ανωτέρω τάσεις είναι ζωηρές στην παρούσα ενσάρκωση, όμως δεν εκφράζονται πρακτικά στο επιθυμητό επίπεδο ένεκα του ψυχικού αποπροσανατολισμού και της περιπλοκής (Σελήνη τετράγωνο Ποσειδών). Πάντως το τρίγωνο επί του Ηλίου δείχνει ότι θα ασκηθεί ως ένα βαθμό πρόοδος πνευματική. Άλλωστε και η θέση του Ποσειδώνος στον 8ο και στο Σκορπιό της παρούσης ενσαρκώσεως καταδεικνύει την έντονη τάση για ενασχόληση με ζητήματα που άπτονται του υπερπέραν όμως το ανάδρομον του πλανήτου παρακωλύει και περιπλέκει την έρευνα ένεκα εσωτερικών συγχύσεων και πλημμελούς γνώσεως του τρόπου.

Είναι τώρα καιρός να εξετάσουμε τον Πλούτωνα στο γενέθλιο χάρτη ο οποίος φωτίζει τον τομέα της ζωής στον οποίο πρέπει τα μαθήματα να ολοκληρωθούν, προκειμένου η ψυχή να προχωρήσει στην ανοδική της πορεία. Ο Πλούτωνας σημειοδοτεί την αναγέννηση και το μετασχηματισμό, είναι επομένως ο πλανήτης που συμβολίζει την ανανέωση, την αναζωογόνηση και την ανάσταση. Όταν ευρίσκεται στον έβδομο οίκο, είναι ενδεικτικό των πολλών προηγούμενων υπάρξεων.

Όπως παρατηρούμε ο Πλούτων είναι εμπεριεχόμενος στον 6ο και στην Παρθένο και συγχρόνως ανάδρομος. Ως ανάδρομος πλανήτης θεωρείται ένας ακόμη καρμικός δείκτης. Η ποιότητα του πλανήτη πιστεύεται ότι είτε είχε διαχειρισθεί λανθασμένα είτε με ανωριμότητα σε μια προηγούμενη ζωή. Στην παρούσα ζωή επομένως, απαιτείται επί πλέον προσπάθεια και οι προκλήσεις είναι έντονες, ώστε να αποκατασταθεί αυτή η ανισορροπία. Παράλληλα ως εμπεριεχόμενος πλανήτης, είναι επίσης ενδεικτικό μεγάλων άλυτων προβλημάτων πολύ περασμένων ζωών ή των ιδιοτήτων που μεταφέρθηκαν από πολλές προηγούμενες ζωές.

Οι δυσμενείς όψεις του Πλούτωνα εν γένει δείχνουν τις διαψεύσεις και τις απογοητεύσεις, που είναι τα μαθήματα και τα χρέη που πρέπει να πληρωθούν και να βελτιωθούν στην παρούσα ζωή. Μια προσεκτική ματιά θα μας αποκαλύψει αυτά τα χρέη και τα μαθήματα. Κατά πρώτον η σύνοδος που σχηματίζει με τον Ουρανό, επαναλαμβάνει την αναγκαιότητα της ψυχής για την αποκατάσταση της αρμονίας και της ισορροπίας της με ό,τι ο Ουρανός αντιπροσωπεύει, όπως περιγράφηκε ανωτέρω. Άρα δεν επίκειται πρόοδος εάν δεν αποτιναχθεί η κρόνια διαβρωτική, περιοριστική και αντιδραστική αντίληψη προς την ανώτερη γνώση. Στο σημείο αυτό πρέπει να εστιασθεί ολόκληρη η προσοχή του υποκειμένου, διότι οι όψεις των δύο αυτών πλανητών συμβαίνουν σπάνια και διαρκούν μεγάλα χρονικά διαστήματα. Στην περίπτωση αυτή, η περιοριστική και ελεγκτική επιρροή του Κρόνου συνδυάζεται με την εκρηκτική και εκκαθαριστική επιρροή του Πλούτωνος και παράγει στην αρνητική όψη που ευρίσκονται αποτελέσματα που θα διατηρηθούν στην παρούσα ενσάρκωση και θα μεταφερθούν και σε επόμενες.

Είναι καιρός τώρα να εξετάσουμε ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο της καρμικής ερμηνείας του ωροσκοπίου και αυτό είναι οι Δεσμοί της Σελήνης. Γενικά θα πρέπει να πούμε ότι οι δεσμοί της Σελήνης είναι σημεία συνάντησης μεταξύ της Γης, του Ηλίου (πνεύμα) και της Σελήνης (ψυχή). Ο Νότιος Δεσμός απεικονίζει τα επιτεύγματα ή τις ήττες των προηγουμένων ενσαρκώσεων και η θέση του θεωρείται το πλέον αδύναμο σημείο του ωροσκοπίου.

Ο Βόρειος Δεσμός αποκαλύπτει τις νέες εμπειρίες και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται προκειμένου οι εμπειρίες του παρόντος να ωφελήσουν τις μελλοντικές ενσαρκώσεις. Ο Βόρειος Δεσμός πιστεύεται ότι εμπεριέχει τις απαντήσεις του τρόπου δια του οποίου απελευθερώνεται το δυσμενές κάρμα των προηγουμένων ενσαρκώσεων που μεταφέρθηκε από το Νότιο Δεσμό.

Στο ωροσκόπιό που εξετάζουμε ο Βόρειος Δεσμός στον Ταύρο και ο Νότιος Δεσμός στο Σκορπιό δείχνουν ότι το υποκείμενο έχει να αντιμε¬τωπίσει ένα από τα δυσκολότερα καρμικά μαθήματα του Ζωδιακού. Ο προορισμός του σ' αυτή τη ζωή είναι να διαμορφώσει ένα νέο σύστημα αξιών και ηθικών αντιλήψεων. Σε προηγούμενες ενσαρκώσεις απόλαυσε την εξουσία, γοητεύτηκε και γεύτηκε ο,τιδήποτε ήταν κρυφό, μυστικό και ασυνήθιστο. Η περιέργεια ιδιαίτερα ήταν ένα ισχυρό κίνητρο για να δημιουργήσει οποιαδήποτε επαφή.

Σε προηγούμενες ενσαρκώσεις, υποχρεώθηκε να βιώσει πλουτώνιες καταστάσεις και επιβεβλημένες καταστροφές, των οποίων η υποσυνείδητη ανάμνηση το βασανίζει ακόμα. Σαν αποτέλεσμα, φοβάται τόσο πολύ την οποιαδήποτε αλλα¬γή, ώστε αναπτύσσει αρνητική συμπεριφορά απέναντι σε ο,τι¬δήποτε και οποιονδήποτε προσπαθήσει να αλλάξει ή να εκσυγχρονίσει τη ζωή του, ακόμα και αν πρόκειται για το καλό του. Ο λόγος για τον οποίο στο παρελθόν βίωσε τόσο σκληρές καταστάσεις, ήταν η ανάγκη να αναθεω¬ρήσει τις ψεύτικες ηθικές αξίες που ενστερνίζονταν.

Το υποκείμενο είχε να παλέψει μ’ ένα πολύ δυνατό και πρωτόγονο σεξουαλικό ένστικτο, που συνεχώς το έριχνε εκτός ισορροπίας με τις παρορμήσεις και τις επιλογές του. Συνήθιζε να ψάχνει επιβεβαίω¬ση σ’ όλων των ειδών τις σεξουαλικές σχέσεις, οι οποίες λόγω κακής επιλογής, τελικά καθίσταντο καταστροφικές για το Εγώ του.

Οι σεξουαλικές του σχέσεις ικανοποιούσαν την ανάγκη του να επιβάλλεται, γι' αυτό και ξέφευγε από τα ισχύοντα πρότυπα ηθικής. Αντίθετα, δημιουργούσε εύκολα παράνομες σχέσεις ή σχέσεις αντισυμβατικές, από τις οποίες για να απαλλαγεί τελικά αναγκάζονταν να κάνει ριζικές αλλαγές στη ζωή του.

Στην περασμένη του ζωή το υποκείμενο βίωσε μεγάλες απώλειες και αυτός ο φόβος το ακολουθεί ακόμα. Το έντονο πάθος του, η πλεονεξία και η ζηλοτυπία δεν το άφησαν να χαρεί τον έρωτα, γι' αυτό έμενε πάντα ανικανοποίητο. Σε κάθε σχέση του εξυπηρετούσε τα δικά του εγωιστικά συμφέροντα κι έτσι χειρίζονταν τους συντρόφους του χωρίς πραγματική αγάπη. Κάποιες φορές μπορεί να βίωσε καθοριστικά γεγονότα και δυστυχώς, αν δεν έχει κατανοήσει τα προηγούμενα μαθήματα, παρόμοιες καταστάσεις θα επαναληφθούν και σ' αυτή την ενσάρκωση. Τελικά, μπερδεμένο και πικραμένο από αυτά που συνέβαιναν γύρω του, με μεγάλη του ευχαρίστηση κατέστρεψε μόνο του, ό,τι είχε απομείνει όρθιο από τις καταστάσεις.

Γι' αυτό το κάρμα που βιώνεις τώρα είναι από τα πιο σημαντικά. Τα πάντα σχετίζονται με τις αξίες και τα πιστεύω που είχε στην προηγούμενη ζωή του. Έχει γεννηθεί με συναισθήματα ενοχής και έχει ενδόμυχα μια μεγάλη επιθυμία για εξαγνισμό. Ακόμα και σήμερα, οι περισσότερες επιλογές του, κυβερνώνται από το υποσυνείδητο (Πλούτων, Σκορπιός), θαμμένο και καμουφλαρισμένο καλά, πίσω από τις δομές τις κοινωνικής συμ¬βατικότητας.

Εξωτερικά, προβάλλει μια χαρούμενη και ανέμελη προ¬σωπικότητα, ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν μυστηριώ¬δεις και πολύπλοκες καταστάσεις στο μυαλό του. Είναι από¬λυτα σίγουρο, ότι αυτή η διάσταση εσωτερικού κόσμου και εξωτερικών επιλογών σε συνδυασμό με την παλιά συνήθεια της επαναστάσεως που είναι βαθιά ριζωμένη στο υποσυνείδη¬το, θα δημιουργήσουν προβλήματα στα οικονομικά (άξονας Ταύρου, Σκορπιού), στους έρωτες, στην οικογένεια και στο γάμο.

Όσο αρνείται να οικοδομήσει καινούργιες και υγιείς θεμελιώδεις αξίες πάνω στις οποίες να βασίσει τη ζωή και την συμπεριφορά του, τόσο θα δημιουργεί κρυφές καταστάσεις και θ’ αφήνει τα προβλήματα να συσσωρεύονται, μέχρι που όλα μαζί να δημιουργήσουν μια κατάσταση τόσο εκρηκτική και ηφαιστειώδη, που όλες οι καταστροφικές εξελί¬ξεις είναι πιθανές.

Σε προηγούμενες ενσαρκώσεις και μέσα από μοιραίες δια¬δικασίες, έχει υποστεί προδοσίες και βαθιές συναισθηματικές πληγές. Τώρα, φοβάται τόσο πολύ τον ψυχικό πόνο, που και μόνο με την υποψία ότι θα πληγωθεί, αντιδρά σαν αγρίμι, καταστρέφοντας ό,τι νομίζει ότι το απειλεί, δείχνοντας ψυχική σκληρότητα και δημιουργώντας προσωπι¬κές βεντέτες.

Για το λόγο αυτόν στην ενσάρκωση αυτή είναι επιβεβλημένο καθήκον του να προσπαθήσει να επαναφέρει τη γαλήνη στην ψυχή του και την αρμονία στο περιβάλλον του. Θα πρέπει να εμπιστευτεί τους άλλους και να τους στηρίξει χωρίς ιδιοτέλεια, φροντίζοντας για την δική τους ευτυχία.

Στη σχέση του με τον σύντροφό του το υποκείμενο είναι σκόπιμο να αποφύγει την τάση για απιστίες ή τη ρήξη της εμπιστοσύνης και να κτίσει μια σχέση αμοιβαίας αγάπης και εμπιστοσύνης. Αν καταφέρει να δημιουργήσει μια τακτοποιημένη ζωή με ειλικρίνεια και ενότητα, θα απαλλαγεί από όλα τα καρμικά χρέη του.

Ο Ταύρος, η Παρθένος και ο Αιγόκερως, συνεπώς και οι εξουσιαστές αυτών, Αφροδίτη, Ερμής και Κρόνος, λειτουργούν θετικά για το Κάρμα του όταν ενέχουν μια δυναμική και θετικά ακτινοβολούμενη θέση στο ωροσκόπιο του συντρόφου του.

Το βασικό πρόβλημα των Δεσμών, είναι η υπερβο¬λική ύπαρξη ενστίκτων στη ψυχοδομή, ενισχυμένη από τη στενοκεφαλιά και την εμμονή, χαρακτηριστικά γνωρίσματα του Ταύρου. Εξ αιτίας των βίαιων συναισθημάτων που δεν εκφράζονται, πρέπει το υποκείμενο να αναπτύξει πολλά σημεία συναισθηματικής αποφορτίσεως.

Για να χειριστεί σωστά τις επιταγές των Δε¬σμών πρέπει να κόψει τις γέφυρες όλων των βίαιων συναισθημάτων που κουβαλά από το παρελθόν και να μάθει να χρησιμοποιεί σωστά και εποικοδομητικά τις τεράστιες ποσότητες γήινης ενέργειας που διαθέτει. Να μάθει τη διαφορά μεταξύ του νοήματος των λέξεων ΘΕΛΩ και ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΙ, γιατί υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να καταστεί ανίκανο να αναγνωρίσει τί πραγματικά θέλει, αν συνεχώς είναι περικυκλωμένο με αυτά που νομίζει ότι του χρειάζονται. Όσο πλησιέστερα φθάνει τη ψυχοσύνθεση του Βόρειου Δεσμού του, τόσο περισσότερο πλησιάζει στην πολυπόθητη γι’ αυτό σταθερότητα.

Ο αστρολογικός οίκος του Νότιου Δεσμού, δείχνει ποιός είναι ο τομέας και ποιό το είδος των επίπονων εμπειριών του παρελθόντος, ενώ του Βόρειου, ποιός είναι ο τομέας που πρέ¬πει να εργαστεί το υποκείμενο σκληρότερα, ώστε να πάψουν οι υπονομευτι¬κές δυνάμεις και κινήσεις να αλλάζουν τα δεδομένα της ζωής του.

Σε προηγούμενες ενσαρκώσεις βίωσε εγκληματικές εμπειρίες, ή ασχολήθηκε με ζητήματα μαγείας. Σήμε¬ρα, πρέπει να ανασύρει από το υποσυνείδητό του όλα τα αρνητικά και κατώτερα συναισθήματα (Σκορπιός, Πλούτων), και αφού καθαρθεί μέσα από ένα συμβολικό θάνατο (Σκορπιός), να αναγεννηθεί, διαμορφώνοντας νέες ηθικές αξίες (2ος οίκος) με σω¬στότερες και ηθικότερες βάσεις.

Οι πλανήτες που σχηματίζουν στο παρελθόν (Νότιος Δεσμός) τετράγωνο, δείχνουν αυτό ακριβώς το θέμα για το οποίο γεννηθήκαμε πάλι στη γη, δηλαδή δείχνουν τα άλυτα θέματά μας. Ένας πλανήτης σε τετράγωνο με τον Νότιο Δεσμό αντιπροσωπεύει ένα πρόσωπο, περίσταση ή θέμα που πέρασε, εξοργίστηκε, εξόργισε, δημιούργησε πόνο, θυμό, αύξησε το κάρμα και στην παρούσα ζωή πρέπει το υποκείμενο να ασχοληθεί με αυτό και να λύσει τα όποια προβλήματα.

Όλα τα τετράγωνα με τον Νότιο Δεσμό δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά τα δικά μας λάθη. Μερικά τετράγωνα αντιπροσωπεύουν απλώς την αδυναμία μας σε ένα πρόσωπο που έρχεται και επανέρχεται στην ζωή μας. Μπορεί τα λάθη να τα κάνει αυτό το πρόσωπο και πρέπει να βρούμε τον τρόπο να σταματήσουμε την εξάρτηση.

Γωνίες τετραγώνου από πλανήτες στους Δεσμούς της Σε¬λήνης, ενεργούν αρνητικά και δηλώνουν δυσκολίες επίτευξης του κεντρικού μαθήματος της ενσάρκωσης. Αν δέχεται τε¬τράγωνο ο Νότιος Δεσμός, τότε το άτομο διαθέτει ποιότη¬τες χαρακτήρα τέτοιες, που ενισχύουν τις υποσυνείδητες τά¬σεις του από προηγούμενες ζωές και το εμποδίζουν στην εκ¬πλήρωση των επιταγών του Βόρειου Δεσμού του.

Η Σελήνη σε τετράγωνο με το Νότιο Δεσμό στο ωροσκόπιο που εξετάζουμε δείχνει την αποτυχία της περασμένης ενσαρκώσεως για ψυχική ηρεμία η οποία στην παρούσα μπορεί να επιτευχθεί μέσω του Βόρειου Δεσμού ώστε να απελευθερωθεί το δυσμενές κάρμα των προηγουμένων ενσαρκώσεων που μεταφέρθηκαν από το Νότιο Δεσμό και αυτό μπορεί να συμβεί με μια αρμονική οικογενειακή ζωή, κάτι όμως που πολύ δύσκολα επιτυγχάνεται διότι το τετράγωνο της Σελήνης επί του Βορείου Δεσμού προαγγέλλει προβλήματα στον τομέα αυτόν, όπως προβλήματα με τη μητέρα και το σύζυγο.

Τα τρίγωνα των Δεσμών της Σελήνης υποδεικνύουν ευκαιρίες ή ταλέντα που βοηθούν στην επί¬τευξη του σκοπού του καρμικού μαθήματος. Δυο τέτοια τρίγωνα επί του Νοτίου Δεσμού είναι αυτά του Ηλίου και του Ερμού. Το τρίγωνο του Ηλίου δείχνει ότι τα καρμικά γεγονότα στη ζωή κατά πάσα πιθανότητα σχετίζονται με τις ερωτικές σχέσεις, με τα παιδιά ή με τα θέματα εξουσίας και ηγεσίας. Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην προηγούμενη ενσάρκωση του υποκειμένου έπαιξε ο πατέρας ή κάποιο πρόσωπο γένους αρσενικού, το οποίο επέδρασε καταλυτικά στις επιλογές. Επειδή ο Βόρειος Δεσμός δεν σχηματίζει όψη με τον Ήλιο, ή η όψη του εξαγώνου είναι ιδιαίτερα υποβαθμισμένη, το ζήτημα του πατέρα θα πρέπει να επιλυθεί μέσω του συζύγου ή μέσω ατόμου που θα επιδράσει αρμονικά και καταλυτικά στη ζωή του, όπως αναλύθηκε ανωτέρω. Για το λόγο αυτό παρατηρείται τάση προς σύναψη σχέσεων με άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Ομοίως το τρίγωνο του Ερμού επί του Νοτίου Δεσμού δείχνει την τάση του υποκειμένου στην περασμένη ζωή για κριτική ανάλυση των πάντων, δεδομένου όμως ότι ο Βόρειος Δεσμός δεν σχηματίζει όψη, η δε όψη του εξαγώνου είναι ιδιαίτερα ασθενής, η τάση αυτή στην παρούσα ενσάρκωση είναι υποβαθμισμένη δεδομένου ότι επισκιάζεται από την επιπολαιότητα και τη βιασύνη του Άρεως με τον οποίο σχηματίζει σύνοδο στην ακμή του πρώτου οίκου. Επομένως πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στη σχέση της συνόδου του Άρεως μετά του Ερμού ώστε να επιδράσει ευμενώς στην κριτική ανάλυση ο Ερμής.

Ο Ποσειδώνας σε αντίθεση με το Βόρειο Δεσμό της Σελήνης και σε ασθενή σύνοδο με τον Νότιο Δεσμό, δείχνει έναν ταραγμένο ψυχισμό που πασχίζει να ισορροπήσει όμως με απατηλές σχέσεις και επιλογές, και με επαφές με άτομα με ψυχολογικά προβλήματα.

Τέλος, ο κλήρος του κάρμα ευρίσκεται στον Κριό σε σύνοδο με τον Άρη και τον Ερμή και επομένως δέχεται τα χαρακτηριστικά των δυο αυτών πλανητών τα οποία προδιαθέτουν σε επισφαλείς και βιαστικές κρίσεις, σε επιπόλαιους χειρισμούς και παράτολμες ενέργειες εγωιστικού χαρακτήρα, συνέπεια των οποίων είναι εκάστοτε η απογοήτευση και η υπερβολική ψυχική κόπωση. Αυτό βέβαια είναι ένα χαρακτηριστικό που κυριάρχησε και στην προηγούμενη ενσάρκωση αν δεχθούμε ότι το ανατέλλων ζώδιο της παρούσης ζωής ήταν το ζώδιο του Ηλίου της προηγουμένης ζωής, δηλαδή ο Κριός, ο οποίος και πάλι επανέρχεται ως το ανατέλλων ζώδιο στην παρούσα ενσάρκωση.

Απώτερος σκοπός της ερμηνείας ενός καρμικού ωροσκοπίου είναι η κατανόηση των αιτιών που μας αναγκάζουν να εκδηλώνουμε τις όποιες συμπεριφορές μας και να υφιστάμεθα καταστάσεις δυσερμήνευτες στη ζωή μας, ώστε με την προσκτηθείσα γνώση να κάνουμε πιο υποφερτό το ταξίδι της εξελίξεώς μας. Στην αντίθετη περίπτωση, μου έρχονται στο μυαλό τα λόγια ενός καθηγητού μας στο Γυμνάσιο που όταν δεν μαθαίναμε το μάθημα μας έλεγε: «Μη στενοχωριέστε, του χρόνου πάλι εδώ θα είμαστε». Έτσι γίνεται και στην έλευσή μας στη ζωή. Αν δεν μάθουμε καλά το μάθημα, πάλι εδώ θα ξαναρθούμε να περάσουμε τα ίδια και τα ίδια. Και το υποκείμενο, σύμφωνα με την ερμηνεία, γνωρίζει πολύ καλά τί σημαίνει να πληρώνεις ξανά και ξανά για το ίδιο μάθημα.

Είναι τόσα που μπορεί κανείς να αρυσθεί από το παρελθόν για κάθε ιδιαίτερη αντίδραση που εκδηλώνεται στην παρούσα ενσάρκωση και να αναλύει με κάθε λεπτομέρεια τις εσωτερικές παρορμήσεις και τις ιδιαιτερότητες του χαρακτήρα και της συμπεριφοράς, που δεν είναι δυνατόν σε μια τόσο αδρή ανάλυση να περιγραφεί, δεδομένου ότι στην ανωτέρω ερμηνεία ελήφθησαν τα πλέον σημαντικά ερμηνευτικά στοιχεία.

8 years 7 months ago

Ηράκλειτος θα πει Ηρακλειτός, δηλαδή αυτός που χρωστά τη δόξα του στην Ήρα.

«Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο επονομαζόμενος σκοτεινός, κατέχει μια κεντρική θέση στο σύνολο της ελληνικής φιλοσοφίας και σε ολόκληρη την παγκόσμια ιστορία της σκέψης».

Ο Ηράκλειτος είναι ένας στοχαστής. Αυτός για πρώτη φορά στοχάζεται μέσα από τα πλαίσια του Λόγου τι είναι Κόσμος. Η σκέψη του παραμένει ανοιχτή και πολυδιάστατη, ερωτηματική και αινιγματική, αποσπασματική και ποιητική. Δεν κατασκευάζει κάποιο σύστημα. Ο Ηράκλειτος στοχάζεται πριν ακόμα συσταθεί η μεταφυσική και διαμορφωθούν οι φιλοσοφικές σχολές. Ήταν το σπέρμα της δικής του σκέψης που έθρεψε όλη τη φιλοσοφία και μάλιστα πριν τη διαμόρφωσή της σε Μεταφυσική, Θεολογία, Λογική, Φυσική και Ηθική.

Με χρονολογική σειρά ασχολήθηκαν μαζί του, επικρίνοντας τον ή ενστερνιζόμενοι τις απόψεις του, οι Ελεάτες, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης, ο Ιουστίνος ο Μάρτυς, ο Χέγκελ, ο Λένιν, ο Κίρκεγκωρ, και ο Νίτσε. Επηρέασε όχι μόνο τους φιλόσοφους της Αναγέννησης αλλά και τους: Πασκάλ, Σπινόζα, Γκαίτε, Χαίλντερλιν, Νοβάλις, Σοπενεχάουερ, Προυντόν, Μπερξόν, και Φρόιντ. Οι απόψεις του επηρέασαν ακόμη και τον σουρεαλισμό. Η σκέψη του διατρέχει το χρόνο και φθάνει έως τις μέρες μας ζωογονώντας σύγχρονα φιλοσοφικά ρεύματα.

Η φιλοσοφία του διαμορφώθηκε από στοιχεία αντιθετικά δίχως όμως να διασπάται η ενότητά της, εκφράζοντας έτσι την ενότητα των αντιθέτων του κόσμου μας - «... και εκ των πάντων έν και εξ ενός τα πάντα». (απ 10)

Ο Ηράκλειτος γεννήθηκε πριν από τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα. Σε ότι αφορά στη ζωή του, οι μαρτυρίες που έχουν φθάσει σε εμάς είναι αντιφατικές και κινούνται λίγο - πολύ στην περιοχή του μύθου. Από τον Διογένη τον Λάερτιο πληροφορούμαστε ότι έφθασε στην ακμή της ζωής του περίπου το 500 π.Χ. Ανήκε σε αριστοκρατική οικογένεια που οι ρίζες της έφθαναν στον ηγεμόνα της Εφέσου και η οποία είχε κληρονομήσει κάποιο βασιλικό αξίωμα. Ο Ηράκλειτος όμως, ενώ γεννήθηκε αριστοκράτης αποποιήθηκε με τη θέλησή του το βασιλικό αξίωμα παραχωρώντας το στον αδελφό του.

Από παιδί εκδήλωσε τη χαρισματική του φύση. Ενώ ήταν ακόμη νέος ισχυριζόταν πως δεν γνώριζε τίποτα, ενώ όταν έφθασε στην ώριμη ηλικία ισχυριζόταν ότι γνώριζε τα πάντα. Δεν ακολούθησε τη διδασκαλία κανενός, δε μαθήτευσε σε κανένα φιλόσοφο, κι αναζήτησε μόνος του να ανακαλύψει τον εαυτό του μαθαίνοντας με τη δική του θέληση. Μελέτησε και στοχάστηκε πάνω στους μεγάλους ποιητές, τον Όμηρο, τον Ησίοδο, τον Αρχίλοχο, τις θεωρίες των Μιλησίων, των Πυθαγορείων και του Ξενοφάνη, καθώς και την ιστοριογραφική «Επιστήμη» του Εκαταίου, και στα αποσπάσματά του αναφέρεται συχνά σε αυτούς. Έτσι εντρυφά στην ποιητική, τη θεολογία και τη θεωρητική, αφομοιώνοντας όλες αυτές τις διδασκαλίες καθώς και την επιστημονική παιδεία του καιρού και του τόπου του.

Αφομοίωσε και ξεπέρασε όλες αυτές τις διδασκαλίες συλλαμβάνοντας τον κόσμο με ένα νέο τρόπο και στη συνέχεια συνέλαβε την θέση του ίδιου του εαυτού του μέσα στον κόσμο.

Ο Ηράκλειτος προσέφερε το έργο του ανάθημα στο ναό της Αρτέμιδας, ο οποίος πυρπολήθηκε αργότερα από τον Ηρόστρατο που θέλησε μ αυτή την πράξη του να περάσει στην αθανασία.

Ο χαρακτήρας του φαίνεται ότι ήταν αρκετά ιδιόρρυθμος. Περήφανος και ακατάδεκτος λένε ορισμένοι συγγραφείς, ενώ η μοναχικότητά του ίσως να ερμηνεύτηκε λάθος ως ένδειξη μελαγχολίας.

Καταφέρει βίαια κτυπήματα ενάντια στην ανθρώπινη αφέλεια και τη λήθη του μέσου ανθρώπου. Περιφρονεί τις μάταιες κουβέντες που κυλάνε σαν ποτάμι και απορρίπτει τη ρητορική και τα τεχνάσματα της. Βασίζεται στον λόγο (που σημαίνει ταυτόχρονη σκέψη και γλώσσα) για να πει αυτά που θέλει, κι ενώ κρίνει αυστηρά τους ανθρώπους, ταυτόχρονα τους προσφέρει τη βοήθεια του. Η απέχθεια για την ανθρώπινη αφέλεια μετατρέπεται έτσι σε μια επιτακτική ανάγκη να τη διορθώσει και γι' αυτό χρησιμοποιεί την καυστική ειρωνεία, παραμένοντας λακωνικός.

Φαίνεται ότι δεν ταξίδεψε, παραμένοντας συγκεντρωμένος στο έργο του. Ο Ηράκλειτος ζούσε στην γειτονιά του ιερού. Ανήκε, όπως προαναφέρθηκε, σε βασιλική οικογένεια και οι προπάτορες του είχαν την ευθύνη της διοργάνωσης των εορτών της Ελευσίνιας Δήμητρας. Ίσως και ο ίδιος να ήταν μυημένος στα Ελευσίνια μυστήρια που τελούνταν στην Έφεσο σε συνάρτηση με τη λατρεία της Αρτέμιδος. Ωστόσο, όλα αυτά δεν τον εμπόδισαν να ξεκινήσει πόλεμο ενάντια στην καθιερωμένη θρησκεία. Η θρησκευτικότητα του Ηράκλειτου ήταν διαφορετική. Γνωρίζουμε επίσης ότι ο Ηράκλειτος αποτραβήχτηκε στον ναό της Αρτέμιδος, όπου και προσέφερε τα βιβλία του. Και όλα αυτά τα έκανε ενώ ταυτόχρονα στηλίτευε δριμύτατα την επίσημη θρησκεία.

Ο Ηράκλειτος δεν κόβει τους δεσμούς του με το Θείο αν και ο δικός του δρόμος επικοινωνίας ακολουθεί δρόμους διαφορετικούς από εκείνους των κοινών ανθρώπων.

Η πολιτική έπαιξε μεγάλο ρόλο στην ζωή του, αν και αρνείται να συμμετάσχει ενεργά στην πολιτική ζωή. Όταν οι συμπολίτες του τον έκριναν άξιο να γίνει νομοθέτης τους εκείνος τους αγνόησε διότι η πόλη βρισκόταν κάτω από την κυριαρχία ενός διεφθαρμένου καθεστώτος. Και σαν να μην έφθανε αυτό αποτραβήχτηκε στον περίβολο του ναού της Αρτέμιδος και έπαιζε με τα παιδιά τους πεσσούς, γιατί τα παιδιά μοιάζουν με τον «Χρόνο που παις εστί, πεσσεύων» (απ 52).

Η πολιτική σκέψη του Ηράκλειτου και η σύλληψη ενός οικουμενικού νόμου παραμένουν ύψιστα αφηρημένες και δεν μπορούν να συγκεκριμενοποιηθούν.

Ζει σε μια ταραγμένη εποχή κατά την οποία υπάρχει διαμάχη ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις (Αθήνα - Περσία), ανταγωνισμός ανάμεσα στα Ελληνικά κράτη (Αθήνα-Σπάρτη), σύγκρουση ανάμεσα στα κόμματα (αριστοκράτες-δημοκράτες). Όλα διαδραματίζονται κάτω από την επιρροή του θεού 'Aρη, του πολεμιστή. Κι έτσι ο Ηράκλειτος διακηρύσσει νηφάλια τη βασιλεία του πολέμου.

Ο ίδιος ο Ηράκλειτος ήταν η πραγμάτωση της ενότητας των αντιθέτων Αγαπούσε και περιφρονούσε τους συμπατριώτες του που με την σειρά τους τον αγαπούσαν και τον περιφρονούσαν. Ενώ διακήρυσσε την αναγκαιότητα του πολέμου, ήθελε να βοηθήσει τους Εφέσιους να ζήσουν ειρηνικά

Έχουμε πολλές εκδοχές του θανάτου του. Μια από αυτές είναι ότι χολωμένος από τους ανθρώπους, αποτραβήχτηκε στα βουνά όπου ζούσε τρώγοντας φύλλα και χόρτα, ώσπου έπαθε υδρωπικία, οπότε και επέστρεψε στην πόλη και ρωτούσε με αινιγματικά λόγια του γιατρούς να μάθει αν μπορεί να μετατρέψει μια μπόρα σε ξηρασία. Επειδή εκείνοι δεν τον καταλάβαιναν, κλείστηκε σε έναν στάβλο ελπίζοντας πως με την ζέστη της κοπριάς όπου χώθηκε, θα εξατμιζόταν το νερό από το σώμα του. Μα ούτε και με αυτόν τον τρόπο θεραπεύτηκε και πέθανε σε ηλικία εξήντα ετών.

Στη συνέχεια θα επιχειρήσουμε να αντιληφθούμε τους δομικούς λίθους της φιλοσοφίας του, ξεκινώντας από τον «Λόγο», με οδηγό μας τον Κώστα Αξελό, γνήσιο ερευνητή της σκέψης του Ηράκλειτου, και σε επόμενο άρθρο θα μελετήσουμε τον «Κόσμο» και τη «Φωτιά».

O Λόγος «Πρώτος ο Ηράκλειτος ανάβει απ τη φωτιά του σύμπαντος –τη δάδα του Λόγου. Ο λόγος του φωτίζει. Ο Λόγος είναι εκείνο το ξύπνημα της απορίας της αφηρημένης σκέψης που κάνει τον άνθρωπο να βγει από τον κόσμο των ονείρων και να τον οδηγήσει στον κόσμο του φωτός».

«Ο Λόγος είναι αυτό που συνδέει τα φαινόμενα μεταξύ τους, που τα συνδέει ως φαινόμενα ενός και μόνου Σύμπαντος, κι αυτό που συνδέει την ομιλία με τα φαινόμενα. Ο Λόγος είναι ένας σύνδεσμος. Αυτό που γίνεται φανερό ως φαινόμενο είναι ήδη διαποτισμένο από τον λόγο γι αυτό και μπορεί να συλληφθεί».

«Ο άνθρωπος είναι ο ομιλών θεματοφύλακάς του Λόγου, αν είναι ξύπνιος».

O Ηράκλειτος αντιλαμβάνεται τον κόσμο αδιαχώριστα συνδεδεμένο με τον Λόγο. Εννοεί τον Λόγο ως τη δύναμη και το νόημα του σύμπαντος, ως αυτό που ζωογονεί κάθε σκέψη και είναι πηγή της. Είναι η ίδια η σκέψη και η σοφία. Είναι τελικά το φως που με την καθαρότητα του διαπερνά το σκοτάδι, βάζοντας τάξη στο χάος. Ο Λόγος είναι εκείνος που συλλαμβάνει την αληθινή πραγματικότητα.

Όπως δεν μπορούμε να ανατρέξουμε στο πριν από τον Χρόνο, έτσι δεν μπορούμε να ανατρέξουμε στο πριν από τον Λόγο. Ο Λόγος διατρέχει τον Χρόνο και είναι από τη φύση του αιώνιος. Αποτελεί τελικά την ουσία, τη σημασία του σύμπαντος. Ο Λόγος είναι το ίδιο το σύμπαν που πορεύεται σε μια γνώση.

Ο Λόγος γίνεται κατανοητός, αντιληπτός, εφόσον είμαστε σε εγρήγορση. Όντας απρόσεχτοι και αφηρημένοι αδυνατούμε να κατανοήσουμε και επομένως να αντιληφθούμε την συνεχή παρουσία του Λόγου.

Η Ανθρώπινη μάζα αντιστέκεται στην συνεχή ροή του Λόγου. Δεν σκεπτόμαστε, δεν διακρίνουμε αυτά που συμβαίνουν, κρίνουμε επιφανειακά, δεν αντιλαμβανόμαστε τις βαθύτερες αιτίες και εν τέλει δρούμε σαν κοιμισμένοι. Ζούμε μέσα στην πλάνη, πιστεύοντας ότι έχουμε μια νόηση ιδιαίτερη, ξεχωριστή, η οποία μας αποκόπτει τελικά από το σύμπαν.

«Ο Ηράκλειτος σφυροκοπά και αναθεματίζει τους ανθρώπους που φαντάζονται ότι μπορούν να απομονωθούν και να δράσουν ξεχωριστά από τον Λόγο».

«Ο Ηράκλειτος ζητά με τρόπο μαχητικό από τους ανθρώπους να ξέρουν να ακούνε, να μιλούν να πράττουν αλλά κυρίως να αναγνωρίζουν την διαποτίζουσα τα πάντα ύπαρξη του Λόγου.»

Το φως του Λόγου διαπερνώντας το σκοτάδι, φανερώνει το ενωτικό νόημα του σύμπαντος. Το Ενιαίο Όλον.

«Οι άνθρωποι μπορούν ν αναγνωρίσουν τον Λόγο επειδή η σκέψη είναι κάτι κοινό σ όλους και κατοικία της έχει την ψυχή τους. Αυτό δεν σημαίνει πως όλοι σκέφτονται, πράττουν και μιλούν σύμφωνα με την αληθινή φύση. Το ανθρώπινο ον μπορεί να γίνει το φωτισμένο φερέφωνο του Λόγου, δεν είναι όμως ο ιδρυτής του, ο Λόγος το ξεπερνάει. Ο Λόγος κάνει δυνατή την σύλληψη μιας αλήθειας, αλήθειας που δεν επινοείται αλλά ανακαλύπτεται».

Η σκέψη του Ηράκλειτου, διατηρεί την πλαστικότητά της, την ευελιξία της, όντας ταυτόχρονα συγκεκριμένη και αφηρημένη.

«Ήρωας Προμηθεϊκός της σκέψης, φέρνει στους κοιμισμένους την φωτιά του Λόγου»

«Ενώ ο Λόγος είναι συμπαντικός, τα ανθρώπινα πλάσματα ενεργούν σαν να είχαν μια ιδιαίτερη δική του νόηση το καθένα. Οι άνθρωποι που αγρυπνούν έχουν ένα μόνο κόσμο κοινό. Αντίθετα, εκείνοι που είναι βυθισμένοι στον ύπνο, απομονώνονται, ο καθένας για τον εαυτό του σε κόσμους ιδιαίτερους. Το πλήθος βρίσκεται σε κατάσταση ύπνου και οι κοινοί άνθρωποι δεν έχουν παρά μικρές ιδιωτικές απόψεις. Οι λίγοι φωτισμένοι είναι ξύπνιοι και ξέρουν πως η νόηση δεν είναι νόηση παρά μόνον όταν έχει στήριγμα της το συμπαντικό. Την ευθύνη της συμπαντικότητας δεν την αναλαμβάνει ο όχλος αλλά οι προφύλακες, γιατί η συμπαντικότητα είναι κάτι έντονο και ποιοτικό κι όχι ποσοτικό κι εκτατικό. Η αληθινή ομοφωνία είναι μια ενημερωμένη συμμετοχή στο συμπαντικό. Ο σύμπας κόσμος είναι ο κόσμος της αλήθειας, ενώ ο ιδιωτικός κόσμος είναι ο κόσμος που δεν κατέχει την αληθινή πραγματικότητα αφού είναι κόσμος της αυθαιρεσίας και της απομόνωσης.

Μόνο τα άτομα που θυσιάζουν την ιδιαιτερότητα τους εξασφαλίζουν τα θεμέλια της κοινότητας και παίρνουν πάνω τους την ευθύνη αυτών των θεμελίων. Οι κοινοί άνθρωποι δεν αποτελούν, ούτε κι οικοδομούν, την κοινότητα, που είναι μια μορφή της συμπαντικότητας. Ωστόσο ακόμα κι οι κοιμισμένοι δεν μπορούν να ξεφύγουν απ την ροή του κόσμου κι αυτοί συμμετέχουν μα άθελα τους, παθητικά. Παρά την θέλησή τους, η «πονηριά της λογικής» τους σπρώχνει να πάρουν μέρος στο παιχνίδι, έτσι, το σκοτάδι τους φωτίζεται από τον Λόγο. Και πράγματι, οι κοιμισμένοι συνεργάζονται στα γεγονότα του κόσμου εφόσον είναι «άτομα» του κόσμου, μόρια της κοινότητας. Για να απομονωθούν ολότελα , θα έπρεπε να πάψουν να υπάρχουν.

Συνοχή έχουν μόνο οι σκέψεις μερικών που βλέπουν ξεκάθαρα ότι ο κόσμος είναι κοινός. Οι σκέψεις των κοιμισμένων και των υπνοβατών είναι ασυνάρτητες επειδή είναι μη συμπαντικές. Κοινός για όλους μόνον ένας κόσμος υπάρχει. Οι κόσμοι των κοιμισμένων είναι πολλαπλοί, κι εκείνοι που καταφεύγουν σ αυτούς τους κόσμους, δεν μπορούν ούτε μεταξύ τους να συνεννοηθούν, γιατί τους λείπει κάθε είδους αναφορά στο συμπαντικό.

Μόνη η κατάσταση της εγρήγορσης δεν είναι αρκετή για να χαρακτηρίσει τους προδρόμους, επειδή υπάρχουν άνθρωποι που, όσο ξύπνιοι και αν είναι, δεν ξέρουν τι κάνουν.

Η εγρήγορση, μόνον όταν φωτίζεται από το φως του Λόγου κάνει τον άνθρωπο νηφάλιο, τον κάνει να ριζώσει στο ορατό και στο αόρατο και τον κατευθύνει προς τους ορίζοντες της γνώσης. Το ξύπνημα είναι μια έξοδος από το βασίλειο του ύπνου, η σκέψη δεν φωτίζεται παρά μόνον όταν ξεπερνά το όνειρο. Το φως αναγνωρίζει και σκορπίζει τα σκότη»

«Η σκέψη του Ηράκλειτου δεν παραπαίει σε διλήμματα όπως: αισθήσεις-λογικό, ρεαλισμός-ιδεαλισμός, υλισμός-πνευματικότητα. Αυτή η σκέψη δεν θέλει να εδραιώσει τις διακρίσεις: φαινόμενο-νοούμενο, φαντασία-αντίληψη, νους-λογικό. Ο Ηράκλειτος, βλέπει, σκέπτεται, εκφράζεται και μιλάει με ολόκληρο το είναι του, με ολόκληρη την ελληνική και ιωνική ιδιοσυγκρασία του. Η ευαισθησία του συλλαμβάνει και την μονιμότητα των φαινομένων και την αλλαγή τους: Τα μάτια είναι αυτά που βλέπουν να κυλούν τα νερά του ποταμού. Ο Λόγος είναι η δομή του κάθε τι που είναι»

«Ο Ηράκλειτος δεν διαχωρίζει σε καμία περίπτωση αυτό που είναι θεωρητικά αληθινό από εκείνο που αποδεικνύεται πρακτικά αληθινό. Η πολυδιάστατη αλήθεια δεν είναι, στην ενότητα της, ούτε θεωρητική ούτε πρακτική. Είναι μέσα στο γίγνεσθαι και μπορεί να συλλαμβάνει ταυτόχρονα την γλύκα και την πίκρα του κάθε τι που είναι.

Η απλή πολυμάθεια δεν μας μαθαίνει να σκεφτόμαστε, οι άνθρωποι όμως που αγαπούν τη σοφία, πρέπει να γνωρίζουν πάρα πολλά πράγματα. ο Ηράκλειτος ξέρει πως πρέπει να ψάξει πολύ για να βρει την αληθινή σοφία, και ξέρει ακόμα πως δεν θα βρει παρά μόνον αποσπάσματά της.»

Η αναζήτηση σε βάθος πρέπει να προχωρεί ακαταπόνητα. Η αναζήτηση του χρυσού είναι η αναζήτηση της Σοφίας.

Η αγάπη του Ηράκλειτου για την Σοφία ταυτίζεται με την Σοφία της Αγάπης. Η Σοφία είναι Αγάπη και Λόγος και νόμος συμπαντικός.

Δεν πρέπει να αντιληφθούμε την δύναμη του Θείου νόμου σαν μια δύναμη ξεχωριστή. Ο Θείος νόμος απλώνει την δύναμη του και συνδέει τα μέρη του σύμπαντος. Η Σοφία είναι ο Θείος Νόμος.

Ο Ηράκλειτος θεωρεί ότι το Όλον πληρούται από κρυφή αρμονία. «Ο ανθρώπινος λόγος προσπαθεί να συλλάβει τον λόγο του κόσμου. Αυτή η αναζήτηση που ζωογονείται από την κοσμική αγάπη, τοποθετείται στον δρόμο που ανεβαίνει και κατεβαίνει, χωρίς να παύει να είναι ο ίδιος δρόμος. Αφού η ολότητα βρίσκεται σε γίγνεσθαι, ο δρόμος που οδηγεί στη σύλληψή της δεν μπορεί παρά να είναι κι αυτός ένα γίγνεσθαι». Για τον Ηράκλειτο η αλήθεια είναι αυτό που αποκαλύπτεται και βγαίνει στο φως εγκαταλείποντας τα σκότη. Η αλήθεια είναι αυτό που συλλαμβάνουμε, όταν είμαστε ξύπνιοι. Η σύλληψη αυτή δεν είναι φευγαλέα, επειδή είμαστε προικισμένοι με μνήμη. Αυτό που συλλαμβάνουμε, με τον Λόγο μας σαν αλήθεια είναι απ την ουσία της συμπαντική, σ' όλους κοινή. Η χονδροειδέστατη «πλάνη» ανήκει στα όντα εκείνα που είναι βυθισμένα στον ύπνο τους και τους λείπει η μνήμη. Αυτά τα ξεμοναχιασμένα όντα δεν επικοινωνούν παρά από μεγάλη απόσταση με την συμπαντικότητα, παραμένοντας κλεισμένα μέσα στα απατηλά όρια της (ψευτο-ιδιαιτερότητας) τους.

Η αλήθεια δεν βρίσκεται από την πλευρά του σκεπτόμενου υποκειμένου, η αλήθεια είναι η αλήθεια της ολότητας που αποκαλύπτεται σε όποιον αγαπά την σοφία και προσπαθεί να τη συλλάβει με τη σκέψη και να την εκφράσει με την γλώσσα. Μαζί με τον λόγο και το σοφό, αποτελεί την αρμονία της ολότητας. Αυτή η αρμονία είναι φυσικά πολεμίστρια, δηλαδή είναι διαλεκτική. Η αλήθεια βρίσκεται μέσα σ ολόκληρο το ακατάπαυστο γίγνεσθαι του είναι.»

«Η πλάνη, η αυταπάτη, η ψευτιά και η βλακεία είναι κι αυτές εξίσου και είναι επίσης αληθινές.» Αν και ατελείς μορφές που εκφράζουν μονάχα ιδιαιτερότητες. Αποτελούν αλλοτριώσεις της σοφίας.

«Ενώ η αλήθεια είναι συμπαντική, η πλάνη είναι ανθρώπινη κι ατομική, δεν είναι παρά μια επιπόλαιη σύλληψη της πληρότητας του κόσμου».

Ο Ηράκλειτος στοχάζεται τον Λόγο και μας προσανατολίζει προς την αναζήτηση της γνώσης και της Αλήθειας. Αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο μέσα από τις αισθήσεις. Για να ξεπεράσουμε το στάδιο της ιδιαίτερης γνώμης πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση για να διακρίνουμε πέρα από την επιφάνεια των φαινομένων, την κρυμμένη αρμονία, να σκεφτούμε με τρόπο υγιή που συλλαμβάνει και επικοινωνεί με τον συμπαντικό Σοφό-Λόγο που είναι το θεμέλιο κάθε σκέψης.

«Όλη η κίνηση της Ηρακλειτικής σκέψης, υπακούοντας στον ρυθμό της κίνησης της ολότητας, ενώνει την αρχή και το τέλος, και θα μπορούσε να απεικονιστεί με σπείρες. Ο δρόμος όμως που ακολουθεί ο στοχαστής δεν θα ήταν αληθινός αν δεν οδηγούσε στην καρδιά του σύμπαντος».

Αποσπάσματα

απ 2: «Γι' αυτό πρέπει να ακολουθήσουμε τον κοινό Λόγο γιατί το κοινό είναι συμπαντικό. Ενώ όμως ο Λόγος είναι κοινός, οι πολλοί ζουν σαν να είχαν μια δική τους φρόνηση».

απ 34: «Όταν ακούν δεν καταλαβαίνουν και γι αυτό μοιάζουν με κουφούς. Μαρτυρεί γι αυτούς η παροιμία: παρόντες απουσιάζουν».

απ 70: «Παιχνίδια παιδιών οι ανθρώπινες δοξασίες».

απ 97: «Κακοί μάρτυρες τα μάτια και τ αυτιά για τους ανθρώπους, όταν οι ψυχές τους είναι βάρβαρες».

απ 46: «Η έπαρση είναι νόσος ιερή και η όραση ψεύδεται».

απ 41::«Γιατί μια είναι η σοφία: Το να γνωρίζεις την σκέψη που μέσα απ΄ όλα τα κυβερνάει όλα».

απ 116:«Όλοι οι άνθρωποι έχουν μερίδιο στην αυτογνωσία και την σωφροσύνη».

απ 112: «Σωφροσύνη, η μέγιστη αρετή, και σοφία το να λες την αλήθεια και να πράττεις σύμφωνα με την φύση-ακούγοντας την».

απ 115: «Ο λόγος της ψυχής αυξάνει απ' τον εαυτό του».

απ 54: «Η αφανής αρμονία καλύτερη από την φανερή».

απ 123: «Η φύση αγαπά να κρύβεται».

απ 22: « Όσοι γυρεύουν χρυσάφι σκάβουν πολύ την γη και λίγα βρίσκουν».

απ 114: «Για να μιλάμε με νόημα πρέπει να αντλούμε δύναμη απ αυτό που είναι σ όλα κοινό, όπως η πόλη αντλεί από τον νόμο, κι ακόμα περισσότερο, γιατί όλοι οι ανθρώπινοι νόμοι τρέφονται από τον ένα νόμο, το θείο. Αυτός κρατάει όσο θέλει την εξουσία του αρκεί για όλα και τα υπερβαίνει».

8 years 7 months ago

Ο Αριστοτέλης ήταν ένας από τους κορυφαίους φιλοσόφους και επιστήμονες της Κλασσικής εποχής. Ιδρυτής της περιπατητικής φιλοσοφίας, ο συστηματικότερος, μεθοδικότερος νους του αρχαίου κόσμου και ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές όλων των εποχών. Όπως επίσης και θεμελιωτής και πρόδρομος πλήθους παλαιότερων όσο και νεότερων κλάδων της επιστήμης.

Ο φιλόσοφος Αριστοτέλης γεννήθηκε το 384 π.Χ. στα Στάγειρα, το σημερινό Σταυρό στη βορειοανατολική ακτή της Χαλκιδικής (η οποία ήταν γνήσια ελληνική πόλη που την είχαν ιδρύσει άποικοι από την Άνδρο και τη Χαλκίδα 665 π.Χ., οι οποίοι μιλούσαν μια παραλλαγή της ιωνικής διαλέκτου) και πέθανε στο κτήμα της μητέρας του στη Χαλκίδα το 322 π.Χ. Οι γονείς του, Νικόμαχος και Φαιστίδα, κατάγονταν από τους οικιστές της Χαλκιδικής. Συγκεκριμένα, ο πατέρας του, ανήκε στο γένος ή τη συντεχνία των Ασκληπιαδών και πολλοί λένε ότι η οικογένειά του είχε μετοικήσει από τη Μεσσηνία κατά τον 8ο ή 7ο αιώνα. Επίσης λένε ότι θεωρούσε πρόγονό του τον ομηρικό ήρωα και γιατρό Μαχάονα, γιό του Ασκληπιού. Ο Νικόμαχος ήταν γιατρός, εύκολα λοιπόν αντιλαμβανόμαστε από που πήγαζε το ενδιαφέρον του Αριστοτέλη για τις φυσικές επιστήμες και κυρίως τη βιολογία. Ο Γαλήνιος μας πληροφορεί ότι οι Ασκληπιάδες δίδασκαν στους γιους τους ανατομία, έτσι ο Αριστοτέλης είχε σίγουρα αποκτήσει σχετικές γνώσεις. Δεν πρέπει να αποκλείουμε το να έχει βοηθήσει τον πατέρα του στη χειρουργική και από εκεί να πλάστηκε ο θρύλος που θέλει τον φιλόσοφο ψευτογιατρό. Όσον αφορά τη μητέρα του, πίστευαν πως είχε θεϊκή καταγωγή. Η Φαιστίς, είχε έρθει με Χαλκιδείς αποίκους στα Στάγειρα και ανήκε στο γένος των Ασκληπιαδών. Το γεγονός ότι και οι δύο γονείς του ανήκαν σε μεγάλες ιατρικές οικογένειες, συντέλεσε στη σταθερή κλίση του Αριστοτέλη για την εμπειρική γνώση. Ο ρόλος που ανέλαβε αργότερα ο Αριστοτέλης ως παιδαγωγός του μικρού τότε Αλεξάνδρου, είχε κατά κάποιο τρόπο προετοιμαστεί από το ότι ο πατέρας του ήταν προσωπικός γιατρός και φίλος του Αμύντα Γ΄, βασιλιά της Μακεδονίας και παππού του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Σε πολύ μικρή ηλικία ο Αριστοτέλης έχασε τη μητέρα του και πριν γίνει έφηβος χάνει και τον πατέρα του, για το λόγο αυτό ανατράφηκε μακριά από την ιδιαίτερη πατρίδα. Μετά το θάνατο και των γονέων του, την κηδεμονία του ανέλαβε ο φίλος και γαμπρός του πατέρα του Πρόξενος (του οποίου το γιο, Νικάνορα, υιοθέτησε αργότερα ο Αριστοτέλης), ο οποίος ήταν εγκατεστημένος με την οικογένειά του στον Αταρνέα της μικρασιατικής Αιολίδας, απέναντι από τη Λέσβο. Ο Πρόξενος φρόντισε τον μικρό Αριστοτέλη σαν δικό του παιδί, τον δίδαξε ελληνικά, ρητορική, ποίηση και γενικά του προσέφερε την καλύτερη δυνατή μόρφωση, σε ένα περιβάλλον πολύ ανεπτυγμένο.
Το 367 π.Χ. σε ηλικία 17 ετών, ο Αριστοτέλης έχοντας πια την διαχείριση της πατρικής και της μητρικής του κληρονομιάς, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, που θεωρούνταν το σπουδαιότερο και περιφημότερο πνευματικό, καλλιτεχνικό και αστικό κέντρο του τότε πολιτισμένου κόσμου. Μετά την εγκατάσταση του φιλόσοφου στην Αθήνα, είναι πιθανόν ότι είχε, όχι μόνο αξιόλογη προκαταρκτική μόρφωση, ώστε να μπορεί να φοιτήσει κοντά στους ρήτορες ή τους φιλόσοφους, αλλά και, σαν γόνος Ασκληπιαδών, που κατείχε μερικές ιατρικές γνώσεις, κυρίως στην ανατομία. Επιπρόσθετα, όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από πληροφορίες των βιογράφων του, υπήρξε ακροατής του Ευδόξου, ενός φιλοσόφου και ιδίως μαθηματικού από την Κνίδο. Δυστυχώς δεν έχουμε πληροφορίες ότι υπήρξε μαθητής του Ισοκράτη, μολονότι το στρωτό και λυμένο ύφος του, που με τόση ακρίβεια και λιτότητα αποδίδει το νόημα, και παράλληλη μπορεί να υψώνεται σε τόνους εντυπωσιακής μεγαλοπρέπειας», οφείλει πολλά σ’ αυτόν τον «ευφράδη γέροντα» που επηρέασε το ελληνικό και λατινικό ύφος τόσο πολύ. Έπειτα, έγινε δεκτός στην Ακαδημία του Πλάτωνα (πρέπει να σημειωθεί ότι στην Ακαδημία δεν τον οδήγησε η γοητεία της φιλοσοφικής ζωής, αλλά το ότι η σχολή του εξασφάλιζε την καλύτερη μόρφωση στην Ελλάδα), όπου και διέμεινε για 20 χρόνια (367-347), δηλαδή μέχρι το θάνατο του δάσκαλου του. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι σε αυτά τα είκοσι χρόνια ο Αριστοτέλης δεν ήταν απλώς μαθητής. Ως γνωστόν, οι τότε φιλοσοφικές σχολές ήταν όμιλοι ανθρώπων που τους ένωσε το κοινό πνεύμα και οι ίδιες βασικές θέσεις, αλλά όπου ο καθένας ακολουθούσε τη δική του ανεξάρτητη ερευνητική πορεία. Στο περιβάλλον της Ακαδημίας και όχι μόνο, τους άφηνε όλους κατάπληκτους ακόμα και τον ίδιο το δάσκαλό του, εξαιτίας της ευφυΐας και της φιλοπονίας του, γι’ αυτό και προκαλούσε τη ζήλια και το φθόνο άλλων φιλοσόφων, οι οποίοι τον κατηγορούσαν με πάθος, όπως για παράδειγμα ο Επίκουρος. Παρ’ όλα αυτά η διαύγεια του πνεύματος του Αριστοτέλη, ήταν εμφανής, γι’ αυτό και ο δάσκαλός του Πλάτωνας τον ονόμαζε «νουν της διατριβής» και το σπίτι του «οίκον αναγνώστου». Στα χρόνια που διέμεινε στην Ακαδημία, συναναστράφηκε και κατανόησε τον Πλάτωνα της γεροντικής ηλικίας, το φιλόσοφο δηλαδή με τη μετριασμένη ιδεοκρατία και τη βαθύτερη αυτοκριτική, γεγονός που, σε συνδυασμό με την προέλευση του Αριστοτέλη από περιβάλλον εμπειρικό, εξηγεί ικανοποιητικά τη διαφορά της αριστοτελικής από την πλατωνική φιλοσοφία. Όμως ένα τόσο ισχυρό πνεύμα σαν του Αριστοτέλη, δεν θα μπορούσε ποτέ να δεχθεί ανεπιφύλακτα όλες τις θεωρίες του Πλάτωνα. Ωστόσο, στο φιλοσοφικό του έργο, αντίθετα από τις επιστημονικές πραγματείες του, δεν υπάρχει σημείο-σελίδα, που να μην διακρίνεται η σφραγίδα του πλατωνισμού.
Όπως και πολλοί άλλοι μεγάλοι άνδρες της αρχαιότητας έτσι και ο Αριστοτέλης, δεν έμειναν χωρίς εχθρούς και αντιπάλους. Κατηγορήθηκε από κάποιους για απρεπή συμπεριφορά προς το δάσκαλό του. Έπειτα, λόγω του ότι ο Αριστοτέλης πάντα εξέφραζε θαρραλέα τις σκέψεις του, προκάλεσε και κάποιες αντιπάθειες, που εντάθηκαν μέσα στο κλίμα της γενικότερης ψυχρότητας για το «μακεδονίζοντα» Αριστοτέλη, όταν το 347 οι «αντιμακεδονίζοντες» της Αθήνας ανέβηκαν στην εξουσία. Εκτός αυτού όμως, μετά τη διαδοχή του Πλάτωνα στη σχολή από τον Σπεύσιππο, ο οποίος εκπροσωπούσε τις τάσεις του πλατωνισμού με τις οποίες ο Αριστοτέλης διαφωνούσε -ειδικότερα με την τάση «να γίνουν τα μαθηματικά η φιλοσοφία»-, ασφαλώς θα αισθάνθηκε απροθυμία να συνεχίσει στη σχολή. Τότε ο Αριστοτέλης αποφάσισε να φύγει από την Αθήνα. Στη μετανάστευσή του αυτή τον συνόδευσε ο Ξενοκράτης, που ήταν συνάδελφός του στη σχολή. Από την Αθήνα, πήγε στην Άσσο (πόλη της μικρασιατικής παραλίας, απέναντι από τη Λέσβο) δεχόμενος την πρόσκληση του Ερμεία, ενός πρώην συμφοιτητή του στη σχολή, ο οποίος είχε κατορθώσει από δούλος να γίνει τύραννος του Αταρνέως και της Άσσου στη Μυσία. Την Άσσο κυβερνούσαν τότε δυο πλατωνικοί φιλόσοφοι, ο Έραστος και ο Κορίσκος, στους οποίους είχε χαρίσει την πόλη ο ηγεμόνας του Αταρνέα και παλιός μαθητής του Πλάτωνα και του Αριστοτέλης , Ερμείας. Οι κυβερνήτες της Άσσου, είχαν ιδρύσει εκεί μια φιλοσοφική σχολή, ως «παράρτημα» της Ακαδημίας. Στην Άσσο ο Αριστοτέλης έμεινε και δίδαξε για 2 ή 3 χρόνια (347-345/344), όπου ήταν η κεντρική μορφή ανάμεσα σε ένα κύκλο από φίλους της Ακαδημίας. Επιπλέον, εκεί ο φιλόσοφος με τους φίλους του κατόρθωσε ό,τι δε μπόρεσε ο Πλάτωνας. %%%
Στην Άσσο λέγετε πως γνώρισε και το Θεόφραστο, το σπουδαιότερο μαθητή, συνεργάτη και φίλο του, ο οποίος τον προσκάλεσε να εγκατασταθεί στη δική του ιδιαίτερη πατρίδα, τη Μυτιλήνη. Το 345 π.Χ. ο Αριστοτέλης, ακολουθώντας τη συμβουλή του Θεόφραστου, πέρασε απέναντι στη Λέσβο και εγκαταστάθηκε στη Μυτιλήνη, όπου έμεινε και δίδαξε μέχρι το 342 π.Χ. Αυτή την περίοδο χρονολογούνται πολλές έρευνές του στο χώρο της βιολογίας. Τα έργα αυτής της περιόδου, αναφέρονται πολύ συχνά σε συμβάντα της φυσικής ιστορίας, που είχε παρακολουθήσει στις γύρω περιοχές και ειδικότερα στη λιμνοθάλασσα της Πύρρας. Στο μεταξύ είχε παντρευτεί την ανιψιά και θετή κόρη του Ερμία, την Πυθιάδα, από την οποία απέκτησε κόρη, που πήρε το όνομα της μητέρας της. Μετά το θάνατο της πρώτης του συζύγου, ο Αριστοτέλης είχε έναν μόνιμο και τρυφερό δεσμό- που δεν νομιμοποίησε ποτέ- με μια συμπατριώτισσά του, Σταγειρίτισσα, την Ερπυλλίδα, από την οποία απέκτησε ένα γιο, το Νικόμαχο. Σ’ αυτόν έχει αφιερώσει το μεγαλύτερο και ωριμότερο από τα ηθικά του συγγράμματα, τα «Ηθικά Νικομάχεια». Όμως η παραμονή και η σχετική διδακτική και ερευνητική δραστηριότητά του μεγάλου φιλόσοφου στη Μυτιλήνη ήταν σύντομη, γιατί ένα ή δυο χρόνια αργότερα (343/342) τον προσκάλεσε ο Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας, για να αναλάβει τη διαπαιδαγώγηση του γιού του Αλέξανδρου, που ήταν τότε μόλις 13 χρόνων. Είναι ευνόητο ότι γι’ αυτή την τιμητική πρόσκληση είχαν συντελέσει, εκτός από την ήδη αναγνωρισμένη σοφία του Αριστοτέλη, η προέλευση του από τη γειτονική στο Βασίλειο της Μακεδονίας Χαλκιδική, ο δεσμός της οικογένειας του με τη μακεδονική αυλή, όπως έχω ήδη αναφέρει και ο προστάτης του Ερμίας, ο οποίος είχε φροντίσει να ακούσει πολλά καλά γι’ αυτόν ο Φίλιππος ο Μακεδών. Ο Αριστοτέλης παρ’ όλα αυτά δέχθηκε με μεγάλη προθυμία την πρόταση που του έγινε. Ήταν η καταλληλότερη ευκαιρία να αναθερμάνει τις παλαιές σχέσεις με τη μακεδονική αυλή και, όπως διαπιστώνουμε στα Πολιτικά του, έδινε μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση μελλοντικών ηγεμόνων. Από τη θέση αυτή απέκτησε μεγάλη επιρροή στην αυλή και κατόρθωσε να μεσολαβήσει επιτυχώς υπέρ των Σταγίρων, των Αθηνών και της Ερεσού. Σχετικά με τη μόρφωση που έδωσε στον μαθητή του δεν έχουμε πολλές πληροφορίες. Κύριο θέμα της διδασκαλίας του πρέπει να ήταν ο Όμηρος και οι τραγικοί ποιητές, που αποτελούσαν τη βάση της ελληνικής εκπαίδευσης. Λέγεται μάλιστα ότι αναθεώρησε το κείμενο της Ιλιάδας, για τον Αλέξανδρο. Φρόντισε συγκεκριμένα, να του μεταδώσει το πανελλήνιο πνεύμα και θεωρείται βέβαιο ότι ο Αριστοτέλης συζητούσε μαζί του τα καθήκοντα των ηγεμόνων και την τέχνη της διακυβέρνησης. Η εκπαίδευση του παιδιού γινόταν άλλοτε στην Πέλλα και άλλοτε στη Μίεζα (μια κωμόπολη της οποίας τα ερείπια έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη), η οποία βρισκόταν στους πρόποδες του βουνού πάνω στο οποίο είναι χτισμένη η σημερινή Νάουσα της Μακεδονίας. Για το μαθητή του συνέθεσε ένα σύγγραμμα «Περί βασιλείας» και ένα ακόμη με τίτλο «περί αποικιών», δύο θέματα που ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα για έναν άνθρωπο ο οποίος θα γινόταν ο μεγαλύτερος έλληνας βασιλέας και αποικιστής. Ήταν φυσικό όλο αυτό το διάστημα ο μεγάλος φιλόσοφος να ασχοληθεί με πολιτικά ζητήματα και τότε ήταν που συνέγραψε τη μεγάλη συλλογή του, τα «Των Πολιτειών». Παρ’ όλα αυτά, η μεγαλοφυΐα οδήγησε τον Αλέξανδρο στον δύσκολο δρόμο της δράσης και όχι της μελέτης. Όμως οι σχέσεις των δύο ανδρών φαίνεται ότι ποτέ δεν διακόπηκαν εντελώς, αλλά δεν έχουμε καμιά ένδειξη για πραγματική φιλία στενή φιλία ανάμεσά τους αφότου έληξε η κηδεμονία του Αλεξάνδρου το 340, όταν ορίστηκε αντιβασιλέας. Επιπρόσθετα, την εποχή που έμεινε κοντά στον Αλέξανδρο πρέπει να δημιουργήθηκε και ο στενότερος δεσμός που είχε ποτέ με Μακεδόνα – η φιλία του με τον Αντίπατρο.
Μετά τη διαπαιδαγώγηση του Αλεξάνδρου, ο Αριστοτέλης εγκαταστάθηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τα Στάγιρα (341). Εκεί, έχοντας πάντα κοντά του το μαθητή και συνεργάτη του Θεόφραστο, συνέχισε τις ερευνητικές του επιδόσεις. Αργότερα, μαζί με τον ανιψιό του Καλλισθένη, πέρασε ένα διάστημα στους Δελφούς, ασχολούμενος με τη μελέτη ιστορικού αρχείου του μαντείου και με τη σύνταξη του καταλόγου των Πυθιονικών. Το 335 ή 334, ο φιλόσοφος εγκαταστάθηκε και πάλι, στην Αθήνα, ύστερα από 12 χρόνια απουσίας, όπου και αρχίζει η πιο γόνιμη περίοδος της ζωής του.
Η δεύτερη, θα λέγαμε, αθηναϊκή περίοδος του Αριστοτέλη κράτησε 12 χρόνια, περίπου (334-323). Στο διάστημα αυτό δίδαξε την ωριμότερη φιλοσοφία του, επεξεργάστηκε τα μεγαλύτερα συγγράμματα του, δίνοντας τους οριστικότερη μορφή και συμπλήρωσε τις επιστημονικές έρευνές του. Ο χώρος που δίδασκε ήταν το «Λύκειον», δημόσιο γυμναστήριο, που βρισκόταν στα βορειοανατολικά περίχωρα της πόλης μεταξύ Λυκαβηττού και Ιλισσού. Εκεί υπήρχε ένα άλσος αφιερωμένο στον Λύκειο Απόλλωνα και στις Μούσες, όπου σύχναζε πιο παλιά και ο Σωκράτης. Στην περιοχή αυτή μίσθωσε ο Αριστοτέλης ορισμένα οικήματα (μουσείον, ιερόν και μια μικρή και μια μεγάλη στοά)- ως ξένος δεν είχε δικαίωμα να τα αγοράσει- και ίδρυσε τη σχολή του. Αργότερα με τα χρήματα που του έδωσε άφθονα ο Αλέξανδρος, ο Αριστοτέλης έχτισε μεγαλόπρεπα οικήματα και στοές, που ονομάζονταν «περίπατοι» γι’ αυτό και η σχολή του ονομάστηκε «Περιπατητική» και οι μαθητές του «περιπατητικοί φιλόσοφοι». Έγινε ο αρχηγός της περιπατητικής φιλοσοφίας αν και τον Περίπατο ως εκπαιδευτήριο και κέντρο έρευνας δεν τον ίδρυσε ο ίδιος. Ο Περίπατος ιδρύθηκε μετά το θάνατο του Αριστοτέλη από το Θεόφραστο.
Η οργάνωση της σχολής είχε γίνει κατά τα πρότυπα της Πλατωνικής Ακαδημίας. Τα μαθήματα για τους προχωρημένους μαθητές γίνονταν το πρωί («εωθινός περίπατος») και για τους αρχάριους το απόγευμα («περί το δειλινόν», «δειλινός περίπατος»). Η πρωινή διδασκαλία ήταν καθαρά φιλοσοφική «ακροαματική», ενώ η απογευματινή «ρητορική» και «εξωτερική». Πηγές μας πληροφορούν ακόμα, ότι ο Αριστοτέλης είχε επιβάλει στη σχολή έναν κανονισμό, σύμφωνα με τον οποίο, οι μαθητές «διοικούσαν» με τη σειρά, επί δέκα ημέρες ο καθένας. Επίσης, λένε ότι οι μαθητές δειπνούσαν μαζί και ότι μια φορά το μήνα γινόταν ένα συμπόσιο, σύμφωνα με κανόνες που είχε ορίσει ο Αριστοτέλης. όμως για τον καταμερισμό των καθαυτό εργασιών της σχολής μας έχουν διασωθεί ελάχιστα στοιχεία. Η σχολή είχε μεγάλη βιβλιοθήκη και πολύ καλά οργανωμένη, ώστε αργότερα χρησίμευσε ως πρότυπο για την ίδρυση των βιβλιοθηκών της Αλεξάνδρειας και της Περγάμου. Ο Αριστοτέλης μάζεψε χάρτες και όργανα χρήσιμα και οργάνωσε ένα μουσείο αντικειμένων για να επεξηγεί με παραδείγματα τη διδασκαλία του και κυρίως τη φυσική ιστορία. Λένε πως ο Αλέξανδρος του είχε δώσει 800 τάλαντα, ώστε να μπορέσει να φτιάξει αυτή τη συλλογή και πως είχε δώσει εντολή σε όλους τους κυνηγούς και τους ψαράδες του μακεδονικού βασιλείου, να αναφέρουν στον Αριστοτέλη ό,τι αξιοσημείωτο, από επιστημονική άποψη βέβαια παρατηρούσαν. Με αποτέλεσμα σύντομα η σχολή να γίνει περίφημο κέντρο επιστημονικής έρευνας. Την ίδια εποχή ο φιλόσοφος συνέλαβε τη βασική ταξινόμηση των επιστημών που ισχύει ως τις μέρες μας και προώθησε τις περισσότερες από αυτές σε υψηλότερο επίπεδο. Όπως για παράδειγμα τη λογική και στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι δεν είχε κανένα πρόδρομο και ούτε (για πολλούς αιώνες) αντάξιο διάδοχο. Ταυτόχρονα η σχολή, με το ενδιαφέρον της για πρακτικούς τομείς, όπως η ηθική και η πολιτική, επιδρούσε τόσο στην καθημερινότητα, όσο και οι μεγάλοι διδάσκαλοι, ο Σωκράτης και ο Πλάτων.
Το 323 π.Χ. με την είδηση του θανάτου του Μ. Αλεξάνδρου και με την επαναφορά των αντιμακεδονιζόντων στην εξουσία της Αθήνας, ο Αριστοτέλης αντιμετώπισε ένα έντονα εχθρικό περιβάλλον, γιατί οι οπαδοί του αντιμακεδονικού κόμματος θεώρησαν, ότι βρήκαν την ευκαιρία να εκδικηθούν τους Μακεδόνες στο πρόσωπο του Αριστοτέλη. Γι’ αυτό το ιερατείο, με εκπρόσωπο του τον ιεροφάντη της Ελευσίνιας Δήμητρας Ευρυμέδοντα και η σχολή του Ισοκράτη, με το Δημόφιλο, κατηγόρησαν τον Αριστοτέλη για ασέβεια. Όμως ο Αριστοτέλης, επειδή κατάλαβε τα πραγματικά κίνητρα και τις αληθινές προθέσεις των πολιτικών του αντιπάλων και επειδή ήταν αποφασισμένος να εμποδίσει τους Αθηναίους «να διαπράξουν και δεύτερο αδίκημα κατά της φιλοσοφίας», παρέδωσε τη σχολή στον Θεόφραστο, αποσύρθηκε στη Χαλκίδα, πριν δικαστεί (323 π.Χ.). Εκεί, έμεινε στο σπίτι της μητέρας του, μαζί με τη δεύτερη σύζυγό του Ερπυλλίδα και τα δύο του παιδιά, το Νικόμαχο και την Πυθιάδα. Λίγους μήνες αργότερα πέθανε από στομαχικό νόσημα, που τον ταλαιπωρούσε για πολλά χρόνια, μέσα σε θλίψη και μελαγχολία. Τα σώμα του μεταφέρθηκε στα Στάγιρα, όπου θάφτηκε με εξαιρετικές τιμές. Οι συμπολίτες του τον ανακήρυξαν «οικιστή» της πόλης και έχτισαν βωμό πάνω στον τάφο του. Στη μνήμη του καθιέρωσαν γιορτή, τα «Αριστοτέλεια» και ονόμασαν έναν από τους μήνες «Αριστοτέλειο». Η πλατεία όπου θάφτηκε ορίστηκε ως τόπος των συνεδρίων της βουλής. Ακόμη και μετά το θάνατο του λαμπρού φιλοσόφου, η σχολή εξακολούθησε να ακμάζει και να ακτινοβολεί, έχοντας στη διεύθυνση το Θεόφραστο, που ο Αριστοτέλης θεώρησε καταλληλότερο.

Η προσωπικότητα του Αριστοτέλη. Πολύτιμη πηγή πληροφοριών για το χαρακτήρα του Αριστοτέλη και γενικά τις σχέσεις του με τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του, συγγενείς, φίλους, ελεύθερους και δούλους, αποτελεί το κείμενο της διαθήκης του, που διασώθηκε από το Διογένη. Σ’ αυτό διαφαίνεται πως ήταν άνθρωπος που είχε αισθανθεί έντονα τη μοναξιά της ζωής και που ένιωθε ευγνωμοσύνη για όσους ανθρώπους συντέλεσαν αποτελεσματικά με τις φροντίδες τους, ώστε να απαλυνθεί εάν όχι εξαλειφθεί το αίσθημα του αυτό. Με τη διαθήκη του ζητούσε : να τον θάψουν δίπλα στη γυναίκα του Πυθιάδα, που είχε πεθάνει πριν. Στην Ερπυλλίδα, που είχε φροντίσει τον ίδιο προσωπικά, την οικογένειά του και το σπιτικό τους, να την αφήσουν να διαλέξει το καλύτερο από τα κτήματα του στη Χαλκίδα ή στα Στάγιρα και να ξαναφτιάξει τη ζωή της, αν η ίδια το θελήσει. Ήθελε την κόρη του να πάρει για γυναίκα του ο Νικάνωρ, ο γιός του Πρόξενου, του κηδεμόνα του. Όσον αφορά τους δούλους, επιθυμούσε να τους προστατέψουν και να τους αποκαταστήσουν οικονομικά και κοινωνικά. Τις δούλες συγκεκριμένα, να τις προικίσουν και να τις παντρέψουν με πρόσωπα που να έχουν καλό όνομα. Και τέλος, τα παιδιά των δούλων του ζήτησε «μη πωλείν όταν εν ηλικία γένωνται, ελεύθερους αφείναι κατ’ αξίαν», και μάλιστα για κάποιους προβλέπει την απελευθέρωση. Ακολουθώντας με τον τρόπο αυτό έμπρακτα μια από τις συστάσεις των «Πολιτικών» του.
Άλλες πηγές μας πληροφορούν, ότι ο Αριστοτέλης ως άνθρωπος είχε πιστούς φίλους, αλλά και φοβερούς αντιπάλους (Επίκουρος, Τίμαιος, Ευβουλίδης κ.ά.), γιατί έβλεπαν με φθόνο την ανωτερότητά του και αισθάνονταν ότι η παρουσία του τους μηδένιζε. Γι’ αυτό τον διέβαλλαν με κάθε είδους συκοφαντίες. Τον παρουσίαζαν ως φιλάργυρο, φιλήδονο, ραδιούργο, μηχανορράφο, ακόμα ως οργανωτή δολοφονίας του Αλεξάνδρου κλπ. Όμως, όλα αυτά αναιρούνται από πολύ αξιόπιστες πηγές, που αποδεικνύουν τόσο ότι ο Αριστοτέλης υπήρξε η ενσάρκωση του ορθού μέτρου σ’ όλες τις εκδηλώσεις της ζωής του, όσο και την έμφυτη ευγένεια και τρυφερότητα της ψυχής του. κάποιοι τον θεωρούσαν απλώς «ένσαρκη διάνοια», όμως η διαθήκη του δεν αφήνει αμφιβολία ότι υπήρξε ευγνώμων και στοργικός προς τους συνανθρώπους του άνθρωπος.
Για την εμφάνιση και τον τρόπο ζωής του φιλοσόφου, δεν μπορούμε ένα μιλήσουμε με σιγουριά. Μια αξιόπιστη παράδοση όμως, τον θέλει φαλακρό, με αδύνατα πόδια, μικρά μάτια και τραύλισμα στην ομιλία, αλλά ιδιαίτερα καλοντυμένο. Ορισμένοι κακόβουλοι εχθροί του τον παρουσιάζουν θηλυπρεπή και μαλθακό. Το μόνο που μπορούμε να πούμε με σιγουριά με βάση τις ρητές του απόψεις, είναι το ότι δεν υπήρξε ασκητικός στις συνήθειές του. Λέγεται ακόμη, ότι είχε ειρωνική διάθεση που καθρεφτιζόταν στην έκφρασή του. Τέλος ο Διογένης Λαέρτιος μνημονεύει πολλά ρητά που φανερώνουν το ετοιμόλογο πνεύμα του.

Το έργο του.
Το συγγραφικό έργο του Αριστοτέλη μπορεί να χωριστεί σε τρεις βασικές κατηγορίες. Η πρώτη περιλαμβάνει έργα εκλαϊκευμένου χαρακτήρα που τα είχε δημοσιεύσει ο ίδιος. Η δεύτερη, σημειώσεις και συλλογές υλικού που προορίζονταν για επιστημονικές πραγματείες και η τρίτη, τα ίδια τα επιστημονικά έργα. Με μόνη εξαίρεση την «Αθηναίων Πολιτεία», ολόκληρο τα σώμα των σωζόμενων έργων του- αν είναι αυθεντικό- ανήκει στην τρίτη κατηγορία. Η γνώση μας για τα υπόλοιπα συγγράμματα στηρίζεται σε αποσπάσματα τα οποία μνημονεύουν αρχαίοι συγγραφείς, και σε τρεις καταλόγους που έχουν περισωθεί από την αρχαιότητα. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα εκτενέστερα από τα σωζόμενα έργα του δεν αποτελούν ενιαία σύνολα, αλλά συλλογές κειμένων για συναφή θέματα, και ότι τα επιμέρους κείμενα είναι οι αρχικές ενότητες που συνδέθηκαν έπειτα μεταξύ τους, άλλοτε από τον ίδιο τον Αριστοτέλη και άλλοτε από τους εκδότες του.

Σωζόμενες πραγματείες.
1) Λογικές (Όργανον κατά τον Αριστοτέλη), που περιλαμβάνονται οι Κατηγορίες, το Περί ειρήνης, το Περί ψυχής, τα Αναλυτικά, τα Αναλυτικά Ύστερα, τα Τοπικά και οι Σοφιστικοί έλεγχοι.
2) Φυσικές που περιλαμβάνουν τα Φυσικά, το Περί ουρανού, το Περί Γενέσεως και Φθοράς και τα Μετεωρολογικά.
3) Ψυχολογικά που περιλαμβάνουν το Περί ψυχής (Μικρά Φυσικά), τα Περί αισθήσεως και αισθητών, Περί μνήμης και αναμνήσεως, Περί ύπνου, Περί εγρηγόρσεως, Περί της μαντικής της εν τοις ύπνοις, Περί μακροβιότητος και βραχυβιότητος, Περί ζωής και θανάτου και τέλος το Περί αναπνοής.
4) Βιολογικά τα οποία ακολουθούνται από κάποια νόθα έργα. Το μόνο που γνωρίζουμε από τον ίδιο το φιλόσοφο και από τις αναφορές του είναι το ευχάριστο έργο με τον τίτλο Περί θαυμασίων ακουσμάτων.
5) Ηθικά τα οποία περιλαμβάνουν τα Ηθικά Νικομάχεια και τα Ηθικά Ευδήμεια.
6) Πολιτικά, που είναι χωρίς καμιά αμφιβολία, έργο του Αριστοτέλη. Σ’ αυτά εντάσσονται το βιβλίο των Οικονομικών, έπειτα μια συλλογή από ιστορικά γεγονότα που, με μορφή παραδειγμάτων επεξηγούν διάφορα οικονομικά σχήματα και τέλος το τρίτο βιβλίο με τίτλο Νόμοι ανδρός και γαμετής.
7) Ρητορική: Στα έργα του Αριστοτέλη σημειώνεται μια πορεία που ξεκινά από τα μη εγκόσμια για να καταλήξει στη συνέχεια σ’ ένα έντονο ενδιαφέρον για τα συγκεκριμένα γεγονότα της φύσης και της ιστορίας, καθώς και στην πεποίθηση ότι η μορφή και το νόημα του κόσμου δεν βρίσκονται έξω από αυτόν αλλά μέσα στο ίδιο το περιεχόμενό του.

Λογική
(γνωσιολογία-αναλυτική).
Οι επιστήμες κατά τον Αριστοτέλη διακρίνονται σε θεωρητικές, πρακτικές και ποιητικές. Άμεσος σκοπός κάθε ομάδας είναι το ειδέναι, αλλά απώτεροι σκοποί τους είναι αντίστοιχα η γνώση, η συμπεριφορά και η κατασκευή χρήσιμων ή ωραίων αντικειμένων. Η λογική, αν κατατασσόταν σύμφωνα με αυτή την ταξινόμηση, θα έπρεπε να συμπεριληφθεί στις θεωρητικές επιστήμες. Αλλά οι μόνες θεωρητικές επιστήμες που κατονομάζονται είναι τα μαθηματικά, η φυσική και η θεολογία ή μεταφυσική, και η λογική δεν μπορεί να υπαχθεί σε καμία από αυτές. Στην πραγματικότητα η λογική, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, δεν είναι αυθύπαρκτη επιστήμη, αλλά μέρος μιας γενικής παιδείας, απαραίτητος σε κάθε άτομο που προτίθεται να μελετήσει οποιαδήποτε επιστήμη. Μόνη αυτή θα του επιτρέψει να γνωρίσει ποιών προτάσεων πρέπει να ζητά την απόδειξη και τι είδους απόδειξη να ζητά. Σε παρόμοια αντίληψη οφείλεται η χρήση της λέξης Όργανον (της επιστήμης) για να δηλωθεί η λογική θεωρία και τελικά η συλλογή των λογικών έργων του Αριστοτέλη. Ο όρος λογική είναι άγνωστος για τον Αριστοτέλη και δεν απαντά πριν από την εποχή του Κικέρωνα. Η ονομασία που δίνει ο ίδιος σ’ αυτό τον κλάδο της γνώσης ή τουλάχιστον στη μελέτη του συμπερασμού, είναι Αναλυτικά. Αυτή η λέξη αναφέρεται κατά βάση στην ανάλυση του συμπερασμού στα σχήματα του συλλογισμού, αλλά μπορούμε ίσως να επεκτείνουμε τη σημασία της ώστε να συμπεριλάβει την ανάλυση του συλλογισμού σε προτάσεις και τις προτάσεις σε όρους. Η λογική δεν είναι γι’ αυτόν η μελέτη των λέξεων, αλλά της σκέψης, της οποίας σημεία αποτελούν οι λέξεις, της σκέψεις που δεν νοείται ως όργανο για τη συγκρότηση της φύσης, των πραγμάτων, αλλά για την κατανόησή της.
Με τη συλλογιστική του, δηλαδή τη γενική θεωρία για το συλλογισμό, ο Αριστοτέλης επισήμανε τα συστατικά στοιχεία της σκέψης και τις λειτουργικές σχέσεις τους κατά τις διεργασίες που επιτελεί ο ανθρώπινος νους στην προσπάθειά του να κατανοήσει την πραγματικότητα.
Έτσι όρισε την «έννοια» ως υποκειμενικό αντίκρισμα της ουσίας ενός πράγματος και διέκρινε έννοιες «ιδιότητας» και «είδους», όρισε την «κρίση» ως πρόταση που συνδέει ή χωρίζει τις έννοιες με τρόπο που να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αναγκαιότητα ή δυνατότητα και διέκρινε κρίσεις θετικές και αρνητικές, κρίσεις που δηλώνουν πραγματικότητα, αναγκαιότητα ή δυνατότητα και κρίσεις γενικές, μερικές και απροσδιόριστες. Πρόσεξε επίσης την μετατρεψιμότητα των κρίσεων και προσδιόρισε τους κανόνες που τη ρυθμίζουν. Ακόμη πραγματεύτηκε την αντίφαση και στις δύο μορφές της, την αντίθεση και την εναντίωση και διατύπωσε το νόμο της αντίφασης και του αποκλεισμού του τρίτου ή του μέσου.
Ο Αριστοτέλης παρατήρησε ότι στην ανθρώπινη σκέψη κάθε συνάφεια και πρόοδος συντελείται μέσα από συλλογιστικές συναρτήσεις. Με βάση αυτή τη γενική διαπίστωση, όρισε το συλλογισμό ως μορφή σκέψης, όπου από ορισμένες δεδομένες προτάσεις προκύπτει κάτι νέο, διαφορετικό από τα δεδομένα, αλλά και αυτό δεδομένο και υποχρεωτικό για τη νόηση, χωρίς να χρειάζεται θεμελίωση από την αρχή. Συγκεκριμένα στο συλλογισμό διέκρινε τρεις προτάσεις: την πρώτη και τη δεύτερη, δηλαδή τους όρους, και την τρίτη, δηλαδή το συμπέρασμα. Επίσης, διέκρινε τρεις διαφορετικές έννοιες. Από αυτές η μία περιέχεται σε μια δεύτερη και περιέχει μια τρίτη, π.χ. η έννοια Έλληνας περιέχεται στην έννοια άνθρωπος και περιέχει την έννοια Αθηναίος.
Ο Αριστοτέλης ξεχώρισε από το συμπέρασμα την απόδειξη, αυτή την όρισε ως συμπέρασμα που βγαίνει από προηγούμενες αναγκαίες προτάσεις και διέκρινε τη σχετική διαδικασία σε «αποδεικτική», «διαλεκτική» και «εριστική» τονίζοντας ότι για την επιστήμη σημασία έχει μόνο η πρώτη. Στη συνέχεια παρατήρησε ότι η απόδειξη στηρίζεται σε μια υπόθεση, που δεν μπορεί να αποδειχτεί καθαυτή, αλλά στηρίζεται σε μια άλλη υπόθεση επίσης αναπόδεικτη, που και αυτή στηρίζεται σε άλλη και αυτό ως το άπειρο. Έτσι διαπίστωσε ότι η αποδεικτική διαδικασία αναγκαστικά σταματά σε ορισμένα «αξιώματα», που αν και καθαυτά είναι αναπόδεικτα, είναι φανερά από μόνα τους και πιο βέβαια από την έμμεση γνώση. Τέτοιο αξίωμα είναι η αντίφαση, ο αποκλεισμός του τρίτου κτλ. Τα «αξιώματα», κατά τον Αριστοτέλη, τα καταλαβαίνει ο νους ενορατικά, δηλαδή άμεσα. Γενικότερα υποστήριζε ότι κάθε γνώση στηρίζεται σε αναγωγή των φαινομένων στις αιτίες τους και του μερικού στο γενικό, με την προϋπόθεση ότι το γενικό κατοχυρώνεται από την εμπειρία του πλήθους των επιμέρους.
Στη θεωρία του για τη γνώση ο Αριστοτέλης, όπως φάνηκε από τα παραπάνω, δεν ήταν ούτε μόνο εμπειρικός ούτε μόνο λογοκριτικός. Πίστευε δηλαδή ότι οι εντυπώσεις μας διαμορφώνονται πάντα από τις ιδιότητες των πραγμάτων και ότι τα λάθη μας οφείλονται ή σε ελαττωματικές συνδέσεις ή σε ελαττωματικά παρακόλουθα. Τη δυσκολία για την εξακρίβωση του λάθους την είχε εντοπίσει και στην πολυπλοκότητα των πραγμάτων και στην πολυσημία των λέξεων που τα ορίζουν.
Έτσι δίδασκε ότι οι λογικές κατηγορίες αντιστοιχούν κανονικά στα πράγματα και ότι οι έννοιες δηλώνουν την ουσία των πραγμάτων. Γι’ αυτό θεωρούσε ως πραγματική τη γνώση που βασίζεται στις έννοιες με προϋποθέσεις που βέβαια βρίσκονται στις αισθήσεις. Στη συνέχεια χώρισε τη γνώση σε «άμεση¨, την οποία ο άνθρωπος αποκτά ενορατικά και σε «έμμεση», που την αποκτά με την παρατήρηση, την εμπειρία και την αφαίρεση. Δε δεχόταν προϋπάρχουσες στον κόσμο ιδέες, όπως ο Πλάτων, αλλά μόνο τη γενική ιδιότητα του ανθρώπινου πνεύματος να δημιουργεί έννοιες και με αυτές να αναγνωρίζει την πραγματικότητα. Σχετικά εξηγούσε τη γνώση από το «συγκεχυμένο» προς το «γνώριμον» στον άνθρωπο και το «γνώριμον» γενικά.

Ο Αριστοτέλης ταξινόμησε τις έννοιες σε 10 «κατηγορίες» με κριτήριο τη συγκεκριμένη πραγματικότητα χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα έναν άνθρωπο γνωστό, τον πλατωνικό Κορίσκο.
1. Ουσία (άνθρωπος).
2. Ποσότητα (τρεις πήχες).
3. Ποιότητα (λευκός, μορφωμένος).
4. Σχέση (μεγαλύτερος).
5. Τόπος (στην αγορά).
6. Χρόνος (χθες).
7. Θέση (κάθεται).
8. Κατάσταση (ντυμένος).
9. Ενέργεια (κόβει).
10. Πάθημα (κόπηκε).

Δεν είναι φανερό αν ο Αριστοτέλης θεωρούσε τις «κατηγορίες» ως ανώτατες έννοιες ή ως μαρτυρίες για την πραγματικότητα στις ποικίλες μορφές της. Η δεύτερη φαίνεται πιο πιθανή. Σ’ αυτή την περίπτωση ο Αριστοτέλης με τις «κατηγορίες» μεταβαίνει από τη λογική στην οντολογία.

Οντολογία
(μεταφυσική-μορφολογία-αισθητική).
Στο πρόβλημα της ουσίας ο Αριστοτέλης ξεκίνησε με την κριτική της πλατωνικής θεωρίας των ιδεών. Παρατήρησε ότι η πρωτοβουλία του Πλάτωνα να εξηγήσει την αισθητή πραγματικότητα σαν έκτυπο μιας νοητής είχε το μειονέκτημα ότι χώριζε την πραγματικότητα σε δυο επίπεδα και ότι, αντί να λύσει το πρόβλημα της ουσίας καθαυτό, το μετέθεσε σε ένα άλλο επίπεδο, που θα έπρεπε επίσης να εξηγηθεί από ένα τρίτο κ.ο.κ. ως το άπειρο. Έτσι ο Αριστοτέλης, βλέποντας τη ματαιοπονία μιας τέτοιας προσπάθειας, προτίμησε να επιστρέψει στην αισθητή πραγματικότητα και να αναζητήσει την ουσία των όντων μέσα στα συγκεκριμένα αντικείμενα.
Με προϋπόθεση τη γνώση της φυσικής φιλοσοφίας των προσωκρατικών και τα πορίσματά του από προσωπικές φυσιογνωστικές και βιολογικές έρευνες, ο Αριστοτέλης ανέλυσε τη γένεση των όντων και έφτασε στο συμπέρασμα ότι τα συστατικά στοιχεία κάθε όντος είναι η ύλη και η μορφή. Έπειτα παρατήρησε ότι η ύλη και η μορφή ως συστατικά στοιχεία των όντων δεν υπάρχουν ποτέ χωρισμένα στην πραγματικότητα, όπως δεν υπάρχει ποτέ σώμα χωρίς ψυχή ή ψυχή χωρίς σώμα. Συνεπώς κατανόησε την ύπαρξη κάθε όντως ακριβώς ως σύνδεσμο ύλης και μορφής και εξήγησε την πραγματικότητα ως ενότητα σύνθετη.
Βασισμένος στη γενικά αποδεκτή διδασκαλία της προηγούμενης φιλοσοφίας για τη γένεση και το θάνατο ως σύνθεση και διάλυση των όντων στα συστατικά τους, που καθαυτά θεωρούνται αιώνια και αμετάβλητα, θεώρησε επίσης την ύλη και τη μορφή ως συστατικά των όντων καθαυτά αιώνια και αμετάβλητα. Κατά τον Αριστοτέλη, σε κάθε γένεση, δηλαδή σε ό,τι παίρνει μορφή είτε από τη φύση είτε από χέρι ανθρώπου, υπόκειται πάντα ως βάση κάποιο υλικό, που χωρίς αυτό η γένεση είναι αδιανόητη. Με τη θέση του αυτή συμφωνούσε εξάλλου με την γενικότερη ελληνική σκέψη, τη μυθική και την επιστημονική, που είχε αποκλείσει την γένεση από το μηδέν. Έτσι ο Αριστοτέλης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτό που γίνεται κάθε φορά με τη γένεση ενός όντος φυσικού ή τεχνητού δεν είναι ούτε ύλη ούτε μορφή, αλλά μόνο ο συγκεκριμένος σύνδεσμος ύλης και μορφής.
Σύμφωνα με τις παραπάνω γενικές διατυπώσεις του, ο Αριστοτέλης δίδαξε τα ακόλουθα. Για την ύπαρξη ενός όντος η ύλη αποτελεί τη δυνατότητα της πραγμάτωσής του και η μορφή την ενεργό παρουσία του. Η γένεση ενός όντος είναι μετάβαση από τη δυνατότητα της πραγμάτωσής του στην ενεργό παρουσία του. Κατά τη γένεση ενός όντος ορισμένη μορφή παρεμβαίνει πάνω σε ορισμένο υλικό, οπωσδήποτε δεκτικό της μορφής που το πλησιάζει, και τότε αυτό αποδεσμεύεται από την παλιά του μορφή, αποδέχεται το σύνδεσμό του με τη νέα, με αποτέλεσμα τη γένεση ενός νέου όντος. Η ύπαρξη δεν είναι κάτι που υπάρχει καθαυτό, αλλά η παρουσία της μορφής μέσα στα πράγματα σε δεδομένο χώρο και χρόνο, συνεπώς ένα πράγμα υπάρχει, όταν από την κατάσταση της δυνατότητας περνάει στην κατάσταση της πραγματικότητας σε δεδομένο τόπο και χρόνο.
Εξηγώντας ο Αριστοτέλης ότι κάθε γένεση πραγματώνεται ή από τη φύση ή από την τέχνη, παρατήρησε και τη βασική διαφορά ανάμεσα στη φυσική γένεση και στη γένεση μέσο της τέχνης. Η γένεση ενός οργανικού όντος προσδιορίζεται πάντα από την προηγούμενη παρουσία και την ενεργητική επίδραση ενός όμοιου με αυτό όντος, αφού το σπέρμα που προκύπτει από αυτό ως υποκείμενο έχει μέσα του «δυνάμει» τη μορφή του νέου όντος. Αντίθετα, στη γένεση του τεχνητού όντος η μορφή είναι από πριν παρούσα μέσα στο πνεύμα του δημιουργού του, ενώ η μετάβαση από τη δυνατότητα της ύλης στην πραγμάτωση της μορφής γίνεται μόνο ύστερα από συνειδητή εργασία του τεχνίτη πάνω στην οπωσδήποτε επιδεκτική ύλη (πέτρα, χαλκό κτλ.).
Έτσι για την πραγμάτωση της μορφής ο Αριστοτέλης διευκρίνισε ακόμη ότι στην τέχνη η μορφή, που προϋπάρχει μέσα στο πνεύμα του δημιουργού, επιβάλλεται στην ύλη απέξω, ενώ στη φύση η μορφή ενεργεί η ίδια σκόπιμα μέσα στο φυσικό όν για την πραγμάτωση του εαυτού της, γιατί είναι σύμφυτη με την ύλη που αυτή δεσμεύει και η αιτία της ύπαρξής της ταυτίζεται με το σκοπό της πραγμάτωσής της. Από αυτό το σημείο εισηγήθηκε τη θεμελιακή για το σύστημά του έννοια της «εντελέχειας», δηλαδή του αυτοσκοπού στην πραγμάτωση του όντος, έννοια που είχε την ευχέρεια να τη στηρίξει όχι μόνο μεταφυσικά αλλά και γενικότερα οντολογικά, ακόμη και λογικά και προπαντός βιολογικά. Από γενικότερη άποψη, για τη γένεση των όντων και στο φυσικό πεδίο και στο τεχνικό, ο Αριστοτέλης πέρα από τις διαφορές, θεωρούσε τη μορφή όχι ως απλό αισθητό τύπο του όντος αλλά ως αρχή που προσδιορίζει ποιοτικά το όν και που ενεργεί για να είναι αυτό έτσι που είναι. Με τη θέση αυτή κατέστησε τη δική του έννοια της μορφής (του «είδους») κατά κάποιο τρόπο αντίστοιχη της πλατωνικής «ιδέας», ακόμη και στο ότι η μορφή ως λογικά καταληπτή παρουσία παρέχει τη δυνατότητα να γνωρίσουμε το όν.
Μελετώντας το πρόβλημα της ουσίας, ο Αριστοτέλης δεν αρκέστηκε στις γενικότερες μορφολογικές θεωρήσεις του αλλά ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την «ποίηση» ως γενική μορφοπλαστική ικανότητα του ανθρώπου, φανερή στα έργα του από τις πιο ταπεινές κατασκευές ως τα μνημειώδη έργα τέχνης. Έτσι παρατήρησε ότι με την «ποίηση» ο άνθρωπος δημιουργεί σε δύο επίπεδα, στο τεχνολογικό και στο καλλιτεχνικό.
Συγκεκριμένα στο τεχνολογικό επίπεδο κατασκευάζει αντικείμενα που δε γίνονται από τη φύση και που τείνουν να τη συμπληρώσουν (σκεύη, όργανα κτλ.), ενώ στο καλλιτεχνικό δημιουργεί πράγματα που απομιμούνται αντικείμενα, φαινόμενα και γεγονότα που υπάρχουν στη φύση και που τείνουν να την εξηγήσουν (έργα τέχνης). Ειδικότερα ξεχώρισε το ωραίο από το ευχάριστο και από το καλό, παρατηρώντας ότι ένα πράγμα μπορεί να είναι ευχάριστο με την καταλληλότητά του για την εξυπηρέτηση κάποιας ανάγκης, χωρίς να είναι ωραίο από μαθηματική άποψη, χωρίς να είναι καλό από ηθική άποψη. Σχετικά αναγνώρισε ως στοιχεία του ωραίου την τάξη, τη συμμετρία και την οριστικότητα.
Για τα μορφώματα του ανθρώπινου λόγου ο Αριστοτέλης έκανε επίσης ειδικές έρευνες. Από αυτές έχουν προέλθει τα συγγράμματά του «Ρητορική τέχνη», που σώθηκε ακέραιη και το «Περί ποιητικής», που σώθηκε κατά ένα μεγάλο μέρος. Στο πρώτο εξέτασε τη γλωσσική έκφραση των σκέψεων, το «πρέπον της λέξεως» και τη «διάνοιαν του λεγομένου» σε συνάρτηση με την ψυχολογία του ακροατή και σύμφωνα βέβαια με τις προϋποθέσεις αυτού του είδους σπουδής, που είχαν καλλιεργήσει πρώτοι οι σοφιστές. Με το δεύτερο εξέτασε την ποίηση ως μίμηση, σύμφωνα βέβαια με το γενικότερο κριτήριο της θεωρίας του για την τέχνη. Από τις μορφές της ποίησης την πιο σύνθετη, την τραγωδία, την όρισε με τα παρακάτω λόγια «Έστιν ουν τραγωδία μίμησης πράξεως σπουδαίας και τελείας, μέγεθος εχούσης, ηδυσμένω λόγω χωρίς εκάστου των ειδών εν τοις μορίοις, δρώντων και ου δι’ απαγγελίας, δι’ ελέου και φόβου περαίνουσα την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσης». («Τραγωδία είναι μίμηση αξιοσπούδαστης και τελειωμένης, που έχει μέγεθος, με λόγο καλλιτεχνικό, χωριστό για τη μορφή του κάθε μέρους της, με δράση και όχι με απαγγελία, που περαίνει με έλεος και φόβο την κάθαρση τέτοιων παθημάτων»).
Σύμφωνα με τα παραπάνω κριτήριά του ο Αριστοτέλης ήταν επόμενο να αρνηθεί τη θέση του Πλάτωνα ότι η τέχνη είναι «τρίτον από της αληθείας» και να διδάξει ότι η τέχνη, όντας μίμηση πραγμάτων, δεν παύει να είναι πραγματική γένεση, ότι ο καλλιτέχνης προσκομίζει με άλλον τρόπο πραγματική γνώση και ότι με το έργο του ανταποκρίνεται στα πιο καίρια προβλήματα του ανθρωπίνου βίου. Διευκρίνισε ότι ο καλλιτέχνης, μιμούμενος τη φύση, δεν επαναλαμβάνει το πράγμα ακριβώς όπως έγινε αλλά το παρουσιάζει έτσι όπως αυτό, σύμφωνα με τη φύση του, θα μπορούσε να είχε συμβεί. Και γι’ αυτό υποστήριξε ότι η «ποίησις», είναι «φιλοσοφώτερον ιστορίας», γιατί η πρώτη συλλαμβάνει το γενικό, ενώ η δεύτερη μόνο το ειδικό.

Φυσική φιλοσοφία
(κοσμολογία-φυσιογνωσία-βιολογία).
Στη μελέτη του φυσικού κόσμου ο Αριστοτέλης προσδιορίστηκε, όπως ήταν επόμενο, από τη βασική οντολογική θέση του ότι η ουσία των πραγμάτων είναι σύνθετη από ύλη και μορφή, που στη φυσική φιλοσοφία του τη συμπλήρωσε με το τελεολογικό κριτήριο. Σύμφωνα μ’ αυτό δίδαξε ότι η φύση δημιουργεί, πάντα σκόπιμα και πάντα πάνω σε μόνιμα καθορισμένη κλίμακα ειδών, από τα ατελέστερα προς τα τελειότερα όντα, που όχι μόνο έχουν μέσα τους καθένα χωριστά το σκοπό της αυτοπραγμάτωσής τους («εντελέχεια») αλλά και που γίνονται για να εξυπηρετήσουν, με την ίδια την αυτοπραγμάτωσή τους, την πραγμάτωση άλλων, ανώτερων ειδών, με μια εξέλιξη όχι από είδος σε είδος αλλά μέσα στα ίδια τα είδη, έτσι που να διαιωνίζεται απαραβίαστα η κλίμακα των ειδών.
Στη φυσική φιλοσοφία αντικείμενο της μελέτης του φιλοσόφου ήταν τα φυσικά πράγματα και ό,τι συμβαίνει με αυτά, δηλαδή «γένεση», «μεταβολή», «κίνηση» κτλ. Ενδιαφέρθηκε να αποσαφηνίσει πρώτα βασικές έννοιες της φυσικής, όπως το άπειρο, η μάζα και το κενό, το συνεχές, ο χώρος και ο χρόνος, η κίνηση και η μεταβολή. Για την αποδοχή του απείρου είχε τρία επιχειρήματα. Πρώτο, ό,τι ο χρόνος δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος, δεύτερο ότι τα σώματα τέμνονται απεριόριστα και τρίτο, ότι οι αριθμοί δεν τελειώνουν πουθενά. Για το χώρο σε σχέση με την κίνηση παρατήρησε ότι και τα δύο προϋποθέτουν αμοιβαία το ένα το άλλο, γιατί η κίνηση είναι νοητή μόνο σε σχέση με κάτι. Για το συνεχές δίδασκε ότι, όπως ο χώρος σε σχέση με τα πράγματα, έτσι και το συνεχές δεν είναι κάτι πλάι στη μάζα, στο χρόνο και στην κίνηση αλλά μια δομή κοινή με αυτά τα φαινόμενα και παρουσιάζεται, καθώς αυτά συνδέονται λειτουργικά. Με αυτό τον τρόπο πρώτος επισήμανε τη σχετικότητα χώρου, χρόνου και κίνησης, λέγοντας ότι η κίνηση και κάθε μεταβολή είναι συνεχείς, επειδή η διανυόμενη απόσταση είναι συνεχής, επειδή η κίνηση είναι συνεχής. Γενικεύοντας δίδαξε ότι, καθώς η κίνηση είναι αιώνια, είναι αιώνιος και ο κόσμος, ότι η κίνηση των όντων φαινομενικά αυτοκίνηση, ενώ στην πραγματικότητα κάθε κίνηση μέσα στον κόσμο δεν είναι παρά αυτοκίνηση πράγματος κινουμένου απέξω και ότι η αλυσίδα «κινούν-κινούμενον» προϋποθέτει ένα «ακίνητον κινούν», δηλαδή τη λογική αρχή της κίνησης που είναι καθαυτήν ανεξάρτητη από την κίνηση.
Σύμφωνα με όλες τις παραπάνω θεωρητικές διαπιστώσεις του, ο Αριστοτέλης υποστήριξε ότι ο κόσμος και ολόκληρος ο βιολογικός κύκλος μέσα σ’ αυτόν είναι πράγματα αιώνια, ότι η ολοκληρωμένη μορφή κάθε παροδικού πράγματος είναι το αισθητό φανέρωμα της αιωνιότητας και της νομοτέλειας του φυσικού γίγνεσθαι και ότι ο κύκλος της ανάγκης, σε αναφορά με την αιωνιότητα της μορφής, ακολουθεί μηχανικά τη γραμμή γένεση-αύξηση-τελείωση-μείωση-φθίση-φθορά.
Τον κόσμο ο Αριστοτέλης τον περιέγραφε με αφετηρία τα δεδομένα της φυσικής φιλοσοφίας των προσωποκρατικών. Είπε ότι τα φυσικά σώματα είναι κράματα από τα τέσσερα στοιχεία (γη, νερό, αέρας, φωτιά), που συνδυάζουν μέσα τους τις βασικές ποιότητες (γη-κρύο/ζεστό, νερό-κρύο/υγρό, αέρας-ζεστό/υγρό, φωτιά-ζεστό/ξερό) και που μέσα στον κοσμικό χώρο έχουν διάταξη σε ομόκεντρες σφαίρες, με τα βαρύτερα προς το κέντρο (γη) και τα ελαφρότερα προς την περιφέρεια (φωτιά). Σ’ αυτά τα τέσσερα στοιχεία, τα οποία οι προσωκρατικοί είχαν υποθέσει ως συστατικά του σύμπαντος, ο Αριστοτέλης πρόσθεσε πέμπτο, τον αιθέρα στην εξωτερική περιφέρεια. Οι ονομασίες «πέμπτον σώμα» ή «πέμπτη ουσία» ή «πεμπτουσία» ως χαρακτηρισμός του αιθέρα δεν οφείλεται στον ίδιο τον Αριστοτέλη αλλά σε μεταγενέστερους «δοξογράφους». Για τον αιθέρα ο Αριστοτέλης είπε ότι από αυτόν, ως μοναδικό υλικό, αποτελούνται όλα τα ουράνια σώματα από τη Σελήνη και πέρα και γι’ αυτό το λόγο εκείνα παραμένουν αναλλοίωτα, ενώ τα σώματα κάτω από τη Σελήνη μεταβάλλονται αδιάκοπα. Από αυτές τις θέσεις γίνεται φανερό ότι ο Αριστοτέλης δεν μπόρεσε να ξεπεράσει την παλιότερή του κοσμολογία ούτε στο θέμα της «δυαρχίας» (δυο είδη υλικού και δομής μέσα στο σύμπαν) ούτε στο θέμα του γεωκεντρισμού (ομόκεντρες σφαίρες γύρω από τη Γη). Για την Γη αποδέχθηκε βέβαια την επιστημονικότερη θεωρία του Ευδόξου, που της απέδωσε σφαιρικότητα ανάλογη με τη σφαιρικότητα του ουρανού και, αντίθετα από ό,τι θα περίμενε κανείς, ήταν καλύτερα πληροφορημένος για τις χώρες της Δύσης παρά για εκείνες της Ανατολής. Στα «Μετεωρολογικά» του εξέτασε ακόμη φαινόμενα, όπως οι διάττοντες και οι καινοφανείς αστέρες, οι μετεωρίτες και οι κομήτες, το Βόρειο Σέλας και ο Γαλαξίας, απαλλαγμένος από δεισιδαιμονίες που ήταν κυρίαρχες στην εποχή του γύρω από αυτά τα φαινόμενα.
Με τις επιδόσεις του σε ειδικά προβλήματα της γενικής φυσιογνωσίας της εποχής του ο Αριστοτέλης πέτυχε να θεμελιώσει θεματολογικά και μεθοδολογικά τη βιολογία και πολλούς άλλους συγγενικούς κλάδους της επιστήμης, όπως η φυτολογία, η ζωολογία, η οικολογία, η εντομολογία, η εμβρυολογία, η ψυχολογία των ζώων κτλ. Έτσι πρώτος εισηγήθηκε μεθόδους ταξινόμησης των ειδών, εξέτασε τα αίτια της διαφοροποίησης του γένους, τις κληρονομικές και τις επίκτητες ιδιότητες, την πολυγονία και την ολιγογονία, την πολυτοκία και τη διάρκεια της κύησης στα διάφορα ζώα, την εξάπλωση ορισμένων ειδών και την επίδραση του φυσικού περιβάλλοντος στο «ήθος» των ζώων, στις συνήθειές τους, στις ασθένειές τους κτλ. Ο φιλόσοφος αντλούσε το μεγαλύτερο μέρος του πληροφοριακού υλικού του από βιβλία, λαϊκές παραδόσεις, προσωπικές συζητήσεις με γεωργούς, βοσκούς, κυνηγούς, ψαράδες, πρακτικούς γιατρούς κτλ. και σπάνια από αυτοψία. Συνεπώς, η γνώμη ότι ήταν οργανωτής ενός είδους κέντρου έρευνας για όλα αυτά τα πράγματα είναι τουλάχιστον υπερβολική.
Για τις βιολογικές έρευνές του ο Αριστοτέλης διατύπωσε και εφάρμοσε τρία κριτήρια, την «κλίμακα ζωής» (θρεπτική, αισθητική, διανοητική), την «εγγενή θερμότητα» (όσο πιο θερμόαιμο, τόσο πιο εξελιγμένο ζώο) και την «πολυπλοκότητα» της δομής (όσο πιο σύνθετα όργανα, τόσο τελειότερος οργανισμός). Ας σημειωθεί ότι εισάγοντας την έννοια του «οργάνου» και στη συνέχεια του ανόργανου και του οργανικού κόσμου, ο Αριστοτέλης ήταν προσδιορισμένος από τις κρατούσες στην εποχή του, μεταφυσικές και θεολογικές αντιλήψεις για την ψυχή, δηλαδή ότι αυτή μεταχειρίζεται το σώμα σαν όργανο για να πραγματώσει τους σκοπούς της.

Συνοψίζοντας, μπορεί να λεχθεί ότι ο Αριστοτέλης επισήμανε τις εξής βιολογικές αρχές, που η σύγχρονη επιστήμη ανακάλυψε και διατύπωσε εκ νέου, χωρίς να έχει συγκεκριμένη γνώση σχετικών διδασκαλιών του Αριστοτέλη.
1. Η φύση είναι απλή. Επιλύει κάθε πρόβλημά της με τον απλούστερο δυνατό τρόπο και δε δημιουργεί τίποτε μάταια και περιττά.
2. Η φύση δημιουργεί αντίβαρο σε κάθε υπερβολική δύναμη και έτσι εξομαλύνει ανισότητες και αντιθέσεις.
3. Η φύση περιορίζει τα σπέρματα εκεί όπου παρατηρείται υπέρμετρη ανάπτυξη.
4. Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του «είδους» μέσα στο άτομο είναι η τελευταία βαθμίδα στη διαδικασία γένεσης του εμβρύου.
5. Τα όργανα είναι εξειδικευμένα.
6. Τα όργανα, παράλληλα με την κύρια λειτουργία τους, επιτελούν και δευτερεύουσες λειτουργίες.
7. Ορισμένα όργανα είναι διαμορφωμένα έτσι, ώστε να προάγουν τη διαιώνιση του είδους.
8. Τα όργανα, όπου είναι κατά ζεύγη, έχουν συμμετρική διάταξη.

Ανθρωπολογία
(ψυχολογία).
Χωρίς να παραβλέψει τα κοινά γνωρίσματα ανάμεσα στον άνθρωπο και τα άλλα ζώα, ο Αριστοτέλης αναγνώρισε στον άνθρωπο μια θέση μοναδική μέσα στον κόσμο. Την υπεροχή του την επισήμανε βασικά στην όρθια στάση και στο όρθιο βάδισμά του, στην κατασκευή του χεριού, στον έναρθρο λόγο και στη συνειδητή σκέψη. Με την όρθια στάση του ο άνθρωπος, παρατήρησε ο Αριστοτέλης, έχει την ευχέρεια να κρατά ψηλά το κεφάλι και να το διευθύνει με τρόπο άγνωστο στα τετράποδα, με την ανύψωση του κεφαλιού ευνοούνται οι λειτουργίες των αισθήσεων και της νόησης. Το χέρι ο Αριστοτέλης το είδε σαν όργανο των οργάνων. Αντιστρέφοντας όμως τη θέση του Αναξαγόρα, ότι ο άνθρωπος είναι το πιο σοφό ζώο, επειδή έχει χέρια, υποστήριξε ότι, ακριβώς επειδή είναι το πιο σοφό ζώο, έχει χέρια. Για τη γλώσσα παρατήρησε ότι αυτή, με τη δομή και το σχήμα της, προπαντός όμως με τη συνθετότερη κίνησή της, είναι όργανο όχι μόνο της γεύσης αλλά και του έναρθρου λόγου, που μεταμορφώνει τη σκέψη σε φωνή και έτσι προάγει τη συνεννόηση, τη συμβίωση και τις πολυπλοκότερες σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Υποστήριξε επίσης ότι ο άνθρωπος διαθέτει τη νόηση σαν κάτι πρόσθετο πλάι στην αίσθηση, που είναι κοινή σε όλα τα ζώα, το είχαν ήδη παρατηρήσει ο Αλκμαίων ο Κροτωνιάτης, οι σοφιστές και ο Πλάτων αλλά ο Αριστοτέλης έδωσε μεγάλες διαστάσεις στη μελέτη αυτής της διαφοράς. Ως απότοκα του συνόλου των φυσικών παραγόντων που συμβάλλουν στην υπεροχή του ανθρώπου παρατήρησε μια σειρά από ιδιότητες και πάθη, που χαρακτηρίζουν μόνο τον άνθρωπο.
Κατά τον Αριστοτέλη λοιπόν, μόνο ο άνθρωπος έχει την έννοια του χρόνου, την ικανότητα να μετρά το χρόνο και ό,τι άλλο, να έχει αυτοσυνείδηση και να σκέφτεται για πράγματα που απασχολούν, να επιλέγει ανάμεσα σε πολλές δυνατότητες το δικό του τρόπο για να πράξει, να γελά και να χτυπά η καρδιά του από ψυχικά και πνευματικά ερεθίσματα. Τέλος, χωρίς να αμφισβητήσει τη διαπίστωση των παλαιότερων σοφιστών, ότι πολλά ζώα υπερτερούν σε δύναμη, σε αντοχή και σε αισθητήρια όργανα, παρατήρησε ότι με το πνεύμα του ο άνθρωπος διαθέτει ανεξάντλητη εφευρετικότητα, που του ανοίγει δρόμους για να πραγματώνει κάθε σκοπό του.
Σε αναφορά με τον άνθρωπο ως σύνολο, όχι μεμονωμένα, είδε ο Αριστοτέλης και το πρόβλημα της ψυχής. Θεώρησε την ψυχή από την αρχή ως όργανο του φορέα της, και γι’ αυτό επέκρινε τόσο τη θεωρία του Δημόκριτου ότι η ψυχή αποτελείται από άτομα, όσο και τη θεωρία του Πλάτωνα ότι η ψυχή έχει αυτοκίνηση. Ο Αριστοτέλης μελέτησε την ψυχή όχι μόνο από γενική φιλοσοφική άποψη αλλά και από βιολογική, γνωσιολογική και ηθική, προσέχοντας περισσότερο, πρώτος αυτός κατά την αρχαιότητα, τα ψυχοσωματικά και βιολογικά φαινόμενα παράλληλα με τα νοητικά. Από αυτό φαίνεται πόσο διεύρυνε στον καιρό του την έννοια της ψυχής. Ωστόσο πρέπει να σημειωθεί ότι και στην ψυχολογία του ο Αριστοτέλης παρέμεινε φιλόσοφος και έτσι δε θα μπορούσε να ταυτιστεί με το σύγχρονο ψυχολόγο. Ο Αριστοτέλης όρισε την ψυχή με αυτά τα λόγια: «Η ψυχή έστιν εντελέχεια η πρώτη σώματος φυσικού δυνάμει ζωήν έχοντος». Ειδικότερα, θεώρησε την ψυχή σε σχέση με το σώμα από τη σκοπιά της οντολογίας του ως μορφή («είδος»), από τη σκοπιά της φυσικής θεωρίας του για την κίνηση ως πηγή κίνησης («ενέργεια») και με το τελεολογικό κριτήριό του ως τελικό σκοπό του όντος («εντελέχεια»). Σύμφωνα πάντα με τα βιολογικά και τα τελεολογικά κριτήριά του, διέκρινε τρεις τύπους ψυχής, τη «θρεπτική» (του φυτού), την «αισθητική» (του ζώου) και τη «διανοητική» (του ανθρώπου). Για τον τελευταίο τύπο ψυχής δίδαξε ακόμη ότι αυτός αποτελείται από τον «παθητικόν νουν», που συνδέεται με τα πάθη και είναι θνητός και με τον «ποιητικόν νουν», που είναι απαθής, θεωρητικός και αθάνατος. Και στο σημείο αυτό παρατηρείται ότι ο Αριστοτέλης, όπως στην κοσμολογία του, έτσι και στην ψυχολογία του, παρόλο τον πραγματισμό του, τελικά δεν κατόρθωσε να απαλλαγεί από τα δυαρχικά κατάλοιπα.
Εν συνεχεία, με πρόθεση να μελετήσει τις «κοινές πράξεις», δηλαδή τις κοινές λειτουργίες σώματος και ψυχής, ο Αριστοτέλης έγραψε και πολλές μικρότερες, ειδικές πραγματείες για τον ύπνο, τα όνειρα, τη μαντική, την αίσθηση, τη μνήμη, τη νόηση κ.ά., που έμειναν γνωστές με το γενικό τίτλο «Μικρά Φυσικά». Για τον ύπνο, που τον χαρακτήριζε φυσιολογική απώλεια της συνείδησης, παράτησε ότι οφείλεται σε αδυναμία των αισθήσεων, που έτσι λειτουργούν ασυντόνιστα, με αποτέλεσμα το ίδιο γεγονός να έχει στην κάθε μια από αυτές διαφορετική επίδραση. Για τα όνειρα έδωσε φυσικές εξηγήσεις, τα χαρακτήρισε δηλαδή ως ένα είδος ανάμνησης και αναίρεσε την κρατούσα αντίληψη ότι περιέχουν μηνύματα των θεών, παρατηρώντας ότι όνειρα βλέπουν και τα ζώα. Την αίσθηση, που τη θεωρούσε ψυχοσωματική λειτουργία, την απέδωσε σε αλλοίωση μέσα στο αισθητήριο όργανο, με αποτέλεσμα να αναπαράγεται η αντικειμενική πραγματικότητα υποκειμενικά αλλά και με πιστότητα. Εκτός από τις μεμονωμένες αισθήσεις ο Αριστοτέλης αναγνώρισε και μια κοινή, που έχει κριτική ιδιότητα. Εξήγησε όμως ότι η «κοινή αίσθησις» πρώτα συντονίζει τις αισθήσεις, για να παραχθεί η παράσταση («φαντασία»), η οποία βοηθάει για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η μορφή, η κίνηση και ο χρόνος και ύστερα συνθέτει τις επιμέρους παραστάσεις για να παραχθεί η νόηση. Εξήγησε ακόμη ότι κάθε επιμέρους αίσθηση έχει σωστή αντίληψη των πραγμάτων, ενώ το ενδεχόμενο λάθος στην παράστασή τους ανάγεται αποκλειστικά στην κοινή αίσθηση, δηλαδή στο συντονισμό των αισθήσεων. Είπε επίσης ότι η σχέση νόησης και νοητού πράγματος είναι ανάλογη με τη σχέση αίσθησης και αισθητού πράγματος. Από όλα αυτά γίνεται φανερό ότι ο Αριστοτέλης θεωρούσε την αίσθηση αφετηρία για τη νόηση και αδύνατη τη γνώση «έξω του αισθάνεσθαι». Με αυτόν τον τρόπο απομακρύνθηκε από τη διδασκαλία του Πλάτωνα για την προτεραιότητα της νόησης και πλησίασε περισσότερο την αισθησιοκρατική αντίληψη του Δημόκριτου.

Ηθική.
Ανθρωπολογικά θεμελίωσε ο Αριστοτέλης και την ηθική του, δηλαδή τη διδασκαλία του για το καλό και την ευτυχία, την αρετή και την πράξη. Έτσι και σ’ αυτή την περιοχή της φιλοσοφίας απομακρύνθηκε όχι μόνο από τη θρησκεία, που είχε θεμελιώσει την ηθική θεοκρατικά αλλά και από το Σωκράτη και τον Πλάτωνα, που, πιστεύοντας σε απόλυτο καλό και κακό, είχαν επιζητήσει να θεμελιώσουν την ηθική οντολογικά. Τον άνθρωπο θεώρησε ο Αριστοτέλης «αρχήν και γεννητήν των πράξεων ώσπερ και των τέκνων» και προχωρώντας ακόμη πιο μακριά από τον Πλάτωνα, τόνισε ότι ο σκοπός της ηθικής δεν είναι η γνώση του καλού και της αρετής, ως προϋπόθεση για την ηθικά καταξιωμένη πράξη, γιατί από αυτήν εξαρτάται η ευτυχία άμεσα, ενώ από τη γνώση εξαρτάται έμμεσα. Έτσι δίδαξε ότι ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να ευτυχήσει με δικά του μέσα, επειδή έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τις πράξεις του, επομένως να κατακτήσει την αρετή, που οδηγεί στην ευτυχία.
Κατά τον Αριστοτέλη, ευτυχία είναι η σύμφωνη με την αρετή και βασισμένη στη φρόνηση ενέργεια της ψυχής. Διευκρίνιζε ότι η ζωή του ανθρώπου με την ηθική καταξιωμένη δραστηριότητα του είναι γεμάτη ηδονή, γιατί οι πράξεις της αρετής έχουν μέσα τους ηδονή. Σχετικά ο Αριστοτέλης, που πίστευε ότι η ηδονή είναι φυσική ανάγκη για όλους ανεξαρτήτως τους ζωντανούς οργανισμούς και ότι γι’ αυτό το λόγο δεν μπορεί να μη θεωρηθεί ως συστατικό της ευτυχίας, διέκρινε ηδονή των αισθήσεων και ηδονή πνευματική εξηγώντας ότι η πρώτη είναι κοινή σε όλα τα ζώα, ενώ η δεύτερη αποτελεί προνόμιο του ανθρώπου, βιώνεται μέσα στην πνευματική δραστηριότητά του και είναι αβλαβής, σταθερή και πιο έντονη από εκείνη των αισθήσεων. Επισημαίνοντας ακόμη ότι η ευτυχία βρίσκεται μέσα στη δραστηριότητα τη σύμφωνη με την αρετή, δεν παρέβλεψε βέβαια το γεγονός ότι όλες οι πράξεις, άσχετα από τα αποτελέσματά τους, έχουν σκοπό την ευτυχία. Επίσης δεν παραγνώρισε το γεγονός ότι η ζωή, επομένως και η ευτυχία του ανθρώπου, εξαρτάται και από την τύχη, δηλαδή από ορισμένα εξωτερικά αγαθά. Τόνισε όμως ότι από όλα τα συντελεστικά της ευτυχίας, που καθαυτά είναι αστάθμητα, μόνο η υπεύθυνη πράξη του ανθρώπου, η σύμφωνη με την αρετή, έχει ασφάλεια και διάρκεια στην επιδίωξη της ευτυχίας. Με την προϋπόθεση ότι η ευτυχία πραγματώνεται με την αρετή, ο Αριστοτέλης έδειξε πόσο αναγκαία είναι η γνώση της αρετής. Κατά την άποψή του, η αρετή δεν είναι ούτε πάθος ούτε δύναμη αλλά μόνιμη δεξιότητα της ψυχής, κατακτημένη με άσκηση. Εξήγησε ότι με αυτή τη δεξιότητα ο άνθρωπος επιλέγει σε ακραίες καταστάσεις, που ονομάζονται «έλλειψη» και «υπερβολή», μια μέση κατάσταση («μεσότητα»), αυτή που τον αφορά και που είναι καλύτερη γι’ αυτόν «ως ή επιστήμη κελεύει και ο λόγος». Δείχνοντας ότι είναι μέσα στις δυνατότητες του ανθρώπου η εύρεση του ορθού μέτρου, επιζήτησε να καθορίσει και το κριτήριο επιλογής του τρόπου ενέργειας στην κάθε πράξη. Σχετικά με αυτό το κριτήριο ο Αριστοτέλης, αφού παρατήρησε ότι κάθε απόκλιση από το ορθό μέτρο ενοχλεί τον άνθρωπο, επισήμανε την ανάγκη να ενεργεί ο άνθρωπος πάντα με τρόπο που να μη διαταράσσεται η ελεύθερη και καθαρή σκέψη του. Για την κατάκτηση της ίδιας της αρετής ο Αριστοτέλης, πιστεύοντας ότι ο άνθρωπος από τη φύση του δεν είναι ούτε καλός ούτε κακός, έκρινε απαραίτητα τα παραπάνω. Τη γενικά ομαλή δομή και ανάπτυξη του οργανισμού, τη σωστή μάθηση και την επιμονή και μακροχρόνια άσκηση, τονίζοντας ιδιαίτερα τη σημασία του εθισμού.
Αφού έδειξε ότι η αρετή πραγματώνεται με την πράξη, ο Αριστοτέλης μελέτησε την ίδια την ηθική πράξη στη δομή της και έδωσε την ακόλουθη περιγραφή της: πρώτα ο νους διαπιστώνει ότι είναι καλό, ύστερα διεγείρεται η «όρεξις», που συντελεί ώστε η κρίση του ότι κάτι είναι καλό να μεταμορφωθεί σε επιθυμία για την προσέγγιση, την απόκτηση και γενικά τη βίωση εκείνου που θεωρήθηκε καλό. Τότε ο νους δίνει εντολή για ανταπόκριση στην επιθυμία και όταν η εντολή του βρει ανταπόκριση, η βούληση πετυχαίνει την απόφαση. Στη συνέχεια το άτομο αναζητεί τα μέσα για την πραγμάτωση του σκοπού και υπολογίζει τις περιστάσεις, ώστε να διασφαλιστεί η πράξη από κάθε πλευρά και να επιτελεστεί σωστά και αποτελεσματικά («ότε δει και αφ’ οις και προς ους και ου ένεκα και ως δει μέσον τε και άριστον, όπερ εστί της αρετής»). Ο Αριστοτέλης παρατήρησε ακόμη ότι για να πράττει κανείς ηθικά, δεν αρκεί να πράττει σωστά αλλά χρειάζεται να έχει τη σωστή διάθεση και βούληση, δηλαδή τη σταθερή αγαθή προαίρεση. Έφτασε μάλιστα ως το σημείο να διατυπώσει την αρχή, που χαρακτηρίζει και την ηθική σκέψη του στο σύνολό της, ότι η προαίρεση και όχι η επιτυχία, δίνει στην πράξη ηθική αξία.
Στην ηθική φιλοσοφία του ο Αριστοτέλης, όπως και όλοι οι πριν από αυτόν φιλόσοφοι, δεν περιορίστηκαν στο ατομικό επίπεδο αλλά προχώρησε και στο κοινωνικό. Έτσι αναζήτησε την ηθική τελείωση του ανθρώπου μέσα στον οργανωμένο ομαδικό βίο και μελέτησε όλες τις μορφές επικοινωνίας, αποδίδοντας κορυφαία σημασία στη φιλία, που, με ιδιαίτερο ζήλο και προσωπική θέρμη, την ερεύνησε ως ηθικό φαινόμενο σε κάθε πτυχή της ατομικής και της κοινωνικής ζωής, από τις πιο συμπτωματικές συναντήσεις των επιβατών ενός πλοίου ως τους πιο μόνιμους δεσμούς των μελών μιας οικογένειας, ακόμη και ως τη «φιλαυτία», όπως ονόμασε ο ίδιος την αρμονική σχέση του ατόμου με τον εαυτό του. Χρησιμοποιώντας το βιολογικό και ανθρωπολογικό κριτήριό του δε θεώρησε απλώς τις ορμές πηγή των αρετών αλλά και δίδαξε ότι η ίδια η αρχή της ηθικότητας δεν είναι παρά «ορμή άλογός τις προς το καλόν». Ωστόσο και παρά τον τονισμό της σημασίας της πράξης απέναντι στη γνώση του καλού και της αρετής, ο Αριστοτέλης σε όλα τα ηθικά συγγράμματά του έχει ακρογωνιαίο λίθο την έννοια του ορθού λόγου, που κατέχεται από την κεντρική ιδέα της αρμονίας λόγου και πάθους και εξαντλεί το ενδιαφέρον του στη θεωρητική ανάλυση των μορφών του αγαθού και της δομής της ηθικής πράξης.

Πολιτική φιλοσοφία.
Με την πολιτική φιλοσοφία του ο Αριστοτέλης συμπλήρωσε την ηθική του, κυρίως στην κοινωνική της διάσταση. Όρισε την πολιτική ως τέχνη του οργανωμένου ομαδικού βίου των ανθρώπων και είναι αυτός που χαρακτήρισε τον άνθρωπο «φύσει πολιτικόν ζώον». Έτσι δίδαξε ότι ο άνθρωπος μέσα σε μια πολιτική κοινωνία μπορεί να επιτύχει την ηθική τελείωσή του και ότι οι σκοποί του ατόμου και του συνόλου ταυτίζονται στην οργανωμένη κοινωνία και πραγματώνονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο μέσα σ’ αυτή. Διαχωρίζοντας φυσικά, το κράτος από οποιαδήποτε άλλη ομάδα ανθρώπων, το προσδιόρισε ως σύνθετο σχήμα με συστατικά στοιχεία τους πολίτες, που είναι ισότιμα μέλη του και που δικαιούνται να μετέχουν στη διακυβέρνηση και στην απονομή της δικαιοσύνης. Σχετικά παρατήρησε ότι εφόσον το κράτος δημιουργήθηκε από την ανάγκη να διασφαλιστούν οι προϋποθέσεις και οι συνθήκες για την πραγμάτωση του σκοπού της ζωής των ατόμων, αυτός ο σκοπός δεν μπορεί να πραγματωθεί παρά μόνο πάνω σε βάση ηθική γιατί και η ίδια η αξία του ανθρώπου ως μέλους της κοινότητας στηρίζεται γενικά στην ηθικότητα και ειδικά στο δίκαιο. Από αυτή την αρχή είδε ο Αριστοτέλης να προκύπτει το κύριο γνώρισμα του κράτους, η «αυτάρκεια», δηλαδή η δυνατότητά του να δημιουργεί με δικές του δυνάμεις τους όρους ζωής για τους πολίτες του. Στην αυτάρκεια του κράτους περιέλαβε στοιχεία υλικά και πνευματικά, δηλαδή από τη μια τα μέσα διατροφής, τα «επιτηδεύματα», τα όπλα και τα χρήματα και από την άλλη τους θεσμούς, τις αρχές και τα όργανά τους, τη δημόσια λατρεία και κάθε πολιτιστικό στοιχείο που βρίσκει γενικότερη αποδοχή και ευνοεί τους σκοπούς του συνόλου.
Ως αυτό το σημείο ο Αριστοτέλης δε φαίνεται να έχει απομακρυνθεί πολύ από την πολιτική φιλοσοφία του Πλάτωνα, στη συνέχεια όμως γίνεται φανερό ότι σκεφτόταν με διαφορετικά κριτήρια. Έτσι, με το οικονομικό κριτήριο χώρισε τους πολίτες σε γεωργούς, τεχνίτες και εμπόρους, ενώ με το κοινωνικό σε πλούσιους, φτωχούς και μεσαίους. Με βάση αυτή την τελευταία διαίρεση, δίδαξε ότι από τις σχέσεις που διαμορφώνονται κάθε φορά ανάμεσα σ’ αυτές τις κοινωνικές τάξεις εξαρτάται η ιδιαίτερη μορφή του πολιτεύματος, επισημαίνοντας ότι οι σκοποί του συνόλου επιδιώκονται με το πολίτευμα και με την αγωγή. Το πολίτευμα ο Αριστοτέλης το προσδιόρισε ως καταστατικό χάρτη του κράτους αναφορικά με τους βασικούς παράγοντές του και τις αρμοδιότητές τους. Το γεγονός ότι το πολίτευμα παρουσιάζει ποικίλες μορφές μέσα στην ιστορία της ανθρώπινης κοινωνίας το απέδωσε στον τρόπο που μοιράζεται η δύναμη ανάμεσα στα συστατικά στοιχεία του κράτους και κυρίως στη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στους λίγους συνήθως πλουσίους και τους πολλούς φτωχούς πολίτες. Διαπίστωσε ότι το πολίτευμα μπορεί να παρουσιάζεται σε τρεις κύριες μορφές και τρεις εκτροπές από αυτές. Οι τρεις κύριες μορφές του πολιτεύματος είναι η βασιλεία, η αριστοκρατία και η δημοκρατία με αντίστοιχες εκτροπές από αυτές την τυραννίδα, την ολιγαρχία και την οχλοκρατία. Πάνω σ’ αυτό ο Αριστοτέλης εξήγησε ότι στη βασιλεία και την τυραννίδα η εξουσία είναι στα χέρια ενός, στην αριστοκρατία και την ολιγαρχία στα χέρια λίγων και στη δημοκρατία και την οχλοκρατία στα χέρια των πολλών. Τελικά όμως, όπως και ο Πλάτων, πριν από αυτόν, τείνει να πιστέψει ότι το πολίτευμα, όπως δείχνουν τα ίδια τα πράγματα, μπορεί να παρουσιάζεται μόνο σε δύο μορφές, στην πρώτη από αυτές το μέτρο το δίνει το κοινό καλό και στη δεύτερη το συμφέρον του άρχοντα.
Έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι ο Αριστοτέλης, παρά τους στενούς προσωπικούς του δεσμούς με μονάρχες της εποχής του, δεσμούς που συχνά τον έκαναν αντιπαθή στην αθηναϊκή δημοκρατία, δεν έκρυβε την προτίμησή του στη «μέση πολιτεία», όπως ονόμασε ο ίδιος μια βασική μορφή αστικής δημοκρατίας.Π ιστεύοντας ότι αυτή η μορφή πολιτεύματος είναι η «άριστη», επισήμανε ότι σ’ αυτή φτωχοί και πλούσιοι είναι ίσοι απέναντι στο νόμο, ότι η μεσαία τάξη εξασφαλίζει την απαιτούμενη ισορροπία ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, με τον καλύτερο μάλιστα τρόπο, αν είναι ισχυρότερη από τις δύο άλλες τάξεις μαζί ή τουλάχιστον από την καθεμία τους, ότι η μεσαία τάξη κρατά το κέντρο βάρους στη μέση, αν απειληθεί σύγκρουση ανάμεσα στις ακραίες τάξεις και ότι, όπου επικρατεί η μεσαία τάξη, δεν αναπτύσσεται το κοινωνικό και ταξικό μίσος, γιατί από άποψη ιδιοκτησίας οι μεγάλες διαφορές περιορίζονται, με αποτέλεσμα οι κίνδυνοι πολιτικής αναταραχής να είναι ελάχιστοι.
Η ζωή των πολιτών σε ένα ιδανικό κράτος, κατά τον Αριστοτέλη, δεν μπορεί να εκδηλώνεται παρά με τη άσκηση της αρετής για το καλό του συνόλου και με την προσφορά πολλών ευκαιριών για τη χαρά της ομορφιάς. Αλλά τέτοιο κράτος, επισήμανε ο ίδιος, δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την αγωγή των πολιτών, που είναι μετά το πολίτευμα το δεύτερο από τα αναγκαία μέσα για την πραγμάτωση των σκοπών του κράτους. Έτσι ο Αριστοτέλης έκανε φανερή την ανάγκη να μορφώνονται τα παιδιά ως μελλοντικοί πολίτες, σύμφωνα με ένα σύστημα αγωγής οργανωμένο και εποπτευόμενο από το κράτος, προπαντός όμως ενιαίο, όπως ενιαίος πίστεψε ότι είναι και ο σκοπός του κράτους. Στο θέμα της αγωγής παρατήρησε ακόμη ότι δεν είναι αρκετό να προσφέρει η διδασκαλία στους μελλοντικούς πολίτες χρήσιμες γνώσεις αλλά πρέπει και αν τους εθίζει στη χαρά του καλού και του ωραίου, δηλαδή να τους προετοιμάζει για να κάνουν πράξεις αρετής. Σ’ αυτή την αποστολή της αγωγής πίστευε ότι είναι ανάγκη να εντοπίζεται το μεγαλύτερο ενδιαφέρον του κράτους και ακολουθώντας το κλασικό ιδανικό της εποχής του για πνεύμα γεμάτο υγεία, έδινε, όπως και ο Πλάτων πριν από αυτόν, μεγάλη σημασία στην ισόρροπη ανάπτυξη της «γυμναστικής αγωγής» και της «μουσικής αγωγής».
Εκτός από το πολίτευμα και την αγωγή, ο Αριστοτέλης μελέτησε ειδικότερα την ηθική τελείωση του ατόμου σε σχέση με την κοινωνική και την πολιτική ωριμότητα του πολίτη, την κοινωνία και την οικονομία, τις πολιτικές ουτοπίες και το πάθος της εξουσίας και τις αρμοδιότητές τους, το δίκαιο και τους νόμους, την έκφραση συλλογικής βούλησης, τις κοινωνικές τάξεις και την παθολογία της πολιτείας, τις επαναστάσεις και τα αίτιά τους. Ως κατακλείδα ας σημειωθεί ότι πρώτος διατύπωσε και εισηγήθηκε δύο βασικές αρχές, που ισχύουν σήμερα στην πολιτική σε παγκόσμια κλίμακα, τη διάκριση των εξουσιών και την αρχή της πλειοψηφίας.

Η επίδραση του Αριστοτέλη.
Αν υπάρχει ένας φιλόσοφος που κυριάρχησε στη σκέψη του δυτικού κόσμου, σε όλες τις περιόδους της ιστορίας του, αυτός είναι ο Αριστοτέλης ο Σταγειρίτης. Ωστόσο αυτή η πνευματική κυριαρχία του, αντίθετα από την ισοδύναμη πολιτική και στρατιωτική κυριαρχία του μαθητή του, Μεγάλου Αλεξάνδρου, δεν έγινε πραγματικότητα παρά ύστερα από μυθιστορηματικές συνθήκες και με πολύ βραδύ ρυθμό, αφού και ο ίδιος ο Αλέξανδρος, άθελά του, έγινε ο πρωταίτιος γι’ αυτή την καθυστέρηση. Γιατί με το έργο του Αλεξάνδρου και τις συνέπειες που είχε αυτό άλλαξαν ριζικά στις δομές τους, η ζωή, η σκέψη και η τέχνη, ώστε τα κλασικά κριτήρια του Αριστοτέλη να φαίνονται ανεπαρκή στην κοινωνική πραγματικότητα της Αλεξανδρινής εποχής. Έτσι δεν άσκησε άμεσα, σε βάθος και πλάτος, την επίδραση που θα περίμενε κανείς ότι θα ασκούσε η φιλοσοφία του, κυρίως με την ηθική, την πολιτική και την αισθητική θεωρία του.
Στην αρχή ο Αριστοτέλης επηρέασε άμεσα τους μαθητές του, κυρίως τον Θεόφραστο και τον Αριστόξενο τον Ταραντίνο και έμμεσα τον κύκλο του Περιπάτου, που ίδρυσε ο Θεόφραστος στην Αθήνα το 318. Το γεγονός ότι ο Αριστοτέλης είχε ήδη θεμελιώσει θεματολογικά και μεθοδολογικά πολλούς κλάδους του επιστητού συνέτεινε στο να ενθαρρυνθούν και να πάρουν τις απαραίτητες κατευθύνσεις αρκετοί περιπατητικοί, για να καλλιεργήσουν, παράλληλα με τη φιλοσοφία και τις ειδικές επιστήμες, όπως ο Εύδημος, ο Μένων, ο Δικαίαρχος ο Μεσσήνιος, ο Στράτων ο Λαμψακηνός, ο Λύκων και ο Αρίστων ο Κείος. Οι δύο τελευταίοι αξίζει να αναφερθούν και για τις πρωτοβουλίες τους στην προσπάθεια για κάποια εκλαΐκευση της αριστοτελικής φιλοσοφίας. Η επίδραση του Αριστοτέλη αυτή την περίοδο φαίνεται και από μια σειρά σωζόμενα ψευδοαριστοτελικά έργα, που συγγραφείς τους είναι μερικοί από τους παραπάνω και άλλοι περιπατητικοί. Με το πέρασμα του χρόνου η επίδραση του Αριστοτέλη, ξεπερνώντας τα όρια του Περιπάτου, απλώθηκε και σε άλλες φιλοσοφικές σχολές. Για παράδειγμα αναφέρω το γεγονός ότι περίπου το 100 π.Χ. ο μεγάλος στωικός φιλόσοφος Ποσειδώνιος είχε δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αριστοτελική φιλοσοφία.
Το ενδιαφέρον για τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη αναγεννήθηκε ουσιαστικά με την πρώτη συνολική έκδοση των αριστοτελικών έργων από τον Ανδρόνικο το Ρόδιο στη Ρώμη (περ. 40-30 π.Χ.), με βάση τα αυτόγραφα από το προσωπικό αρχείο του Αριστοτέλη, που μετά το θάνατο του Θεόφραστου τα είχαν αποθηκεύσει οι συγγενείς του μεγάλου φιλοσόφου στην Τρωάδα. Ως την εποχή που έγινε αυτή η έκδοση, η αριστοτελική φιλοσοφία ήταν γνωστή από μερικά μόνο έργα, που είχαν κυκλοφορήσει σε περισσότερα χειρόγραφα, κυρίως από διαλόγους, όμοιους με τους πλατωνικούς, τους οποίους ο Αριστοτέλης, όπως και ο Πλάτων προόριζε για το ευρύτερο κοινό. Με αφετηρία τη συνολική έκδοση των αριστοτελικών έργων άρχισε η ευρύτερη και βαθύτερη επίδραση της σκέψης του Αριστοτέλη όχι μόνο στον κύκλο του Περιπάτου και των άλλων φιλοσοφικών σχολών αλλά και στη γενικότερη πνευματική ζωή του αρχαίου κόσμου. Επίσης, παράλληλα και ακριβώς με βάση την παραπάνω συνολική έκδοση, άρχισε η εντονότερη και διαρκέστερη φιλολογική και φιλοσοφική δραστηριότητα για την ερμηνεία και το σχολιασμό των αριστοτελικών έργων, καθώς και για συγκρίσεις και συσχετισμούς του αριστοτελικού συστήματος με τα άλλα.
Από τον 1ο π.Χ. ως τον 6ο μ.Χ. αιώνα γράφτηκαν τα πλουσιότερα και γενικότερα πολύτιμα για το σύγχρονο κόσμο «Υπομνήματα» στα αριστοτελικά συγγράμματα, από σοφούς σχολιαστές, όπως ο Ανδρόνικος ο Ρόδιος, ο Αλέξανδρος ο Αφροδισιεύς, ο Αμμώνιος ο Ερμείου, ο Ολυμπιόδωρος, ο Δαμάσκιος, ο Σιμπλίκιος, ο Στέφανος ο Αλεξανδρεύς και ο Ιωάννης ο Φιλόπονος. Εξάλλου με τον εκλεκτικό Αντίοχο, τον Ασκαλωνίτη εγκαινιάστηκαν και οι προσπάθειες για το συμβιβασμό του αριστοτελικού με το πλατωνικό σύστημα, οι οποίες με τον τονισμό της ομοιότητας των δύο συστημάτων στους τελευταίους αιώνες του αρχαίου κόσμου και ύστερα από την παρακμή του Περιπάτου, είχαν ως αποτέλεσμα η αριστοτελική σκέψη να περάσει μόνιμα μέσα στις νεοπλατωνικές σχολές.
Στο Μεσαίωνα η αριστοτελική σκέψη άσκησε επίδραση όχι μόνο στο χριστιανικό κόσμο αλλά και στον ιουδαϊκό και τον ισλαμικό. Στην αρχή η φιλοσοφία του Αριστοτέλη- κυρίως τα λογικά συγγράμματά του σε συνδυασμό με τα μεταφυσικά και τελεολογικά κριτήρια της σκέψης του- φάνηκε πρόσφορη στους χριστιανούς, τόσο στους απολογητές και τους Πατέρες, που αναζητούσαν επιχειρήματα για να ενισχύσουν την πίστη, όσο και στην επίσημη Εκκλησία, στην Ανατολή και τη Δύση, η οποία είχε ανάγκη να διατυπώσει και να διασφαλίσει τα δόγματά της. Σε όλη τη χριστιανική διανόηση, από την εποχή της γένεσής της ως τη σύγχρονη εποχή, η αριστοτελική σκέψη, με τις επιστημονικές υπηρεσίες που προσέφερε, μπόρεσε να επιβιώσει σε βαθμό υψηλότερο και από την πλατωνική σκέψη, παρόλο που οι χριστιανοί θεωρούσαν την τελευταία κατά κάποιο τρόπο συγγενική με το δικό τους μήνυμα αγάπης. Ήδη από τον 8ο αι. π.Χ. η αριστοτελική σκέψη άρχισε να απασχολεί την ισλαμική και την ιουδαϊκή πνευματική ζωή.
Άραβες και Εβραίοι φιλόσοφοι (Αβερρόης, Αβικέννας) μετέδωσαν στους λαούς της Ευρώπης το ενδιαφέρον για τη μελέτη του Αριστοτέλη, οποίος μέσα σε μερικούς αιώνες έγινε στη Δύση το μέτρο για όλα τα προβλήματα και ο «δάσκαλος των σοφών», όπως τον ύμνησε ο Δάντης. Στο 12ο και στο 13ο αιώνα, με την ακμή της σχολαστικής φιλοσοφίας, ο Αλβέρτος ο Μέγας και ο Θωμάς ο Ακινάτης πέτυχαν την ωριμότερη έκφραση σύνθεσης της εκκλησιαστικής διδασκαλίας με την αριστοτελική φιλοσοφία.
Στην Αναγέννηση το ενδιαφέρον για την αριστοτελική σκέψη, αφού ξεπέρασε την προσήλωση που χαρακτήριζε τους σχολαστικούς, στράφηκε στη μελέτη των ίδιων των πηγών, σε μια περισσότερο δημιουργική σχέση με αυτές. Βέβαια για αναγέννηση των αριστοτελικών σπουδών με την ειδική σημασία του όρου δεν μπορεί να γίνει λόγος. Ωστόσο από τη μια ο Μελάγχθων προώθησε τη μελέτη του Αριστοτέλη στα προτεσταντικά πανεπιστήμια και από την άλλη οι Ιησουΐτες στήριξαν τις θέσεις τους με αριστοτελική μέθοδο. Ακόμη και εκείνοι που πήραν εντελώς νέες κατευθύνσεις, ξεκίνησαν από τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη. Με κριτικότερη στάση μελέτησαν το έργο του και οι πρωτεργάτες της νεότερης φιλοσοφίας και φυσικής, ο Γαλιλαίος, ο Καρτέσιος Ντεκάρτ κ.ά., καθώς αργότερα και ο Καντ, στην αναμέτρησή του με τις οντολογίες του Λάιμπνιτς και του Βολφ, που περιέχουν αξιόλογες αριστοτελικές σκέψεις.
Στην Ευρώπη, με την έντονη φιλοσοφική κίνηση από την αρχή του 19ου αιώνα, η διδασκαλία του Αριστοτέλη συνδέθηκε με τα νεότερα ρεύματα. Έτσι, ωφελήθηκαν από τις αριστοτελικές θεωρίες και την αριστοτελική μέθοδο τόσο ο Έγελος Χέγκελ όσο και ο αντίπαλός του ο Τρέντελεμπουργκ. Επίσης ο Μπολτσάνο και ο Μπρεντάνο, που άνοιξαν το δρόμο για να περάσει η αριστοτελική σκέψη στη φαινομενολογία του Χούσσερλ και στον υπαρξισμό του Χάιντεγκερ, στη θεωρία του αντικειμένου του Μάινογκ και στην απορητική οντολογία του Χάρτμαν, στη σύγχρονη βιολογία και στην κίνηση του νεοβιταλισμού, ακόμη στην ψυχανάλυση του Φρόιντ και τέλος στο νεοθετικισμό και στη γνωσιολογία της σύγχρονης αναλυτικής.
Για την ιστορία των ίδιων των συγγραμμάτων του Αριστοτέλη μπορεί να αναφερθεί συνοπτικά ότι, με βάση την πρώτη συνολική έκδοσή τους από τον Ανδρόνικο, τα χειρόγραφα αντιγράφονταν και πλήθαιναν από γενιά σε γενιά ως την ανακάλυψη της τυπογραφίας. Η πρώτη έντυπη έκδοσή τους έγινε το 1489 στη Βενετία. Η έκδοση εκείνη περιείχε μόνο τη λατινική μετάφραση και τα υπομνήματα του Αβερρόη. Λίγο αργότερα, το 1495, πάλι στη Βενετία, τυπώθηκε για πρώτη φορά το ελληνικό κείμενο. Ακολούθησαν πολλές άλλες εκδόσεις ως τη μεγάλη συνολική έκδοση της Ακαδημίας του Βερολίνου (1831-1870). Η ίδια Ακαδημία εξέδωσε, σε ειδική σειρά από 26 τόμους και τα αρχαία «Υπομνήματα» στα αριστοτελικά έργα. Σήμερα τα αριστοτελικά κείμενα είναι προσιτά στα παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό, τόσο σε κριτικές και ερμηνευτικές εκδόσεις, όσο και μεταφρασμένα και σχολιασμένα.

Αποσπάσματα πρωτοτύπων κειμένων του Αριστοτέλη.
Α) Οι στόχοι της παιδείας.
«Ότι μέν ούν νομοθετητέον περί παιδείας και ταύτην κοινήν ποιητέον, φανερόν. Τις δ’ έσται η παιδεία και πώς χρή παιδεύεσθαι, δεί μη λανθάνειν. Νύν γάρ αμφισβητείται περί των έργων. Ου γάρ ταυτά πάντες υπολαμβάνουσι δείν μανθάνειν τους νέους ούτε προς αρετήν ούτε προς τον βίον τον άριστον, ουδέ φανερόν πότερον προς την διάνοιαν πρέπει μάλλον ή προς το της ψηχ΄βης ήθος. Έκ τε τής εμποδών παιδείας ταραχώδης η σκέψις και δήλον ουδέν πότερον ασκείν δεί τά χρήσιμα πρός τον βίον ή τά τείνοντα προς αρετήν ή τά περιττά (πάντα γάρ είληφε ταύτα κριτάς τινας). Περί τε των προς αρετήν ουθέν εστιν ομολογούμενον (καί γάρ τήν αρετήν ου την αυτήν ευθύς πάντες τιμώσιν, ώστ’ ευλόγως διαφέρονται και προς την άσκησιν αυτής). Ότι μέν ούν τά αναγκαία δεί διδάσκεσθαι των χρησίμων, ουκ άδηλον. Ότι δε ου πάντα, διηρημένων των τε ελευθερίων έργων και των ανελευθερίων φανερόν, και ότι των τοιούτων δεί μετέχειν όσα των χρησίμων ποιήσει τον μετέχοντα μη βάναυσον. Βάναυσον δ’ έργον είναι δεί τούτο νομίζειν και τέχνην ταύτην και μάθησιν, όσαι προς τάς χρήσεις και τάς πράξεις τάς της αρετής άχρηστον απεργάζονται το σώμα των ελευθέρων ή τήν διάνοιαν».

Β) Η αρετή βρίσκεται στη μεσότητα.
Προσδιορισμός της έννοιας «μεσότητα».
«Εν παντί δή συνεχεί καί διαιρετώ έστι λαβείν το μέν πλείον το δ’ έλαττον το δ’ ίσον, και ταύτα ή κατ’ αυτό το πράγμα ή πρός ημάς… Λέγω δέ του μέν πράγματος μέσον το ίσον απέχον αφ’ εκατέρου των άκρων, όπερ εστίν έν και το αυτό πάσιν, προς ημάς δε ό μήτε πλεονάζει μήτε ελλείπει. Τούτο δ’ ουχ έν, ουδέ ταυτόν πάσιν. Οίον ει τα δέκα πολλά τα δε δύο ολίγα, τα έξ μέσα λαμβάνουσι κατά το πράγμα. Ίσω γάρ υπερέχει τε και υπερέχεται. Τούτο δε μέσον εστί κατά την αριθμητικήν αναλογίαν. Το δε ημάς ουχ ούτω ληπτέον. Ου γάρ ει τω δέκα μναί φαγείν πολύ δύο δε ολίγον, ο αλείπτης έξ μνάς προστάξει. Έστι γάρ ίσως και τούτο πολύ τω ληψομένω ή ολίγον. Μίλωνι μέν γάρ ολίγον, τω δε αρχομένω των γυμνασίων πολύ. Ομοίως επί δρόμου και πάλης. Ούτω δη πάς επιστήμων την υπερβολήν μεν και την έλλειψιν φεύγει, το δε μέσον ζητεί και τούθ’ αιρείται, μέσον δε ου το του πράγματος αλλά το προς ημάς».
Της Αμαλίας Κ. Ηλιάδη
Πηγή: http://www.matia.gr/7/73/7301/7301_1_10.html

Ενδεικτική Βιβλιογραφία.
1) The Philosophy of Aristotle.
2) W. D. Ross, «Αριστοτέλης» ISBN 960-250-038-7.
3) Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα.
4) Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια.
5) Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό.
6) Ιστορία του Πολιτισμού.
7) Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία.
8) W. K. C. Guthrie, A History of Greek Philosophy (τόμ. 1-2, Καίμπριτζ 1962-1965).
9) D. J. Allan, The Philosophy of Aristotle (Home Univ. Libr., 1952.
10) J. H. Randall, Aristotle (Νέα Υόρκη, Columbia, 1960).
11) E. R. Bevan, Stoics and Sceptics (Οξφόρδη 1913. ανατύπωση, Καίμπριτζ, Heffer, 1959).
12) H. I. Marrou, History of Education in Antiquity (αγγλ. μτφρ., Λονδίνο, Sheed and Ward, 1956 [ελλην. μτφρ. Θ. Φωτεινοπούλου, Αθήνα 1961]).
13) Day J. & Chambers M., Aristotle’s History of Athenian Democracy. Berkeley & Los Angeles, 1962.
14) Kagan D., The Great Dialogue: A History of Greek Political Thought from Homer to Polybius. Νέα Υόρκη, 1965.
15) Kagan D., Sources in Greek Political Thought. Νέα Υόρκη, 1965.
16) Myres J. L., The Political Ideas of the Greeks. Λονδίνο, 1927.
17) Allan D., The Philosophy of Aristotle. Λονδίνο, 1952.
18) Brumbaugh R. S., The Philosophers of Greece. Νέα Υόρκη, 1964.
19) Cherniss H. F., Aristotle’s Criticism of the Pre-Socratics. Βαλτιμόρη, 1935.
20) Cherniss H. F., Aristotle’s Criticism of Plato and the Academy. Βαλτιμόρη, 1944.
21) Jaeger W., Aristotle: Fundamentals of the History of his Development. Οξφόρδη, 1934.
22) Randall J. H., Jr., Aristotle. Νέα Υόρκη, 1962.
23) Solmsen F., Aristotle’s Natural World. Ιθάκη, 1963.
24) Untersteiner M., The Sophists. Νέα Υόρκη, 1954.
25) Wilamowitz-Moellendorff U. von, Aristoteles und Athen. Βερολίνο, 1893.
26) Wilamowitz-Moellendorff U. von, Der Glaube der Hellenen, Βερολίνο, 1931-32.
27) Jones J., On Aristotle and Greek Tragedy. Λονδίνο, 1962.
28) Farrington B., Science and Politics in the Ancient World. Λονδίνο, 1939.

8 years 7 months ago

Το ερώτημα αυτό είναι λογικό και δεν «απαιτεί» καμία φανταστική ιστορία για να τεθεί. Ρωτάμε πολύ απλά, εάν οι προϋποθέσεις για να εμφανιστεί η ζωή βρίσκονται μόνο εδώ στη Γη ή σε περισσότερες περιοχές του Σύμπαντος. Ενός απέραντου Σύμπαντος, το οποίο περιλαμβάνει απίστευτο αριθμό άστρων και γαλαξιών σαν το δικό μας, όπως δείχνουν τα σύγχρονα επιστημονικά όργανα.

Η καλύτερη απάντηση θα ήταν βέβαια, να ανιχνευθεί η ύπαρξη εξωγήινης ζωής με τα επιστημονικά μέσα τα οποία διαθέτουμε. Είναι γνωστό, ότι απλούστερες μορφές ζωής, σε μικροσκοπικό επίπεδο, έχουν αναγνωριστεί σε εξωγήινης προέλευσης πετρώματα. Εμείς δεν ερωτούμε για τέτοιες μορφές ζωής, αλλά για πιο εξελιγμένες και με ακόμα πιο μεγάλο ενδιαφέρον για την ύπαρξη εξωγήινου πολιτισμού. Τα τεχνολογικά μέσα τα οποία διαθέτουμε σήμερα είναι εκπληκτικά, όμως δυστυχώς δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά σε αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα αναζήτηση.
Όταν μιλάμε για αποστάσεις όπου χρειάζονται πολλά έτη για να φτάσει η ταχύτερη μεταβίβαση μιας ποσότητας, όπως αυτή του φωτός, καταλαβαίνουμε ότι η δυσκολία δεν οφείλεται απλώς στην αδυναμία του ανθρώπου και στις περιορισμένες γνώσεις του, αλλά είναι ένα εξαναγκαστικό όριο της φύσης, το οποίο δεν μπορεί να υπερβεί κανένας και πουθενά με την κίνηση όπως τη γνωρίζουμε μέσα στο κενό διάστημα. Ακόμα και στην περίπτωση που ανιχνεύσουμε στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα σήματα, τα οποία έχουν διαμορφωθεί τεχνικά από ευφυή πλάσματα, θα αντλούμε πληροφορίες για κάτι που έγινε στο παρελθόν, ενώ και στην περίπτωση που γίνει δυνατή η τηλεπικοινωνία με τα πολιτισμένα εξωγήινα πλάσματα, πιθανόν δεν θα μπορούμε να επικοινωνούμε ανά σύντομα χρονικά διαστήματα. Κάποιος ερευνητής έχει πει, ότι αν ήταν δυνατή η επικοινωνία ή η συνάντηση με εξωγήινα πλάσματα αυτή θα έπρεπε να έχει γίνει, αφού λογικά κάποιοι εξωγήινοι πολιτισμοί πρέπει να έχουν εξελιχθεί περισσότερο από το δικό μας. Το ότι ακόμα δεν μας έχουν επισκεφτεί εξωγήινα πλάσματα και δεν έχουν επικοινωνήσει μαζί μας αυτό είναι πράγματι ένα άσχημο σημάδι. Από την άλλη, πολλοί ισχυρίζονται ότι μας έχουν επισκεφτεί εξωγήινα πλάσματα, ότι βρίσκονται ανάμεσά μας και έχουν ακουστεί πολλές φανταστικές ιστορίες για τη συνάντησή τους με τους ανθρώπους εδώ στη Γη. Μερικοί ερευνητές (όπως ο δημοφιλής Έρικ φον Νταίνικεν) έχουν ισχυριστεί ότι οι εξωγήινοι ήταν οι αρχαίοι θεοί, ότι επισκέφτηκαν τον πλανήτη μας στην αρχαιότητα, άφησαν τα σημάδια τους και βοήθησαν τους ανθρώπους με την τεχνολογία τους. Τη διαπίστωσή τους προσπαθούν να αποδείξουν με συγκεκριμένα αρχαιολογικά ευρήματα και έτσι ερμηνεύουν μερικές από τις ικανότητες, που χρειάστηκαν οι αρχαίοι άνθρωποι για να κάνουν ορισμένες κατασκευές, τις οποίες θεωρούμε δύσκολες για τα τεχνικά μέσα και το επίπεδο γνώσεων εκείνης της εποχής.

Το ζήτημα για πιο εξελιγμένες μορφές ζωής σε άλλους πλανήτες, είναι ένα από τα ζητήματα για τα οποία μπορούμε να πλησιάσουμε στην απάντηση πιο εύκολα με τη λογική σκέψη (πάντα με τις πληροφορίες που μας δίνουν τα εξωτερικά πράγματα) παρά από την απ' ευθείας παρατήρηση των αποτελεσμάτων της δράσης αυτών των εξωγήινων μορφών ζωής. Πράγματα που θα υπάρξουν μακριά στο μέλλον, δεν μπορούμε να τα βρούμε από τις συνέπειες της ύπαρξής τους, αφού εκείνα ακόμα δεν έχουν υπάρξει. Η απουσία των συνεπειών δεν είναι πάντα απαγορευτική για να μπορέσουμε να κάνουμε λογικές προβλέψεις και για να βγάλουμε συμπεράσματα από τις πληροφορίες μας για τα πράγματα που βρίσκονται κοντά μας και συγχρόνως με εμάς. Μπορεί να είναι αδύνατο να γνωρίσουμε το πότε και που ακριβώς θα υπάρξει ή θα γίνει κάτι, όμως μπορεί να είναι πολύ εύκολο να συμπεράνουμε γενικά ότι αυτό το κάτι θα υπάρξει και θα γίνει κάποτε και κάπου (π.χ. ένας σεισμός). Τέτοια είναι και η δυσκολία του ζητήματος για πιο εξελιγμένες μορφές ζωής σε άλλους πλανήτες, αφού η απουσία συνεπειών της ύπαρξής τους δεν οφείλεται στη μοναδικότητα, ή στη σπανιότητα του φαινομένου ή στην πολύπλοκη διαδικασία με την οποία δημιουργείται η ζωή, αλλά αποκλειστικά και μόνο στο χρονικό διάστημα που χρειάζεται μέχρι να φτάσουν οι συνέπειες στα όρια της παρατήρησής μας.

Η συνάντηση και η επικοινωνία με πολιτισμένα όντα άλλων πλανητών αναμφίβολα θα είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό και ιστορικό γεγονός και με τις πιο μεγάλες προσδοκίες. Η εξακριβωμένη ανίχνευση για την ύπαρξή τους, αυτή και μόνο θα είναι μια μοναδική στιγμή που θα σημαδέψει το ξεκίνημα μιας νέας εποχής. Είναι φυσικό και λογικό να αναρωτιόμαστε για την ύπαρξη εξωγήινων πολιτισμών και πολύ απαισιόδοξο να πανηγυρίζουμε για την ανίχνευση των πιο απλών μορφών ζωής. Οι άνθρωποι έχουν πάντα προσδοκίες από κάτι καινούριο για να τονώσουν το νόημα της ζωής τους, πόσο μάλλον όταν αντιληφθούν μια νέα πραγματικότητα, που με την πιο συνηθισμένη λογική θα προκύπτει ένα πλήθος από ενδεχόμενα γεγονότα που θα επηρεάσουν άμεσα τη ζωή τους και ολόκληρη την ανθρωπότητα. Όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι το πιο σημαντικό και εκπληκτικό πράγμα μέσα στο Σύμπαν δεν είναι έξω στον υλικό κόσμο, αλλά είναι η πνευματική μας ύπαρξη, η ψυχή μαζί με τη σκέψη, χωρίς τα οποία ο εξωτερικός κόσμος δεν έχει τίποτα χρήσιμο και κανένα προορισμό. Αυτά που βρίσκονται πάντοτε και παντού μαζί μας, αυτά με τα οποία ρυθμίζουμε τη ζωή και τη δραστηριότητά μας, αυτά με τα οποία αποδίδουμε χρησιμότητα και αξία στα εξωτερικά πράγματα στο σχετικό σύντομο χρονικό διάστημα της ζωής μας, αυτά είναι η ψυχή μαζί με τη γνώση και τη σκέψη μας. Σε αυτά πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο και από αυτά να έχουμε τις πιο μεγάλες προσδοκίες και όχι από την τύχη. (Βλέπε ουσία και σχέσεις).

Η Θεωρία του Τελειωμένου Χρόνου, με το πλεονέκτημά της να δίνει λογικές εξηγήσεις στη βάση μίας ενιστικής και παραγωγικής άποψης, επιτρέπει μία γενική προσέγγιση στο συγκεκριμένο ζήτημα. Σύμφωνα με αυτή την κοσμολογική θεωρία, μέσα στο Σύμπαν όλα εξελίσσονται με προκαθορισμένα όρια, με κοινή βάση τη σταθερότητα του Σύμπαντος σε ένα μέγιστο χρονικό διάστημα. Η περιοδικότητα, η επανάληψη, η ομοιότητα, η αναλογία, η συνέχεια, η ύπαρξη κοινών ορίων, η ισοτροπία του χώρου και οι παγκόσμιες ιδιότητές του είναι οι αναπόφευκτες συνέπειες και μαζί οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη ολόκληρου του Σύμπαντος. Όλες οι επιμέρους εξελίξεις δια μέσου της ύλης γίνονται με τέτοιους τρόπους που δεν αποσταθεροποιούν την ποιότητα του Σύμπαντος και τη νομοτέλειά του.

1) Εξ’ αρχής, όλα τα επιμέρους πράγματα δημιουργούνται από τους ελάχιστους φορείς αλληλεπίδρασης που ονομάζουμε «ύλη» και αυτοί οι φορείς «αντιπροσωπεύουν» τις αρχικές (ελάχιστες) στιγμές ύπαρξης του Σύμπαντος και στη ροή της ενέργειας. Όλα τα πράγματα, χωρίς καμμία εξαίρεση, αντλούν -στην κυριολεξία- την ύπαρξή τους από τους ίδιους υλικούς φορείς. Οι τελευταίοι για να υπάρχουν και για να διατηρούν τη σχετική σταθερότητά τους προϋποθέτουν ένα Σύμπαν, το οποίο είναι πάντοτε το ίδιο και «τελειωμένο» μέσα στα μέγιστα όρια ενός και του ίδιου χρόνου. Με το "ολοκληρωμένο" Σύμπαν συνδέονται όχι μόνο από την έμμεση, εξωτερική και απομακρυσμένη σύνδεσή τους αλλά και άμεσα με την παρουσία του "κενού" χώρου, στον οποίο βρίσκονται σαν περιοδικές και συγχρονισμένες μεταβολές της ενέργειάς του.

2) Στη Θεωρία του Τελειωμένου Χρόνου, ένα από τα αναπόφευκτα φαινόμενα περιοδικότητας είναι η αρχή και το τέλος. Η αρχή και το τέλος με τη μεγαλύτερη ταχύτητα κάνουν δυνατή την ύπαρξη της ύλης. Η ύλη προϋποθέτει κάποια ροή ενέργειας με πολύ γρήγορο ρυθμό και η μεταβίβαση της ενέργειας δεν μπορεί να γίνεται σε απεριόριστη ποσότητα ούτε γρηγορότερα από ένα όριο. (Έχει δοθεί εξήγηση και σε αυτό). Αυτή η κυματοειδής, με «φρένο» και με όρια μεταβίβαση της ενέργειας δημιουργεί σε γενικές γραμμές τις ξεχωριστές μικροσκοπικές ποσότητες των υλικών φορέων. (Βλέπε ακόμα, ΥΛΗ & ΚΙΝΗΣΗ ).

Εξ’ άλλου όπως το διαπιστώνουμε από την εμπειρία, στην πορεία του ευθύγραμμου χρόνου όλα τα επιμέρους πράγματα έχουν μία αρχή και ένα τέλος ύπαρξης. Είναι η αναπόφευκτη συνέπεια και η προϋπόθεση της σταθερότητας της Συμπαντικής Ποιότητας, η οποία Είναι με όλους τους δυνατούς τρόπους μέσα στα όρια ενός μέγιστου και κοινού Χρόνου.

3) Ανάμεσα στα επιμέρους πράγματα, συμπεριλαμβάνονται και εκείνα τα οποία είναι έμβια. Η παρουσία των εσωτερικών και διανοητικών φαινομένων δεν οφείλεται στην ύπαρξη άλλου είδους υλικών ή τελείως διαφορετικών πραγμάτων, που ξεφεύγουν από τους όρους του ενιαίου και σταθεροποιημένου Σύμπαντος. (Ας μην παρεμβάλλουμε με επιπλέον αναλύσεις και εξηγήσεις το παρών συναισθηματικά φορτισμένο ζήτημα. Βλέπε και Απόρριψη ). Την αρχή και το τέλος στα έμβια πράγματα την ονομάζουμε γέννηση και θάνατο.

4) Η Συμπαντική Ποιότητα δε θα μπορούσε να είναι σταθεροποιημένη και η αρχή διατηρήσεως της ενέργειας θα παραβιαζόταν, αν κάποια από τα λεγόμενα μέρη της είχαν μία ατελείωτα εξελισσόμενη ποιότητα ή απεριόριστες δυνατότητες. Όμως η παύση της ύπαρξης δεν μπορεί να είναι παντοτινή, για τον ίδιο λόγο που πρέπει να γίνεται.

Έπειτα, το Σύμπαν είναι τελειωμένο (άμεσα) στην ίδια στιγμή, που τα επιμέρους πράγματα γίνονται σαν εξωτερικά και αλληλενεργούν με τα υπόλοιπα σε εξωτερικές στιγμές τους. Όλα τα δυνατά σε κάθε περιοχή του –συμπεριλαμβανομένων και των έμβιων υπάρξεων- επηρεάζουν και επηρεάζονται (σε μικροσκοπικό επίπεδο και με πολύ έμμεσο τρόπο) από την πραγματικότητα που βρίσκεται σε άλλους χώρους και χρόνους.

5) Η παρουσία των εσωτερικών και διανοητικών φαινομένων και ευρύτερα το φαινόμενο της ζωής μέσα από τη μικροσκοπική δομή της ύλης είναι η παρουσία ιδιοτήτων μέσα στο χρόνο και στο χώρο, που προϋπάρχουν σαν γενική Έννοια στην ταυτόχρονη και άμεση ύπαρξη του συνολικού Σύμπαντος.

Το πλήθος των ψυχικών φαινομένων και ιδιοτήτων ξεκινούν από την ικανότητα που αποκτάει η οργανωμένη ύλη να “αφαιρεί” όλη την πραγματικότητα και να “λαμβάνει” μόνο τις επιδράσεις εκείνες που επηρεάζουν την ύπαρξή της. Η αφαίρεση πλήθους εξωτερικών επιδράσεων είναι ένα φαινόμενο που θα βρούμε κοινό για όλες τις μορφές ζωής και αναπόσπαστα συνδεμένο με την “εσωτερικότητα” (ή την αμεσότητα). Η δυνατότητα αυτή προϋποθέτει να υπάρχει κάτι το σταθερό μέσα στο βάθος της οργανωμένης ύλης. Η παρουσία της ψυχής ή της εσωτερικότητας είναι λειτουργία της νόησης, που ξεκινάει με την οργάνωση της ύλης μέσα σε κάποιο περιβάλλον και φυσικά απευθύνεται στο περιβάλλον που “αναγνωρίζει”. Είναι λειτουργία της νόησης και όχι μίας άλλης ψυχικής ιδιότητας, διότι η "ψυχή" υπάρχει και ενεργεί με τον ίδιο τρόπο που η ανθρώπινη νοημοσύνη δημιουργεί τη γλώσσα και μεταδίδει κάθε πληροφορία με τις έννοιες. Το έμβιο ον, η εμφάνιση ψυχής στην οργανωμένη ύλη δημιουργούν μία νέα πραγματικότητα που δεν “υπολογίζει” ολόκληρο το Σύμπαν, και που λαμβάνει σαν πραγματικότητα μόνο όσα το “αγγίζουν”! Η νοημοσύνη δεν είναι ένα από τα τυχαία χαρακτηριστικά της ζωής, ούτε ένα όπως τα πολλά χαρακτηριστικά της. Είναι αυτό που απροσδιόριστα και συνολικά καθορίστηκε με τη λέξη "ψυχή". Η ψυχή συνδέει το υλικό πράγμα με το περιβάλλον αφαιρώντας το μεγαλύτερο μέρος της πραγματικότητας και διατηρεί πληροφορίες, παρόμοια όπως οι σκέψεις, οι οποίες σχηματίζονται με “αφαίρεση” και επιλογή των “κοινών στοιχείων” και προσφέρουν έτσι στην ανθρώπινη ψυχή ευρύτερη προοπτική, με την "αποδέσμευση της διάνοιας από τα αισθητά και από τα περιορισμένα στο χρόνο και στο χώρο δεδομένα.

Με δεδομένες τις παραπάνω κεντρικές θέσεις της Θεωρίας Τελειωμένου Χρόνου, μπορούμε να αποτολμήσουμε μερικές προβλέψεις για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής. Σε πρώτη έκφραση μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα, ότι:

1) Υπάρχουν αναρίθμητες περιοχές του Σύμπαντος με εξελιγμένες μορφές ζωής. Αυτή η πρόβλεψη δεν γίνεται μόνο με την επιστημονική πληροφορία για τις τρομερές διαστάσεις του Σύμπαντος και τους αμέτρητους γαλαξίες με τα δισεκατομμύρια άστρων που περιλαμβάνουν. Βγαίνει σαν λογικό συμπέρασμα όταν θεωρήσουμε το φαινόμενο της ζωής σαν έμμεση παρουσία (με τους υλικούς φορείς) της άμεσης και διανοητικής ύπαρξης του ολοκληρωμένου Σύμπαντος. Η έμμεση παρουσία (υλοποίηση) της σκέψης/νόησης του ολοκληρωμένου και σταθεροποιημένου Σύμπαντος αναγκαστικά πρέπει να "παρακολουθεί" και συνδέεται (τουλάχιστον έμμεσα) με τις εξελίξεις της ζωής που γίνονται σε πολλές περιοχές του Σύμπαντος και στους διαφορετικούς χρόνους. Αυτός ο συγχρονισμός για την εμφάνιση όλων των δυνατών μορφών ζωής και με όλους τους δυνατούς τρόπους επιβάλλεται από την ίδια γενική αρχή που επιβάλλει τη διατήρηση των ίδιων ορίων στις φυσικές μεταβολές και τη μεσολάβηση των ίδιων δομικών στοιχείων για την ύπαρξη των ξεχωριστών πραγμάτων.

2) Αυτές δεν θα είναι τελείως διαφορετικές από τη ζωή εδώ στη Γη και φυσικά θα "αντανακλούν" το περιβάλλον τους. Οι ενδεχόμενες εντυπωσιακές διαφορές στην εμφάνιση και στην κατασκευή δεν θα είναι πιο παράξενες από τις διαφορές που έχουμε παρατηρήσει ήδη στις μορφές ζωής του πλανήτη μας.

3) Θα είναι θνητές και θα υπάρχουν πολλοί τρόποι για να χάσουν πρόωρα την ύπαρξή τους (αφού γενικότερα η αρχή και το τέλος αποτελούν όρια για κάθε περιορισμένη ύπαρξη).

4) Θα έχουν αισθητικότητα, διότι αυτή είναι η πρώτη ιδιότητα κάθε εξελιγμένης ζωής μέσα στο περιβάλλον της. Το έμβιο πράγμα φέρει ένα εσωτερικό φορτίο, βιώνει κάποια αίσθηση και δέχεται υλικές επιδράσεις από το περιβάλλον του. Ορισμένες από αυτές τις επιδράσεις προκαλούν κάποια μεταβολή στη σταθερότητά του και τότε λέμε ότι αυτό αισθάνεται. Στη μεταβολή αυτή αντιδρά αναλόγως πως εκλαμβάνεται, σαν ωφέλιμη ή σαν αποσταθεροποιητική. Η επανάληψη της μεταβολής αυτής, την κάνει αναγνωρίσιμη.

5) Οι εξελιγμένες μορφές ζωής των άλλων περιοχών και πλανητών δεν θα περιορίζονται σε επίπεδο αισθήσεων και στιγμιαίας νοημοσύνης. Εάν αναγνωρίσουμε, ότι η διαφορά του ανθρώπου από τα άλλα ζώα προέρχεται από τη δυνατότητα να συγκρατεί στη μνήμη και με τη γλώσσα του τα δεδομένα των αισθήσεων και να τα συγκρίνει, τότε δεν θα μας φανεί μεγάλο το άλμα στην πορεία της εξέλιξης της ζωής. (Βλέπε και Η Διαφορά του Ανθρώπου).

6) Στην πορεία εξέλιξης του πολιτισμού σε άλλες περιοχές του Σύμπαντος, θα υπάρχουν πολλές ομοιότητες. Θα υπάρχουν παρόμοια προβλήματα, παρόμοιες ανακαλύψεις και θα κατέχουν πολλές ίδιες γνώσεις με τις δικές μας. Η πορεία της εξέλιξής τους θα περιλαμβάνει μορφές κοινωνίας, επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον, ανακαλύψεις και τεχνολογίες που πρέπει να προηγούνται για να μπορέσουν να ακολουθήσουν οι εξελίξεις, η αξιοποίηση της εμπειρίας και της συσσωρευμένης γνώσης.

7) Στις εξελιγμένες μορφές ζωής των άλλων πλανητών θα υπάρχουν και πλάσματα όπως οι άνθρωποι, με τα βασικά χαρακτηριστικά της ανατομίας και της βιολογίας του, όπως τα δύο πόδια, το κεφάλι και τα χέρια, ο σκελετός, η όρθια στάση, κυτταρική δομή, ανάγκες αυτοσυντήρησης, ικανότητα σκέψης και συναισθηματικές καταστάσεις.

8) Αναπόφευκτα θα υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην εμφάνισή τους, στη γλώσσα και σε βιολογικά χαρακτηριστικά που θα οφείλονται στο διαφορετικό περιβάλλον τους και στη χρονική περίοδο της γέννησής τους. Οπωσδήποτε, τουλάχιστον στο αρχικό χρονικό διάστημα της παρουσίας τους και της ιστορίας τους, θα υπάρχουν και ομαδικές διαφοροποιήσεις, ξεχωριστές κοινωνίες, πολιτισμικές διαφορές και παρόμοια προβλήματα συμβίωσης και συνεργασίας.

9) Εάν στην πορεία του ανεξάντλητου χρόνου πραγματοποιούνται όλες οι δυνατές εξελίξεις όλων των πραγμάτων, τότε, κατά πάσα πιθανότητα στο βάθος του χώρου υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμός πλανητών όπως ο δικός μας, άνθρωποι όπως εμείς και τελικά εμείς οι ίδιοι σε άλλες συνθήκες και περιστάσεις.

8 years 7 months ago

Μόνος ένας πλανήτης μπορεί αποδεδειγμένα να υποστηρίξει τη ζωή, και δεν είναι άλλος από τη Γη. Ωστόσο, με τους τουλάχιστον 11 δισεκατομμύρια κόσμους στο μέγεθος της Γης που υπάρχουν στο γαλαξία μας και τα καινούργια στοιχεία παράξενων ειδών ζωής που ευδοκιμούν σε ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες, οι πιθανότητες να μην είμαστε μόνοι μας στο σύμπαν όλο και αυξάνονται.

Στις 9 Φεβρουαρίου 2013, το διαστημικό rover της NASA, το Curiosity, βρήκε κάτι στον πλανήτη Άρη που ήταν το ορόσημο της εξερεύνησης για εξωγήινη ζωή. Πλήρως εξοπλισμένο, το rover, που είχε το μέγεθος ενός SUV, σύρθηκε στο έδαφος του κρατήρα Γκέιλ, του οποίου το ύψος έφτανε τα 15.000 πόδια (4.570 μέτρα). Το rover είχε φτάσει στο έδαφος πιο πριν με τη βοήθεια ενός σύνθετου αεριωθούμενου γερανού.

Έπειτα, περίπου 355 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, αλλά μόλις λίγα μέτρα από το χώρο που προσγειώθηκε, το Curiosity εξερεύνησε μια ρηχή λακκούβα με το όνομα Yellowknife Bay. Το μηχάνημα κύλησε σε ένα ξηρό βραχώδες υπόστρωμα που έχει γίνει σαθρό υπό την διαρκή έκθεσή του στην αρειανή ατμόσφαιρα. Εκεί, το rover τρύπησε το βραχώδες υπόστρωμα και μέσα σε λίγα λεπτά βγήκε από τη στενή διάνοιξη μια γκρι σκόνη, την οποία το Curiosity συνέλεξε ως δείγμα.

Το δείγμα αυτό περιείχε σμεκτίτη άργιλο, ο οποίος στη Γη συναντάται σε πεδιάδες με μαλακό έδαφος και περιοχές που πλήττονται από μουσώνες. Σήμερα, ο Άρης είναι κατά κύριο λόγο άνυδρος, χτυπημένος από παγκόσμιες θύελλες σκόνης, ενώ η θερμοκρασία του μπορεί να φτάσει ακόμα και 76 βαθμούς Κελσίου την ημέρα. Τρία δισεκατομμύρια χρόνια πριν, από ό,τι φαίνεται, ένα ποτάμι γλυκού νερού σχηματιζόταν στις παρυφές του κρατήρα Γκέιλ και κατέληγε σε μια λίμνη στο Yellowknife Bay. Ο ουρανός ήταν τότε πιο μπλε, πιθανόν, και πιο συννεφιασμένος και το έδαφος δεν είχε ακόμη μετατραπεί από γκρι σε κόκκινο. Το Όρος Σαρπ που φτάνει στα 5.480 μέτρα ύψος πάνω από τον πάτο του κρατήρα ίσως να ήταν σκεπασμένο με πάγο και χιόνι.

Το Curiosity βρήκε μέσα στον αρχαίο άργιλο πολλά στοιχεία βασικά για τη ζωή, όπως διοξείδιο, υδρογόνο, οξυγόνο, άζωτο και φώσφορο. Δεν γνωρίζουμε αν τα βακτήρια ή τα φυτά και τα ζώα που μπορεί να μοιάζουν με αυτά που έχουμε στη Γη, υπήρχαν κάποτε στην περιοχή Yellowknife Bay, αλλά θα μπορούσαν.

Το Curiosity είναι ο πιο πρόσφατος rover - εξερευνητής στη μακρόχρονη εξερεύνηση του Άρη από τους ανθρώπους, μια προσπάθεια που μέχρι στιγμής περιλαμβάνει το rover Opportunity, το οποίο έκλεισε δέκα χρόνια εξερεύνησης, καθώς κι άλλα τρία διαστημόπλοια σε τροχιά στο διάστημα. Ωστόσο, το Yellowknife Bay ήταν το πρώτο σημείο που παρατηρήθηκε ποτέ στον πλανήτη Άρη και γενικά στο σύμπαν, το οποίο δείχνει ότι θα μπορούσε να υποστηρίξει την ύπαρξη ζωής και έξω από τη Γη.

Γενιές και γενιές επιστημόνων και οπαδών της επιστήμης πίστευαν πάντα ότι θα βρίσκονταν δείγματα ζωής στο σύμπαν, αν όχι κι ολόκληροι πολιτισμοί, τουλάχιστον στρώματα βακτηρίων ή θηρία με πλοκάμια στους ωκεανούς, κάτι τέλος πάντων που θα έδειχνε ότι υπάρχει ζωή και πέρα από τη Γη. Για δεκαετίες ολόκληρες, τα στοιχεία ήταν λίγα και φτωχά, αλλά πλέον, το 2013, οι ενδείξεις συνηγορούν με εκείνους που πίστεψαν σε αυτό το σενάριο. Τα στοιχεία είναι αδιάσειστα από τις εξερευνήσεις, τα διαστημικά τηλεσκόπια και τα rover.

Παλιότερα, οι πλανήτες θεωρούνταν σπάνιοι, αλλά το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler απέδειξε ότι οι εξωγήινοι κόσμοι όχι απλά υπάρχουν, αλλά είναι δισεκατομμύρια. Οι επιστήμονες είχαν φανταστεί ότι το σύμπαν είναι στεγνό από νερό, αλλά νέες έρευνες έδειξαν ότι είναι γεμάτο με πλανήτες που έχουν νερό και η έκπληξη ήταν ότι η ύπαρξη ζωής δεν είναι κάτι τόσο εύθραυστο όσο νόμιζαν, αλλά ίσα-ίσα κάτι πολύ ανθεκτικό, που αντέχει και στα πιο σκληρά περιβάλλοντα.

Τα συναρπαστικά νέα, εν τω μεταξύ, δεν σταματούν. Τον Απρίλιο, οι αστρονόμοι εντόπισαν τρεις πλανήτες που έδειχναν ότι θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την ύπαρξη ζωής και οι οποίοι περιστρέφονται στις βιώσιμες ζώνες των αστέρων τους, δηλαδή στις ακριβείς αποστάσεις όπου το νερό ούτε παγώνει ούτε βράζει, αλλά συγκεντρώνεται σε ωκεανούς φιλικούς προς την ύπαρξη ζωής. Ένας από τους κόσμους, με το όνομα Kepler-62e, φαίνεται να έχει σημάδια μιας υγρής ατμόσφαιρας, γεμάτης από σύννεφα, ενώ αναμένονται νέα στοιχεία με την πάροδο του χρόνου.

Η Louisa Preston, Αστροβιολόγος του Ανοικτού Πανεπιστημίου της Βρετανίας ερευνά τα ενδεικτικά σημάδια της βιολογίας που θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να εντοπίσουμε ζωή στο διάστημα. «Μπορούμε να προβλέψουμε πλέον ότι υπάρχουν 17 δισεκατομμύρια πλανήτες μόνο στο γαλαξία μας που μοιάζουν με τη Γη», αναφέρει η Preston. «Και μιας και ο γαλαξίας μας είναι ένας από τους εκατοντάδες των δισεκατομμυρίων που υπάρχουν στο σύμπαν, οι πιθανότητες να βρούμε δείγματα ζωής είναι πολύ μεγάλες».

Ακολουθούν τρεις λόγοι, για τους οποίους είναι πολύ πιθανό να βρούμε ζωή σε άλλους πλανήτες ανακαλύπτοντας ότι δεν είμαστε μόνοι μας στο σύμπαν...

1. Το νερό δεν είναι σπάνιο, αλλά σύνηθες

Μέχρι πρόσφατα, το νερό θεωρούνταν σπάνιο στο διάστημα, αλλά όχι πια. Σύμφωνα με τον James Green, διευθυντή του τμήματος Planetary Science της NASA στην Ουάσιγκτον, «αυτό που βρίσκουμε εκεί έξω είναι πως το νερό υπάρχει παντού».

Οι επιστήμονες πίστευαν ότι η επιφάνεια του Άρη ήταν απόλυτα ξηρή μέχρι το 2011, όταν παρατήρησαν σκούρες γραμμές που μεγάλωναν τους θερμούς μήνες, υποχωρούσαν το χειμώνα και επανεμφανίζονταν την άνοιξη, υποδηλώνοντας πιθανόν έναν εποχιακό κύκλο πάγου-τήξης.

Το Νοέμβριο του 2012, μια ομάδα ερευνητών της NASA αποκάλυψε ότι ο Ερμής διαθέτει περισσότερους από 100 δισεκατομμύρια κυβικούς τόνους παγωμένου νερού στους μόνιμα σκοτεινούς κρατήρες του, ενώ ακόμα και το φεγγάρι, που θεωρούνταν παλιά το πιο ξηρό μέρος στο ηλιακό σύστημα, έχει έναν ενεργό κύκλο νερού, κάτι που οι επιστήμονες ανακάλυψαν το 2010.

2. Η ζωή είναι πιο ευέλικτη από ό,τι πιστεύεται

Ο Ήλιος δεν σταματά ποτέ να λάμπει το καλοκαίρι στην Ανταρκτική, γι’ αυτό η μέρα και η νύχτα δεν φαίνεται να έχουν μεγάλη διαφορά. Ο Brent Christner, ειδικός επιστήμονας της κρυοβιολογίας, ταξίδεψε μέχρι την Ανταρκτική για να βρει μικρόβια που ζουν στο αιώνιο σκοτάδι.

Ο ίδιος και οι συνεργάτες του πέρασαν μήνες στο σταθμό McMurdo, προετοιμάζοντας ένα σύστημα τρυπανιού για να φτάσουν προς τη λίμνη Whillans, που είναι μια λίμνη θαμμένη κάτω από περίπου 800 μέτρα βάθος πάγου. Τελικά, το τρυπάνι, χρησιμοποιώντας ζεστό νερό, έφτασε στη λίμνη μέσα σε 30 ώρες. Ένα δείγμα αυτής που συλλέχθηκε πήγε στο εργαστήριο που είχε στηθεί στην επιφάνεια και ο Christner είδε με μεγάλη του χαρά ότι υπήρχαν ίχνη βακτηρίων που ευδοκίμησαν και άντεξαν στη λίμνη, αποκομμένα από την επιφάνεια της Ανταρκτικής για χιλιάδες χρόνια.

Οι ερευνητές δεν είναι σε θέση να εξηγήσουν πώς κατάφεραν αυτά τα μικρόβια να αντέξουν στο χρόνο και να επιβιώσουν στο σκοτεινό και παγωμένο νερό, αλλά η ανακάλυψή τους είναι πολύ σημαντική, γιατί δείχνει ότι οι οργανισμοί μπορούν να αντέξουν στα πιο βαθιά σημεία ενός ωκεανού, στην πιο ξηρή έρημο και στο αλμυρότερο νερό που υπάρχει στον κόσμο.

3. Οι πλανήτες είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση

Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες ανακαλύπτουν όλο και περισσότερους πλανήτες και όπως αναφέρει ο Michio Kaku, θεωρητικός φυσικός στο City College της Νέας Υόρκης «για πολύ καιρό πιστεύαμε ότι υπάρχουν ορισμένοι συγκεκριμένοι πλανήτες κι αυτό ήταν όλο. Οτιδήποτε πέραν αυτού ήταν απλώς εικασία, γι’ αυτό ήταν σοκ όταν βρήκαμε ίχνη άλλων πλανητών, όμως όσο περνάει ο καιρός ο κατάλογος των πλανητών μεγαλώνει».

Φυσικά, τα εύσημα ανήκουν στο διαστημικό τηλεσκόπιο του Kepler, που άρχισε να λειτουργεί το 2009, ακολουθώντας την τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο, με κύριο έργο να μετρήσει το φως που προερχόταν από κάθε άστρο και υπομονετικά να περιμένει να σκοτεινιάσει προσωρινά, ανακαλύπτοντας έτσι ότι ο πλανήτης έχει έκλειψη από εκείνη τη μεριά. Πλέον, το συγκεκριμένο τηλεσκόπιο έχει ανακαλύψει μέχρι στιγμής 2.740 πιθανούς πλανήτες, ωστόσο τα ευρήματα πρέπει να επιβεβαιωθούν από περαιτέρω μελέτη. Αν όμως η πρότερη εμπειρία είναι ενδεικτική, το 90% των στοιχείων θα αποδειχθούν αληθινά. Εικάζοντας από τα ευρήματα του τηλεσκοπίου, οι αστρονόμοι θεωρούν πια ότι υπάρχουν τουλάχιστον 100 δισεκατομμύρια πλανήτες στο γαλαξία μας.

8 years 7 months ago

Το ερώτημα έχει απασχολήσει εκατομμύρια ανθρώπους ανά τον πλανήτη επί σειρά ετών; Τελικά είμαστε μόνοι μας σε αυτόν τον κόσμο ή υπάρχει ζωή και σε άλλους πλανήτες;

Μία νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ενισχύσει το δεύτερο σενάριο. Όχι, μόνο υπάρχει ζωή κάπου εκεί έξω, αλλά και οι δυνητικά κατοικήσιμοι πλανήτες στο γαλαξία μας ανέρχονται σε δεκάδες δισεκατομμύρια.

Οι αστρονόμοι κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα μελετώντας τα λεγόμενα άστρα-κόκκινους νάνους, τα οποία αποτελούν το 80% των άστρων στο Γαλαξία. Από τα άστρα αυτά, το 40% περίπου έχουν ένα βραχώδη πλανήτη - όχι πολύ μεγαλύτερο από τη Γη- σε τροχιά γύρω από την «κατοικήσιμη ζώνη», όπου μπορεί να υπάρξει υγρό νερό.

Εάν μάλιστα αναλογιστεί κανείς ότι υπάρχουν περίπου 160 δισεκατομμύρια κόκκινοι νάνοι στο Γαλαξία, τότε ο αριθμός των πλανητών που είναι αρκετά θερμοί και υγροί ώστε να υποστηρίξουν ζωντανούς οργανισμούς, είναι τεράστιος. Ωστόσο όπως επισημαίνουν, το γεγονός ότι ένας πλανήτης εντάσσεται σε κατοικήσιμη ζώνη δε σημαίνει απαραίτητα ότι πάνω του αναπτύχθηκε ζωή.

«Το γεγονός ότι οι κόκκινοι νάνοι είναι τόσο κοινοί μας οδήγησε στο εκπληκτικό συμπέρασμα ότι υπάρχουν δεκάδες δισεκατομμύρια τέτοιοι πλανήτες μόνο στο δικό μας γαλαξία», λέει ο Ξαβιέ Μπονφίς από το Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ, ο οποίος ηγήθηκε της ερευνητικής ομάδας.

Οι μελέτες των αστρονόμων, που διεξήχθησαν με τη βοήθεια του τηλεσκοπίου διαμέτρου 3,6 μέτρων που βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο, στο Λα Σίλα της Χιλής, επικεντρώθηκαν σε ένα προσεκτικά επιλεγμένο δείγμα 102 άστρων-κόκκινων νάνων. Οι επιστήμονες βρήκαν συνολικά 9 «υπέρ-Γαίες», πλανήτες που η μάζα τους μπορεί να είναι από ίση έως και δεκαπλάσια σε σχέση με της Γης. Δύο από αυτές εντοπίστηκαν εντός των ορίων της κατοικήσιμης περιοχής των άστρων Gliese 581 και Gliese 667 C.

Οι αστρονόμοι, που δημοσιεύουν τα αποτελέσματά τους στην επιθεώρηση Astronomy & Astrophysics, συνδύασαν τα δεδομένα αυτά με άλλες παρατηρήσεις, γύρω και από άστρα που δεν έχουν πλανήτες, και υπολόγισαν ότι οι «υπερ-Γαίες» των κατοικήσιμων ζωνών που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από κόκκινους νάνους απαντώνται σε συχνότητα 41%. Σπανιότεροι είναι οι λεγόμενοι «γίγαντες αερίων», όπως ο Κρόνος και ο Δίας: τέτοιους πλανήτες έχει λιγότερο από το 12% των κόκκινων νάνων.

Επιπλέον, καθώς υπάρχουν πολλά τέτοια άστρα κοντά στον Ήλιο, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πολλές «υπερ-Γαίες» δεν απέχουν πολύ από τη Γη, για τα αστρονομικά δεδομένα πάντα, αφού σε απόσταση 30 ετών φωτός υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 100 κατοικήσιμοι πλανήτες.

8 years 7 months ago

Στην εξελικτική Αστρολογία η έννοια του Πλούτωνα αντιπροσωπεύει την ψυχή, αλλά πιστεύω πως η λέξη ψυχή είναι μία αρκετά μεγάλη λέξη για να καλύπτεται μόνο από τον Πλούτωνα. Ούτε η λέξη πνεύμα είναι ακριβώς σωστή. Όμως το πνεύμα σχετίζεται με τη φωτιά (καθώς τα ζώδια της φωτιάς σχετίζονται με τον πνευματισμό) και ίσως πρέπει να ξεκινήσουμε από εκεί για να καταλάβουμε τον Πλούτωνα και τη χαμηλή του οκτάβα, τον Άρη. Ο συνδυασμός του Άρη με τον Πλούτωνα είναι πιο ταιριαστός από οποιονδήποτε άλλο. Μιλάνε την ίδια γλώσσα. Κυνηγούν αυτό που θέλουν. Ο Άρης είναι ο κυβερνήτης του πρώτου ζωδίου της φωτιάς, του Κριού, και είναι απόλυτα ειλικρινής. Το οραματίζομαι, το θέλω, το βλέπω, το κυνηγώ. (Για αυτούς που πιστεύουν πως τα οράματα ανήκουν στους Ιχθύς, ο οραματισμός και η έμπνευση σαν λειτουργίες ανήκουν στα ζώδια της φωτιάς. Η ικανότητα των Ιχθύων να ονειρεύονται οφείλεται στο συγκυβερνήτη τους, τον Δία, και την σχέση του με τον Τοξότη). Ο Άρης έχει να κάνει με την επιθυμία . Πιάνει πρώτα και ρωτάει αργότερα.

Τα πράγματα περιπλέκονται όταν καταλάβουμε πως ο Άρης είναι επίσης κυβερνήτης του Σκορπιού. Εκεί ο Άρης δεν είναι ακριβώς στη βασική του μορφή. Όποιος αμφιβάλλει πως ο Άρης είναι συγκυβερνήτης του Σκορπιού πρέπει μόνο να ακολουθήσει την πρόοδο του Άρη για λίγο, και θα συνειδητοποιήσει τη σχέση του με τους Οίκους και τους πλανήτες του Σκορπιού. Μετά την ανακάλυψή του το 1930, ο Πλούτωνας σχετίζεται με τον Σκορπιό και η σύνδεσή του με τον Άρη έχει ξεχαστεί (αν και το πάθος, η σεξουαλικότητα και η αποφασιστικότητα του Σκορπιού ταιριάζουν περισσότερο στον Άρη παρά στη μικρή, σκοτεινή και παγωμένη μπάλα του σύμπαντος). Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο Πλούτωνας είναι κακός και επικίνδυνος, όπως επίσης πως ο Άρης είναι το πρωτοπαλίκαρό του. Βουτήξτε κάτω από την επιφάνεια του αθώου και ενστικτώδη Άρη και θα δείτε πως ο Πλούτωνας παίρνει τις αποφάσεις .

Για να καταλάβουμε την εξέλιξη του Άρη πρέπει να εξετάσουμε τη σχέση του με τον Πλούτωνα. Αποτελούν ένα ακόμα εργαλείο για να βρούμε το επίπεδο της συνείδησης στο χάρτη. Αυτά που επιθυμούμε και το πώς προσπαθούμε να τα πετύχουμε είναι η απόλυτη δοκιμασία της συνείδησης, και σχετίζεται απόλυτα με τον Σκορπιό, τον Άρη και τον Πλούτωνα. Με τον Άρη, παλεύουμε για τις επιθυμίες μας, με τον Πλούτωνα παλεύουμε μέχρι θανάτου. Ο Πλούτωνας (μαζί με τον Άρη) μας ταράζει τόσο πολύ που η μάχη μας αυτή γίνεται πιο σημαντική από το αντικείμενο του πόθου μας. Όλοι οι εξωτερικοί πλανήτες αφαιρούν κάτι από τον υλικό κόσμο έτσι ώστε να ευθυγραμμίσουμε τον εαυτό μας με το πνεύμα. Όταν ο Πλούτωνας ενεργοποιηθεί, αυτό που επιθυμούμε στον υλικό κόσμο ξεριζώνεται από μέσα μας, και μας αφήνει τρομοκρατημένους για πάντα μέσα στο σκοτάδι. Επικρατεί η άποψη πως ο Πλούτωνας μοιάζει με τον Άρη. Δεν είναι ψυχρός όπως ο Ουρανός, αλλά αυτός που εκφράζει τις επιθυμίες στο μέγιστο βαθμό.

Ο Πλούτωνας όχι μόνο σταματά τις επιθυμίες του «εγώ» εις βάρος της ανάπτυξης της ψυχής μας, αλλά τις καταστρέφει. Το μυστικό όσον αφορά τη φωτιά του Πλούτωνα, είναι η ανάγκη για δοκιμασία και εξαγνισμό με τη φωτιά. Και πάλι γυρίσαμε πίσω στον συμβολισμό του Άρη.

Ποτέ δεν μου άρεσε ο Σκορπιός σαν σύμβολο του ζωδίου. Ναι, ο Σκορπιός μπορεί να τσιμπήσει τον εαυτό του μέχρι θανάτου, κάτι που έχω δει πάρα πολλούς Σκορπιούς να κάνουν, μεταφορικά μιλώντας, αλλά αυτό δεν έχει να κάνει τίποτα με τη πορεία του ζωδίου, όπως η Παρθένος που ξεχωρίζει τα σιτηρά, ο Ζυγός ζυγίζει και ο Ταύρος κατακτά. Η διαδικασία του Σκορπιού έχει να κάνει με τη φωτιά. Στη μοντέρνα αστρολογία λέμε στους Σκορπιούς πως έχουν την επιλογή να φέρονται σαν Σκορπιοί ή να πετάξουν πάνω από όλα σαν αετοί. Μία καθόλου ικανοποιητική επιλογή για έναν Σκορπιό, ο οποίος ούτε θέλει να καταστρέψει τον εαυτό του αλλά ούτε να πετάξει πάνω από τα πράγματα και να τα αποφύγει. Υπάρχουν αποδείξεις, πολύ περίπλοκες, πως κάποτε το σύμβολο του όγδοου ζωδίου (ανάλογα με τη κουλτούρα) ήταν ένα μυθικό ζώο που κυριαρχούσε όλα τα στοιχεία –φωτιά, γη, νερό και αέρα. Μπορούσε να κολυμπήσει, μπορούσε να πετάξει, να παλέψει στη γη και να αναπνέει φωτιά. Ήταν κάποιου είδους δράκος, που κυριαρχούσε τα στοιχεία και μπορούσε να αναγεννηθεί μέσα από τις στάχτες του. Το προτιμώ και από τον Σκορπιό και από τον scorpio_eagleΑετό.

Αν και ο φοίνικας είναι ένα κατάλληλο σύμβολο, επιμένω στο Δράκο. Ο Δράκος έχει τη σκοτεινή του πλευρά και θα συμβιβαστεί μαζί σας στον ίδιο χρόνο που θα σας καταβροχθίσει. Εκεί που η πολικότητα του Ταύρου έχει να κάνει με την αποδοχή και το σεβασμό των πραγμάτων για αυτό που είναι, η πλευρά του Σκορπιού θέλει να καταστρέψει τα πάντα μέχρι να αποκαλύψουν το μυστήριό τους, όπως ακριβώς ο δράκος κυριαρχεί το κάθε στοιχείο ξεχωριστά. Όπου και αν βρίσκονται οι πλανήτες του Σκορπιού, πρέπει να γίνουμε κυρίαρχοι, πρέπει να ανακαλύψουμε τα μυστικά και τα μυστήρια. Αν οι προθέσεις μας είναι για προσωπικό μας όφελος εις βάρος της ψυχής μας, αυτό δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Αν όμως οι προθέσεις μας ευθυγραμμίζονται με την ανάπτυξη και τις ανάγκες της ψυχής μας, θα ανταμειφθούμε πέρα από κάθε φαντασία . Αυτή είναι η αναζήτηση του Πλούτωνα και του Σκορπιού. Αυτός είναι ο λόγος που ο Σκορπιός δοκιμάζει τα πάντα και δεν θα τα αφήσει σε ησυχία μέχρι να έχει κάποιο αποτέλεσμα. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.

Όταν ο Πλούτωνας έχει περίοπτη θέση σε ένα χάρτη, πρέπει να σκοτώσουμε τον εαυτό μας ξανά και ξανά. Όταν ο Πλούτωνας βρίσκεται σε σύνοδο με τον Ωροσκόπο ή τον Ήλιο, πρέπει να δημιουργούμε νέους εαυτούς καθημερινά. Είμαστε ικανοί να δημιουργούμε υπερβολικές καταστάσεις για τους εαυτούς μας και να προσπαθούμε να τις ξεπεράσουμε. Μερικές φορές δεν τα καταφέρνουμε, όπως ο Kurt Cobain, ο οποίος είχε τον Πλούτωνα σε σύνοδο με τον Ωροσκόπο και ο Άρης βρισκόταν στον έβδομο δεσμό του Σκορπιού. (την ημέρα που πέθανε, ο Άρης σχημάτιζε αντίθεση με την σύνοδο Πλούτωνα/Ουρανού στο χάρτη του).

Η μάχη ανάμεσα στο εγώ και στην ψυχή, η βουτιά στα μυστικά της ζωής, η φωτιά μέχρι να μη μείνει τίποτα και η αναγέννηση είναι η ιδέα της ορθής δράσης. Με την ορθή δράση, οι προθέσεις μας ευθυγραμμίζονται με το ταξίδι της ψυχής και δεν χρειάζεται να καταστρέφουμε πια τον εαυτό μας. Οι πράξεις προέρχονται από εμάς, και γίνονται χωρίς κόπο επειδή δεν χρειάζεται να αγωνιστούμε για τη σωστή έκφραση των προθέσεών μας. Όταν ο Πλούτωνας φτάσει στα βάθη της ψυχής μας, ο Άρης παθιάζεται με μία νέα αναζήτηση, για να ολοκληρώσει την ψυχή μας. Και αυτή η ευθυγράμμιση ανάμεσα στην επιθυμία του Πλούτωνα και στην πράξη του Άρη, γίνεται κάτι ανίκητο και ιερό, μία ενέργεια που δεν μπορεί να διακοπεί ούτε να καταστραφεί. Μαθαίνουμε να πράττουμε «μέσα» στον κόσμο, επειδή καταλαβαίνουμε πως ο κόσμος είναι ο δάσκαλός μας. Δεν βγάζουμε τον εαυτό μας έξω από τον κόσμο, ούτε πάμε αντίθετα. Αυτή είναι η αληθινή δύναμη που λαχταρά ο Πλούτωνας. Δύναμη είναι η ικανότητα να επηρεάζουμε τα αποτελέσματα. Όταν ο Άρης ευθυγραμμίζεται με τον Πλούτωνα στην ορθή δράση, οι μάχες με τον εαυτό μας σταματούν, και γινόμαστε δύναμη για το γενικότερο καλό.

Πηγή: http://www.oroskopos.tv/1387/o-ploytwnas-kai-to-monopati-ths-orthhs-drashs

8 years 7 months ago

Γράφει ο Karl-Heinz Ottinger

H Uranian Astrology είναι ένα καθαρά μαθηματικό-γεωμετρικό μοντέλο αστρολογίας. Εμπνευστής του ήταν ο Alfred Witte. O Witte ξεκίνησε την καριέρα του ως αστρολόγος περί τα 1913. Θα πρέπει να γίνει γνωστό πως ο Witte δεν ήταν επαγγελματίας αστρολόγος μιας και υπηρετούσε ως τοπογράφος στην Πολεοδομία του Αμβούργου. Το 1919 γίνεται μέλος της ομάδας Κέπλερ στο Αμβούργο και από τότε έρχεται σε επαφή με τον Friedrich Sieggrun όπου αναπτύσσεται μια μακροχρόνια φιλία και συνεργασία.

Η αρχή έγινε επί του κύκλου των 360 μοιρών αλλά το ανήσυχο και ιδιαίτερα πρωτοποριακό μυαλό του Alfred Witte κατάφερε να «συλλάβει» τον κύκλο των 90 μοιρών. Ο ίδιος ο Witte είχε βρει τους υποθετικούς πλανήτες Cupido, Hades, Zeus and Kronos. Αργότερα , περί τα 1924, ο Sieggrun εισάγει τους Apollon, Admetos, Vulkanus and Poseidon. Η παρέα των πρωτοπορών Γερμανών αστρολόγων ήταν Alfred Witte, Ludwig Rudolph, Friedrich Sieggrun, and Dr Hubert Korsch, Reinhold Ebertin, Herman Lefeldt.

Το έτος 1926 κυκλοφορεί στην Γερμανία το Regelwerk fur Planetenbilder (Α΄ έκδοση) που δεν περιέχει ούτε τον Πλούτωνα αλλά ούτε τους επιπρόσθετους πλάνητες που χρησιμοποιεί η Uranian Astrology. Ακολούθησαν δυο ακόμα εκδόσεις το 1932 και το 1935 αντίστοιχα. Το 1940 κυκλοφορεί ο Reinhold Ebertin το βιβλίο The Kombination der Gestirneinfluße, δηλαδή οι Συνδυασμοί Κοσμικών Επιρροών όπου περιέχει μεσοδιαστήματα και με τον Πλούτωνα αλλά όχι με τους υποθετικούς. Το 1946 ο Herman Lefeldt κυκλοφορεί το Regelwerkfur Planetenbilder όπου έχουμε την εισαγωγή και του Πλούτωνα αλλά και των υπολοίπων πλανητών που χρησιμοποιεί η Uranian.

O κύκλος των 90 μοιρών και η χρήση των όψεων

Η σύλληψη της ιδέας του Alfred Witte είναι εξαιρετικά απλή. Πιστεύω πως όλοι γνωρίζουμε από την Κλασσική Αστρολογία τις ποιότητες, δηλαδή παρορμητικά, σταθερά και μεταβλητά ζώδια. Η φιλοσοφία του κύκλου των 90 μοιρών είναι εξαιρετικά απλή. Από το μηδέν έως τις 30 είναι τα παρορμητικά, από 30 έως 60 τα σταθερά και από 0 έως 90 τα μεταβλητά. Εάν δηλαδή θέλουμε να εφαρμόσουμε επί του χάρτου θα έχουμε τα εξής:

Έστω πως ο Ωροσκόπος είναι στις 5 του Ζυγού ενώ ο Κρόνος στις 5 του Καρκίνου. Θα πάμε στην 5η μοίρα των παρορμητικών (δηλαδή από 0 έως 30) και θα γράψουμε εκεί τον Ωροσκόπο καθώς επίσης και τον Κρόνο. Στα μάτια σας θα φαντάζει σαν σύνοδος. Έστω πως έχουμε τον Ερμή στην 16η μοίρα του Λέοντα ενώ ο Άρης είναι στην 17η του Σκορπιού. Θα γράψουμε στην περιοχή που εκτείνεται η ομάδα των σταθερών και θα βάλουμε 30 (όπου είναι η μηδενική μοίρα των σταθερών +16= 46 . Άρα στην 46η μοίρα θα βάλουμε τον Ερμή ενώ στην 47η τον Άρη. Εάν έχουμε την Σελήνη στην 21η μοίρα των Διδύμων και τον Δια στην 10η της Παρθένου τότε θα γράψουμε με σημείο αναφοράς-εκκίνησης το 60 . Άρα 60 + 10= 70 . Άρα εκεί στις 70 θα εγγράψουμε τον Δια ενώ στην 81η την Σελήνη.

Κύκλος των 90 μοιρών της Uranian Astrology

Η Σχολή του Alfred Witte χρησιμοποιεί τις λεγόμενες σκληρές όψεις δηλαδή σύνοδο, ημιτετράγωνο, τετράγωνο , ενάμιση τετράγωνο, αντίθεση, καθώς επίσης την όψη 22.30 και όλα τα παράγωγα αυτού. Από αυτό το σημείο αρχίζουμε να μπαίνουμε σε εντελώς μαθηματικά μοντέλα. Υπάρχουν οι άξονες μεσοδιαστημάτων (την ερμηνεία τους θα την βρείτε στο άρθρο «Οι Άξονες της Uranian) του τύπου Α/Β, που αναφέρεται ακριβώς στο μεσοδιάστημα δύο πλανητών ή σημείων. Για παράδειγμα ο τύπος Saturn/Neptune εννοεί το μεσοδιάστημα Κρόνου-Ποσειδώνα. Αντίστοιχα η εξίσωση του τύπου Α=Β/Γ ή αλλιώς Β/Γ-Α, παραπέμπει στη σχέση ενός τρίτου παράγοντα (πλανήτη ή σημείου) με ένα συγκεκριμένο μεσοδιάστημα. Για παράδειγμα, η εξίσωση Venus=Kronos/Hades επισημαίνει ότι η Αφροδίτη βρίσκεται στο μεσοδιάστημα του Kronos και του Hades.

Οι Πλανήτες της Uranian Astrology

Αυτός είναι ο Cupido και έχει μια πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο σε 262.5 έτη. Ο Cupido έχει ως σύμβολο ένα συνδυασμό Δία και Αφροδίτης. Αυτός ο συνδυασμός μας δείχνει την κοινωνική επέκταση του Δία και την καλλιτεχνική φύση της Αφροδίτη. Η συμμετοχή του σε άξονες (Α/Β) ή σε ευαίσθητα σημεία (Α+Β-Γ) μας φέρνει στο μυαλό την έννοια της συντροφικότητας. Υποδεικνύει τις ομάδες ατόμων, τις λέσχες, τα κόμματα, τους οργανισμούς, τη συντροφικότητα .

Και το όνομα αυτού είναι Hades (Άδης). Μια πλήρης περιφορά του είναι 360.66 έτη. Συμβολίζει ο,τιδήποτε βρώμικο και ρυπαρό, ανθυγιεινό και ακάθαρτο. Επίσης , και αυτό είναι ανάλογα σε τι άξονα θα πέσει έτσι ώστε να σχηματίσει εξίσωση, σχετίζεται με τα μυστικά, τις ανακαλύψεις που είναι θαμμένες στη γη (αρχαιολογία) καθώς επίσης και «ξεχασμένες» γλώσσες ( π.χ. αραμαϊκά, σανσκριτικά ή λατινικά). Άτομα που είναι του υποκόσμου, που εργάζονται στα έγκατα της γης ή που είναι γιατροί σχετίζονται με τον Hades.

Το σύμβολο αυτό είναι το Zeus. Στα αρχαία ελληνικά η αιτιατική έχει δυο τύπους κλήσεως το Ζήνα και το Δία. Στην κλασσική αστρολογία ο Δίας είναι ο πλανήτης της επέκτασης. Ο Ζευς εδώ σχετίζεται με τους πυροβολισμούς, τη δημιουργία αλλά και την προγεννητική δυνατότητα. Ο Ζευς της Uranian είναι πιο κοντά στον ελληνικό τυπικό του Θεού, μιας και σχετίζεται με πυροβολισμούς, κεραυνούς αλλά σχετίζεται και με την ικανότητα κάποιου να δημιουργήσει. Επίσης για όσους έχουν κάποια πίστη σε κάποια ανωτέρα δύναμη θα πρέπει να ξεκαθαριστεί πως οι δράσεις του Διός είναι αυτό που αντιλαμβάνονται κάποιοι ως θεϊκή παρέμβαση.

Αυτός είναι ο Kronos και δεν θα πρέπει να τον συγχέεται με τον Κρόνο (Saturn) της κλασσικής Αστρολογίας. Ο Kronos της Uranian έχει μια πλήρη περιφορά σε 521.8 έτη και συμβολίζει την εξουσία. Κρατικοί υπάλληλοι, υψηλά ιστάμενα άτομα, έχουν τον Kronos να συμμετάσχει σε εξισώσεις. Σχετίζεται με τα υψηλά κτήρια, με τους πιλότους, τους ουρανοξύστες, τους καπετάνιους κ.λπ.

Ο Apollon είναι ένας πλανήτης που εμπεριέχει μέσα του την επέκταση, την αύξηση σε αριθμό. Σχετίζεται με την επιστήμη, το εμπόριο, την Αστρολογία και τις ειρηνικές αποστολές. Μια πλήρης περιφορά του Apollon έχει διάρκεια 576 έτη.

Ο Admetos κάνει μια πλήρη περιφορά σε 624 έτη. Σχετίζεται με τις αμετακίνητες απόψεις, τη στασιμότητα και την έδρα. Πολλές φορές λαμβάνει θέση σε ζητήματα που σχετίζονται με ακίνητη περιουσία, εξειδίκευση ή με τον θάνατο.

Ο Vulcanus σχετίζεται με τη δυναμική, τη δύναμη και την ενέργεια. Δείχνει την ενδυνάμωση σε μια εξίσωση. Μια περιφορά έχει διάρκεια 663 έτη.

Ο Poseidon έχει μια πλήρη περιφορά κάθε 740 έτη. Δείχνει την έμπνευση, τη θρησκεία, το πνεύμα, τη φιλοσοφία.

Πηγή: http://www.astrology.gr/GIA-PROHORIMENOYS/URANIAN/item/1-uranian-astrolo...

8 years 7 months ago

Από το βιβλίο του Νίκου Κμαπάνη, Μυστηριακή Σχολή.

Το πεντάγραμμον είναι σχήμα αποτελούμενον εκ πέντε κεφαλαίων Α σχηματιζόντων πεντάκτινον αστέρα. Η πεντάλφα ανευρίσκεται επί νομισμάτων της Μυσίας, των Ινδιών κ.α. Είναι σύμβολον των ελευθέρων τεκτόνων, καλουμένη ακτινοβόλος η φλογοβόλος αστήρ, ενώ εις τους ερμαϊκούς φιλοσόφους ήταν σύμβολον της αλχημιστικής πεμπτουσίας (πέμπτη ουσία), ονομάζεται δε έτσι αρχικώς υπό των Λατίνων (quinta essentia) ο αιθήρ όστις προσετέθη υπό του Αριστοτέλους ως πέμπτος εις τα μέχρι της εποχής του γνωστά στοιχεία (γη, ύδωρ, πυρ, αήρ). Επειδή δε ο αιθήρ εθεωρείτο ως κατ’ εξοχήν αβαρής, λεπτοτάτη και υπερκειμένη του αέρος ουσία, εκλήθη μετά ταύτα πεμπτουσία, το άνθος, το απόσταγμα και η καθ’ εαυτό ουσία παντός όντος. Αύτη καθορίζεται ως απόσταγμα εξ όλων των στοιχείων».

Το άστρον με τις πέντε αιχμές (πεντάγραμμον) είναι το σύμβολον του ανθρώπου. Εκφράζει συνθετικώς την μονάδα συνδεδεμένην μετά της τετράδος. Η άνωθεν αιχμή του εκφράζει την ελευθέραν θέλησιν, η οποία διαθέτει τον εσωτερικόν δυναμισμόν προβαλλόμενον επί του εξωτερικού και του ιδικού χώρου. Δίδομεν παραπλεύρως την σύνθεσιν του πενταγράμμου:  Άνω το πνεύμα (σκέψις), κάτω η ύλη (ένστικτα) και εις το μέσον η δύναμις (πάθος).

Το 5 συμβολίζει ομοίως την ιδέαν του πενταγράμμου, του ακτινοβολούντος άστρου των γνωστικών. Είναι ο αριθμός των πέντε αισθήσεων και των πέντε δακτύλων. Το πέντε είναι ο αριθμός της πίστεως και παριστά την ιδέαν της εμπνεύσεως. «Το πεντάγραμμον σχήμα αστεροειδές σχηματιζόμενον υπό πέντε ίσων ευθειών και εμφανίζον 5 ισοσκελή τρίγωνα με βάσεις τας κανονικάς πλευράς κανονικού πενταγώνου ελέγετο δε και πεντάγωνον. Τούτο ήταν σήμα των Πυθαγορείων, οι οποίοι το χρησιμοποιούσαν εις τις επιστολές των, διότι εσήμαινε κατ’ αυτούς το υγιαίνειν». Ἐγκ. Λεξ. Ἡλίου σελ. 718. Η μεγάλη αυτή σημασία που του απεδίδετο, ίσως να μη ήταν τυχαία, αλλά γνωρίζοντες οι παλαιοί μύστες τι εκρύπτετο όπισθεν του συμβόλου αυτού, ετήρουν επ’ αυτού σιγήν.

Εις τον αποκρυφισμόν είναι συμβολον της ενώσεως του πνεύματος μετά της ύλης. Αναφέρεται εις τον άνθρωπον ως εξελιγμένην μορφήν ζωής επί του πλανήτου μας. Συμβολίζει επίσης τις 5 αισθήσεις του ανθρώπου. Το πεντάγραμμον είναι η κλεις της επιστήμης του όντος, της ζωής και του θανάτου. Εάν εγγράψωμεν έναν άνθρωπον εντός του πενταγράμμου οι γραμμές του διασταυρούνται επί του ομφαλού του. Εάν όμως ο άνθρωπος ευρίσκεται όρθιος εντός του πενταγράμμου, με τους πόδες και τις χείρες εκτεταμένες κατά την διεύθυνσιν των γραμμών του, τότε η διασταύρωσις συμπίπτει επί των γεννητικών του οργάνων. Τούτο δε έχει την εξής σημασίαν: Κατά την γραφήν, ο Αδάμ και η Εύα εξεδιώχθησαν εκ του παραδείσου, διότι έφαγον τον απηγορεύμενον καρπόν, το μήλον.

Το μήλον δε είναι ο μόνος καρπός, εις το κέντρον του οποίου ευρίσκομεν, όταν τον κόψωμεν εις δύο, σχεδιασμένον ένα πεντάγραμμον. Τοιουτοτρόπως το πεντάγραμμον ευρίσκεται εις την βάσιν της γενέσεως των όντων και εμπερικλείει την ιδέαν της ζωής και του θανάτου.

Την αυτήν ιδέαν εκφράζει και η θύρα εις τα «Άγια των Αγίων» του Ναού του Σολομώντος, ήτις «ήτο εν πεντάγωνον» εντός του οποίου διαγράφεται αφανώς ένας πεντάκτινος αστήρ, ως εις το σχέδιον διαφαίνεται.

Οι διαγώνιοι του ναού του Σολομώντος συναντώμενες με τις του «Αγίου των Αγίων», δημιουργούν ένα πεντάκτινον αστέρα, με την κορυφήν εστραμμένην προς την έξοδον, ενώ εντός του αστέρος σχηματίζεται ένα πεντάγωνον δεικνύον την πύλην του «Αγίου των Αγίων».

(«Και δια την είσοδον του χρηστηρίου έκαμε θύρας εκ ξύλου ελαίας, το ανώφλιον και οι παραστάται ήτο εν πεντάγωνον». Βασιλειών Α , Στ ,31).

Εάν, εις το εντός του πεντακτίνου αστέρος δημιουργούμενον πεντάγωνον, ενώσωμεν τις κορυφές αυτού με ευθείες, δημιουργείται ένας νέος πεντάκτινος αστήρ με την κορυφήν προς τα άνω, διότι δι’ ενώσεως εναλλάξ των κορυφών του κανονικού πενταγώνου σχηματίζεται ο πεντάκτινος αστήρ ή το κοίλον κανονικόν πεντάγωνον.

Εγγράφοντες τον πεντάκτινον αστέρα εντός κυκλικού μοιρογνωμονίου παρατηρούμεν ότι οι ακτίνες του άνω τριγώνου δεικνύουν τις μοίρες 144ο, 216ο, 360ο, προστιθέμενες δε δίδουν τον αριθμόν 720 τον οποίον δίδει και το άθροισμα του εμβαδού των εδρών του δωδεκαέδρου 60Χ12=720=ΝΟΥΣ. Εκάστη πλευρά του πεντακτίνου αστέρος αποτελεί χορδήν 144ο οι δε πέντε πλευρές δίδουν ως άθροισμα 5Χ144ο=720.

Η γεωμετρική παράσταση του πεντακτίνου αστέρος, ήταν το σύμβολο του δημιουργικού έρωτα, της Αφροδίτης, της αρμονίας, του κάλλους και της υγείας. Ήταν η αντανάκλαση του μεγάλου ρυθμού της Ψυχής του Κόσμου η της παγκοσμίου ζωής. Την ίδια άποψη έχει και ο Λουκιανός, ο οποίος αναφέρει ότι ο πεντάκτινος αστέρας συμβολίζει την ευρυθμία και τον έρωτα, και μάλιστα ότι ήταν το σύμβολο αναγνωρίσεως μεταξύ των πυθαγορείων. «Και το γε τριπλούν αυτοίς τρίγωνον, το δι'  αλλήλων, το πεντάγραμμον, ω συμβόλω προς τους ομοδόξους εχρώντο, υγεία προς αυτών ωνομάζετο».

 

8 years 7 months ago

1. Ψάξε να βρεις το μυστικό μονοπάτι της ψυχής.
Αναζήτησε το μονοπάτι της ψυχής, βρες δηλαδή τον δρόμο από όπου η ψυχή σου ξεκίνησε για να βρει το σώμα. Αναζήτησε την τάξη της ζωής και ακολουθώντας αυτό το μονοπάτι θα ενώσεις τον ιερό λόγο με τα έργα.

2. Μην στρέψεις προς τα κάτω το βλέμμα σου, γκρεμός χάσκει που την ψυχή σέρνει στην επτάπορη βαθμίδα.
Γκρεμός νοείται η φθορά. Να μην προσκολλάται στο θνητό σώμα που υποκύπτει στην ειμαρμένη την οποία ορίζουν οι 7 πλανήτες. Αν στραφείς προς το φθαρτό σώμα και την ύλη θα δυστυχήσεις αφού θα πέσεις στον γκρεμό της ύλης.

3. Στο αγγείο σου θα κατοικήσουν τα θηρία της γης.
Στο υλικό σώμα θα συγκατοικήσουν και τα κατώτερα στοιχεία που έχουν σχέση με την προσωπικότητα και ό,τι αρνητικό την ακολουθεί

4. Μην προσθέτεις στην ειμαρμένη.
Μην λειτουργείς έτσι ώστε να συσσωρεύεις αρνητικό κάρμα γιατί έτσι επιβαρύνεσαι περισσότερο και καθυστερείς στο δρόμο.

5. Από την πατρική αρχή δεν προέρχεται τίποτα ατελές.
Ο άνθρωπος μπορεί μόνο να προσεγγίσει την τελειότητα και να την διαισθανθεί όχι όμως και να τη δημιουργήσει. Γιατί αυτό είναι αποκλειστικά και μόνο δικαίωμα των Θεών.

6. Πρέπει να σπεύσεις προς το φως και προς τη λάμψη του πατρός εκεί από όπου σου στάλθηκε η ψυχή ενδεδυμένη με νου πολύπλοκο.
Είναι η ατραπός, ο δρόμος της λύτρωσης, ο δρόμος προς το φως εκεί όπου πρέπει ο μαθητής να οδεύσει μη δίνοντας σημασία στις φωνές των ελεφάντων και τα αργυρόηχα βουίσματα των πυγολαμπίδων. Είναι το φως στη σπηλιά του Πλάτωνα.

7. Στα λαγούμια της γης κατοικεί η πηγή της αρετής. Μένει εκεί κρυμμένη χωρίς να χάνει την παρθενία της.
Στις βαθιές κρυψώνες της γης υπάρχει η πηγή της αρετής δηλαδή η δύναμή της. Εκεί η αρετή είναι ακέραια και αμετάβλητη κι εκεί μπορούν να τη βρούν μόνο οι άνθρωποι που έχουν τη διάθεση και τη θέληση αλλά και την εξυπνάδα.

8. Η ψυχή των ανθρώπων σφίγγει τον Θεό και τον φέρνει μέσα της. Δεν έχει τίποτα θνητό και είναι ολόκληρη συνεπαρμένη από το θείο.
Η αληθινή φύση του ανθρώπου αγγίζει το Θεό για να ενωθεί και να εξομοιωθεί με αυτόν κυρίως ως προς τη δύναμή του. Τίποτε θνητό δεν υπάρχει σε αυτή. Η θεϊκή δύναμη ενυπάρχει σε αυτή την ανθρώπινη φύση και λειτουργεί ως μαγνήτης που την έλκει κοντά του.

9. Μην μολύνεις το πνεύμα σου, μην βαθύνεις το επίπεδο.
Η ψυχή περιβάλλεται από δυο χιτώνες τον πνευματικό που είναι υφασμένος από τον αισθητό κόσμο, είναι ωοειδής λεπτός και ευέλικτος και ο άλλος είναι ο «επίπεδος». Έτσι δεν πρέπει να λερώσουμε το χιτώνα της ψυχής με βρώμικα πάθη αλλά να διατηρούμε και τους δυο χιτώνες, καθαρό τον πρώτο και τον δεύτερο άβαφο.

10. Μην ρίχνεις το σκύβαλο της ύλης στον γκρεμό.
Σκύβαλο είναι το θνητό σώμα το οποίο δεν πρέπει να παραμελούμε αλλά να το έχουμε αν μπορούμε υγιές, δυνατό και αγνό έτσι ώστε να είναι σύμμαχος στην πορεία μας και να μην ενεργεί αρνητικά στην εξέλιξη της ψυχής.

11. Μην απομακρύνεις την ψυχή έξω από το σώμα μην τη βάζεις σε κίνδυνο.
Αν απομακρυνθεί η ψυχή από το σώμα κινδυνεύει να χάσει κι άλλα στοιχεία. Να μην προτρέχουμε του φυσικού μας θανάτου. Επειδή η ψυχή μας δεν έχει εξαγνιστεί τελείως βρίσκεται ακόμη κοντά στο σώμα. Κατά τον Πλάτωνα το σώμα είναι η φυλακή της ψυχής και πρέπει να μείνουμε σε αυτήν όσο χρειαστεί.

12. Άπλωσε τον πορφυρό σου Νου σε έργο ευσέβειας. Μπορεί έτσι να σώσεις και το ρευστό σου σώμα.
Αφιέρωσε τον θεϊκό νου σου σε έργα ευσεβή και εξαγνίσου μέσα από τα αγαθά σου έργα κι έτσι και το σώμα του θα γίνει καθαρότερο και αγιότερο.

13. Οι τιμωρίες αγκυλώνουν τις ψυχές των ανθρώπων.
Οι ποινές ή οι τιμωροί δαίμονες πιέζουν τους ανθρώπους προσπαθώντας να τους απομακρύνουν από την κακία και να τους οδηγήσουν στην αρετή. Οι τιμωρίες είναι ουσιαστικά οι δοκιμασίες οι οποίες έρχονται όχι μόνο στις ψυχές που είναι γεμάτες πάθη αλλά και στις αγνές και καθαρές.

14. Να πιστεύετε ότι το βάθος της ψυχής είναι αθάνατο. Να κοιτάτε πάντοτε προς τα πάνω.
Κοίτα το θείο βάθος της ψυχής αλλά όλες σου οι δυνάμεις και οι πράξεις να κατευθύνονται προς τα πάνω. Όλες οι πράξεις για να μπορούν να κατευθύνονται προς τα πάνω πρέπει να είναι ορθές.

15. Όταν ο άνθρωπος πλησιάσει το πυρ, θα αποκτήσει το φως από το Θεό.
Η μυσταγωγία ανάβει τον πυρσό μέσα στις ψυχές. Οι ηλιακές δυνάμεις του ανώτερου πυρός επιμελούνται των Μυστηρίων και της Μυσταγωγίας και είναι αυτές που θα οδηγήσουν την ψυχή στην πλήρη αθανασία αφού θα διακόψουν το σύνδεσμό τους με το σώμα και θα οδηγήσουν αυτή σε ανώτερους κόσμους. Οι τελετές δε του πυρός εξαλείφουν όλους τους ρύπους εκτός γεννήσεως ακόμη και καθιστούν την ψυχή ελαφρά δια θερμής πνοής.

16. Τα λόγια επέδειξαν άφθεγκτα και απέκτησαν να τηρηθεί μυστικότητα και σιγή από τους μύστες. Ο μύστης καλείται να τηρήσει σιγή σε όλα τα αρχαία μυστήρια. «Βους επί γλωττί» των Πυθαγορίων.

17. Στείλε μου τον αληθινό Ασκληπιό και απομάκρυνε κάθε δαίμονα που αποπλανά.
Κατά την ιερουργία πρέπει να καλούμε τους θεούς που εφορεύουν τον δικό μας ανεξέλεγκτο κόσμο κυρίως τον Ασκληπιό και την Εκάτη. Ενώ είναι δυνατόν κατά την ιερουργία να δημιουργηθούν ψευδείς εντυπώσεις ή παρουσία αιθερικών ρακών ή επιψυχιδίου, οπότε βλέπουμε «πλανοδαίμονες». Γι' αυτό λοιπόν επιτάσσεται αιθερική καθαρότητα «αγνότητα».

18. Ονόματα βάρβαρα μην τα μεταγλωττίζεις «μεταφράζεις».
Όταν αλλάζεις τα μυστηριακά λόγια τότε αυτά χάνουν τη δύναμή τους γιατί χάνουν τη δύναμη του ήχου και της δόνησης που απορρέει κατά την απαγγελία τους. Ο ήχος έχει δύναμη όταν βρεις τον αρχετυπικό ήχο του αντικειμένου.

19. Οι ψυχές που εβλήθησαν υπό του Άρεως (πέθαναν υπερασπιζόμενοι κάποια ιδέα) είναι ανώτερες αυτών που πέθαναν από ασθένεια.
Ο ηρωικός θάνατος οδηγεί γρηγορότερα στην αθανασία της ψυχής και αποτελεί κορυφαία εξελικτική και πνευματική πράξη.

20. Η ψυχή κατά την κάθοδό της συλλέγει και λαμβάνει ένα μέρος αιθέρος και ηλίου και σελήνης και όσα εμπεριέχονται εις τον αέρα.
Εδώ μιλάει για την κάθοδο της ψυχής, την είσοδο στο σώμα προς μια νέα ενσάρκωση τη διαδικασία επανενσωμάτωσης που λέγεται κάθοδος και γίνεται η συλλογή χιτώνων και συλλογή ενέργειας. Αυτό γίνεται διότι κατά την ενσάρκωση έχουν αποβληθεί όλοι οι χιτώνες εκτός του εμπορίου.

21. Επτά φύσηξε ο πατέρας τα στερεώματα των κόσμων.
Ισχυρίζονται ότι υπάρχουν επτά σημαντικοί κόσμοι. Ο πρώτος ο εμπύριος κατόπιν τρεις αιθέριοι και τέλος τρεις υλικοί. Όλοι αυτοί δημιουργήθηκαν από την αρχική μονάδα «πατήρ».

Ο πατέρας δεν εμπνέει φόβο αλλά εμπνέει την υπακοή. Η φυσική θέση του ανθρώπου σε σχέση με το Θεό αποκλείει την τυραννική διάθεση του Θεού απέναντι στον άνθρωπο. Έτσι ο Θεός δεν είναι εκδικητικός ή τιμωρός αλλά σύμβουλος και παιδαγωγός προσπαθώντας να οδηγήσει με την πειθώ.

Pages